W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W razie zaś stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje użytych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pojęć "bezczynność" i "przewlekłość" postępowania. Zdaniem Sądu, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu (dokonania czynności) w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną zwłoką organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r., II SAB/Wa 82/24; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 86).
Przewlekłość oznacza natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłością mamy więc do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, mnożenia czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Stąd przewlekłość ma miejsce, gdy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 26/21 i powołane tam orzecznictwo).
W pierwszej kolejności Sąd zbadał, czy skarga została prawidłowo wniesiona do Sądu. Podkreślenia wymaga, że wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, co wynika z treści art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. Definicja elektronicznej skrzynki podawczej została zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (dalej: "u.i.d.p."). Pod pojęciem tym ustawodawca nakazuje rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei w art. 3 pkt 13 u.i.d.p. ustawodawca wskazał, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci internet. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.). W sytuacji zatem, gdy strona wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to - jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów - może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP), za pośrednictwem którego składana jest skarga.
W rezultacie nie jest możliwe skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy. Zgodnie z art. 35b ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, przez e-Urząd Skarbowy rozumie się system teleinformatyczny KAS służący w szczególności do: 1) załatwiania spraw przez organy KAS; 2) składania i doręczania: a) pism w sprawach dotyczących wydawania przez organy KAS wiążących informacji stawkowych, interpretacji ogólnych i interpretacji indywidualnych, w tym w zakresie określonym w art. 35a ust. 1, b) innych niż wymienione w lit. a pism pomiędzy organami KAS a osobami fizycznymi i jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem pism w sprawach, o których mowa w art. 35a ust. 1. Należy też zauważyć, że w myśl § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2023 r. w sprawie korzystania z e-Urzędu Skarbowego, użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym nie jest uprawniony do składania z wykorzystaniem pisma ogólnego udostępnionego na tym koncie skarg do sądów administracyjnych.
W rozpatrywanej sprawie skarżący, po wniesieniu ponaglenia, wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność, oraz pisma będące uzupełnieniami tej skargi, przy czym:
- skarga z dnia [...] maja 2025 r. (k. 13-14 akt sądowych) została wniesienia za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy (por. pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2025 r., k. 66 akt sądowych),
- uzupełnienie skargi z dnia [...] czerwca 2025 r. (k. 46 akt sądowych) zostało wniesione przez skarżącego bezpośrednio do tut. Sądu (k. 38 akt sądowych),
- uzupełnienie skargi z dnia [...] czerwca 2025 r. (k. 86 akt sądowych) nie zawiera prawidłowego podpisu skarżącego,
- uzupełnienie skargi z dnia [...] czerwca 2025 r. (k. 95-96 akt sądowych) zostało wniesione przez skarżącego, zgodnie z art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a., do skrzynki podawczej organu na platformie ePUAP (k. 98 akt sądowych).
Biorąc pod uwagę, że skarga na bezczynność może być wniesiona w każdym czasie, Sąd potraktował uzupełnienie skargi z dnia [...] czerwca 2025 r. (wniesione do skrzynki podawczej organu na platformie ePUAP) za skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Pozostałe pisma: z dnia [...] maja 2025 r. oraz z dnia [...] i [...] czerwca 2025 r., nie zostały skutecznie, jako skargi, wniesione do tut. Sądu.
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że bezczynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżący upatruje w nieterminowym rozpatrzeniu przez ten organ jego zażalenia z dnia [...] kwietnia 2025 r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] kwietnia 2025 r. dotyczącego zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2024 r. na poczet mandatu karnego w kwocie [...]zł. Według skarżącego zażalenie to powinno być rozpatrzone w terminie jednego miesiąca od przekazania zażalenia organowi odwoławczemu. Jego zdaniem termin na rozpatrzenie zażalenia mijał z dniem [...] maja 2025 r. Tymczasem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w dniu [...] maja 2025 r., a zatem po upływie wskazanego terminu.
Należy zauważyć, że jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego wyrażoną w art. 125 § 1 O.p. jest zasada szybkości. Zgodnie z tym przepisem organy podatkowe mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa też obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Stosownie natomiast do treści art. 139 § 1 i § 3 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Załatwienie zaś sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu trzech miesięcy. W myśl natomiast art. 140 § 1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. zaliczył wykazaną przez skarżącego w zeznaniu podatkowym nadpłatę w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2024 r. na poczet mandatu karnego w kwocie [...]zł. Po wniesieniu przez skarżącego zażalenia w dniu [...] kwietnia 2025 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] kwietnia 2024 r., tj. czternastego dnia od dnia otrzymania zażalenia (a więc zgodnie z art. 227 w zw. z art. 239 O.p.) przekazał je wraz z aktami sprawy oraz stanowiskiem w sprawie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej załatwił sprawę przed upływem terminu wynikającego z art. 139 § 3 O.p., gdyż wskazany w tym przepisie termin dwumiesięczny od dnia otrzymania odwołania, mijał w dniu [...] czerwca 2025 r. Tym samym organ nie miał obowiązku, na podstawie art. 140 § 1 O.p., zawiadomić skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie. W wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2025 r. nie sposób też dopatrzeć się jakiegoś antydatowania działań przez organ odwoławczy, czy działań pozornych.
W rezultacie nie można zgodzić się ze skarżącym, że wydając postanowienie w dniu [...] maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dopuścił się bezczynności i podniesione w tym względzie zarzutu nie zasługują na uwzględnienie. Myli się skarżący, że zgodnie z art. 236 § 1 O.p. organ powinien rozpatrzeć zażalenie z terminie jednego miesiąca od jego otrzymania. Stosownie bowiem do tego przepisu na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi.
W odniesieniu do podniesionego w skardze zarzutu braku prawomocności mandatu karnego w świetle art. 101 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz błędnego zastosowania przez organ art. 76 § 1a O.p., należy zauważyć, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też w orzecznictwie sądowym wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje natomiast prawna poprawność podjętych przez organ aktów lub czynności (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 listopada 2024r., sygn. akt II SAB/Ol 111/24). Sąd nie bada zatem w niniejszym postępowaniu, czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2025 r. jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.