Wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2025, sygn. I SAB/Sz 199/25

Pismem z 31 października 2024 r. Wójt zawiadomił Spółkę, na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Następnie pismem z 5 listopada 2024 r. Wójt poinformował Spółkę, że w zakresie postępowania dotyczącego zwrotu podatku od nieruchomości za 2005 r. i 2006 r. jest

za osiągnięciem porozumienia odnośnie podatku od nieruchomości wyegzekwowanego za pośrednictwem organu egzekucyjnego 24 listopada 2004 r. W piśmie tym Wójt zaproponował trzy warianty dokonania ww. zwrotu podatku i zwrócił się z prośbą

o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej od kwoty [...]zł. Organ wniósł

o udzielenie odpowiedzi lub wyznaczenie w tym celu spotkania w terminie do 20 listopada 2024 r.

Zawiadomieniem z 28 listopada 2024 r. (doręczenie 29 listopada 2024 r.) Wójt na podstawie art. 140 § 1 O.p. poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym w ww. postanowieniu SKO w S.

z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę i organ rozmów zmierzających do wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 30 grudnia 2024 r.

Kolejnym zawiadomieniem z 30 grudnia 2024 r. Wójt powołując

się na art. 140 § 2 w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. ponownie poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym

w ww. postanowieniu SKO w S. z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę i organ wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 lutego 2025 r.

Kolejnym zawiadomieniem z 27 lutego 2025 r. Wójt powołując się na art. 140 § 2 w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. po raz kolejny poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym w ww. postanowieniu SKO w S. z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę

i organ wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 kwietnia 2025 r.

Ponownym zawiadomieniem z 27 lutego 2025 r. Wójt powołując

się na art. 140 § 2 w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. po raz kolejny poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym

w ww. postanowieniu SKO w S. z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę i organ wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 czerwca 2025 r.

Pismem z 25 czerwca 2025 r. Wójt powołując się na spotkanie w formie telekonferencji w dniu 6 grudnia 2024 r. dotyczące propozycji polubownego załatwienia sprawy podatku od nieruchomości za lata 2005-2006 z uwagi na brak odpowiedzi Spółki zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji jakie stanowisko zajęła Spółka w sprawie.

Jednocześnie kolejnym zawiadomieniem z 26 czerwca 2025 r. Wójt powołując się na art. 140 § 2 w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. po raz kolejny poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym

w ww. postanowieniu SKO w S. z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę i organ wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 sierpnia 2025 r.

Kolejnym zawiadomieniem z 26 sierpnia 2025 r. Wójt powołując się na art. 140 § 2 w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. ponownie poinformował Spółkę o braku możliwości zakończenia postepowania w terminie wyznaczonym w ww. postanowieniu SKO w S. z 23 października 2024 r. z uwagi na zamiar podjęcia przez stronę

i organ wypracowania zgodnego stanowiska. Jednocześnie Wójt wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 października 2025 r.

Spółka pismem z 18 września 2024 r. złożyła do SKO w S. ponaglenie dotyczące niezałatwienia przez Wójta w terminie sprawy dotyczącej zwrotu nadpłaty

w podatku od nieruchomości za 2005 r. i 2006 r., w uzasadnieniu którego wskazała, że pomimo upływu ponad 9 lat od złożenia pierwszego pisma do Wójta o zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami oraz ponad 14 miesięcy od wydania wyroku w sprawie Wójt nie zwrócił Spółce ani całości, ani części nadpłaty z oprocentowaniem. Od czasu wydania przez SKO postanowienia i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy Spółka otrzymywała pisma Wójta o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy jednak nie towarzyszyły temu czynności realizujące obowiązek zwrotu nadpłaty.

Pismem z 19 września 2025 r. Spółka w odpowiedzi na pismo Wójta z 5 listopada 2024 r. oraz zawiadomienie z 26 sierpnia 20205 r. oraz poprzednie ww. zawiadomienia poinformował, że nie wyraża zgody na warianty zwrotu zaprezentowane w piśmie Wójta z 5 listopada 2024 r. Jednocześnie Spółka poinformowała, że w związku z brakiem działań Wójta złożyła ponaglenie na bezczynność do SKO oraz skargę na bezczynność do WSA w Szczecinie.

Zawiadomieniem z 26 września 2025 r. Wójt zawiadomił Spółkę, na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p., o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w związku z prowadzonym postepowaniem podatkowym dotyczącym zwrotu Spółce nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2005-2006.

SKO w Szczecinie ostatecznym postanowieniem z 16 października 2025 r. znak SKO/CZ/507/2861/2025 r. uznało za uzasadnione ww. ponaglenie Spółki i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do 10 listopada 2025 r. oraz zarządziło ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Jednocześnie stwierdziło, że brak załatwienia sprawy w terminie miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z 16 października 2025 r., znak [...], doręczoną Spółce 20 października 2025 r., Wójt odmówił Spółce zwrotu nadpłaty w podatku

od nieruchomości za lata 2005 i 2006.

Spółka – pismem z 18 września 2025 r. – wniosła do tutejszego Sądu skargę

na bezczynność Wójta Gminy w powyższej sprawie (Win.3120.24.2021) dotyczącej nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006 zarzucając Wójtowi naruszenie przepisów postepowania, tj. art. 139 § 3 O.p., poprzez brak załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta do zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem oraz o zasadzenie od Wójta na rzecz Skarżącej kosztów postepowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała stan faktyczny sprawy i stwierdziła,

że wójt zaniechał w sprawie czynności zmierzających do zwrotu nadpłaty wraz

z należnym, oprocentowaniem.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej nieuwzględnienie wskazując,

że przedłużanie terminu załatwienia sprawy wynikało z oczekiwania Wójta na stanowisko Spółki w przedmiocie złożonej jem propozycji rozwiązania sporu i ugodowego załatwienia sprawy. A zatem przyczyna braku załatwienia sprawy w terminie w całości leżała

po stronie Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4

w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie

bowiem do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 P.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie - przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność organu w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku

od nieruchomości za lata 2005 i 2006.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami

a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak z kolei stanowi art. 3 § 2

pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.

Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie

w określonym terminie. Zaakcentować trzeba, że istotą skargi na bezczynność jest walka z biernością organów. Konsekwentnie przyjmuje się, że w sprawach ze skarg

na bezczynność organów administracji publicznej, kontrola Sądu ogranicza się jedynie do sprawdzenia, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2

pkt 1 - 4 P.p.s.a., czy skarżący wyczerpał środki przewidziane w art. 141 O.p. bądź

art. 37 k.p.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekroczyła terminy określone

we właściwych przepisach prawa. Nie może, więc w tym postępowaniu być przedmiotem badania prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych, czy zarzuty naruszeń procedury, których dopuszcza się organ, gdyż okoliczności te w większości przypadków dotyczą działań organu i mogą być skutecznie podnoszone tylko w ramach postępowania sądowego, w którym badana będzie legalność wydanych w sprawie decyzji merytorycznych kończących postępowanie (por. wyrok NSA z 10 listopada

2021 r., III OSK 3996/22).

Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji

albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Sąd wskazuje, że warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, o czym stanowi art. 52 § 1 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Jak stanowi art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie spełniony został ww. warunek formalnym skutecznego wniesienia skargi, albowiem Skarżąca przed wniesieniem skargi

w rozpoznawanej sprawie dwukrotnie wniosła do właściwego Organu (SKO

w Szczecinie) właściwe ponaglenie, tj.:

- z 1 października 2024 r. dotyczące braku załatwienia przez Wójta w terminie sprawy dotyczącej zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r.

i 2006 r. zaś SKO w Szczecinie ostatecznym postanowieniem z 23 października 2024 r. znak SKO/KD/507/3302/2024 r. uznało ww. ponaglenie za uzasadnione

i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do 29 listopada 2024 r. oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy

w terminie;

- z 18 września 2024 r. dotyczące braku załatwienia przez Wójta w terminie sprawy dotyczącej zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. i 2006 r.,

zaś SKO w Szczecinie ostatecznym postanowieniem z 16 października 2025 r. znak SKO/CZ/507/2861/2025 r. uznało za uzasadnione ww. ponaglenie Spółki

i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do 10 listopada 2025 r. oraz zarządziło ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie jednocześnie stwierdzając, że brak załatwienia sprawy w terminie miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca wyczerpała zatem środki przewidziane w art. 141 § 1 O.p.

Ponadto w kontrolowanej sprawie Skarżąca wskazuje, że domagała się zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za lata 2005-2006 na podstawie wniosków z 16 maja 2016 r. i 31 stycznia 2021 r. Niewątpliwie zatem skarga

w rozpoznawanej sprawie mieści się w zakresie w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a.

Skarga podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu. Przy czym Sąd wskazuje,

że jej stan faktyczny de facto nie jest kwestionowany przez strony. Strony nie kwestionują bowiem faktu, że Skarżąca złożyła do Organu ww. wnioski o zwrot nadpłaty,

że po wydaniu wyroku WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24 uchylającego ww. decyzję SKO z 15 grudnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3956/2023 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z 19 października 2021 r.,

nr [...] SKO w Szczecinie pismem z 17 lipca 2024 r. przekazało Organowi akta sprawy wraz z kopią prawomocnego wyroku z uzasadnieniem a wpływ akt

do Organu I instancji miał miejsce 19 lipca 2024 r. Strony nie kwestionują również tego, ze do dnia wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie Organ ani nie zwrócił Skarżącej wnioskowanej nadpłaty wraz z odsetkami w jakiejkolwiek części, ani nie wydał rozstrzygnięcia w odniesieniu do powyższych wniosków. Strony nie kwestionują również, że Organ dopiero po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie ww. decyzją

z 16 października 2025 r., znak [...], doręczoną Skarżącej 20 października 2025 r., odmówił Spółce zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006.

Sąd podkreśla ponadto w tym miejscu, co już zostało wskazane w powyższej części niniejszego wyroku, ale z uwagi na istotę sprawy wymaga powtórzenia, że w sprawie zwrotu Skarżącej wnioskowanej nadpłaty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24 uwzględniając

skargę Spółki, uchylił zaskarżoną ww. decyzję SKO z 15 grudnia 2023 r.

nr SKO/KD/400/3956/2023 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy

z 19 października 2021 r., nr [...] W wyroku tym Sąd wskazał, że sprawa odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. była poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 27 czerwca 2023 r.,

III FSK 1548/22 uchylił nie tylko wyrok WSA z 14 września 2022 r., I SA/Sz 303/22

ale także decyzję SKO z 23 marca 2022 r. znak SKO/KD/400/4609/2021 i podkreślił,

że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i w konsekwencji wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sąd I instancji zauważył również, że NSA uchylając decyzję wskazał, że zgodzić się należy z argumentacją skargi kasacyjnej, że Skarżąca miała prawo do nadpłaty (art. 72 §1 pkt 1 O.p.) z tytułu zobowiązania podatkowego za 2005 r. i 2006 r. w podatku od nieruchomości. Sąd zauważył, iż w niniejszej sprawie, wobec braku stosownej reakcji ze strony organu podatkowego (zwrot nadpłaty), Spółka złożyła 16 maja 2016 r. pismo wzywające Wójta do zwrotu nadpłaty. Kolejne pismo z żądaniem zwrotu nadpłaty wniesiono 31 stycznia 2021 r., tj. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. Niezrozumiałe zatem pozostawało stwierdzenie SKO, że w przypadku bezczynności organu do dokonania czynności materialno-technicznej stronie służy skarga na bezczynność organu. Sąd podkreślił, że niezrozumiałe pozostawało stwierdzenie SKO, że skoro obowiązek zwrotu nadpłaty wynika z urzędu, to jest to wystarczająca podstawa do umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty. To właśnie bezczynność organu spowodowała, że Skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek i powtórny wniosek. Bez względu na powyższe rozróżnienie – czy zwrotu dokonuje z urzędu organ, z uwagi, jak wskazuje SKO

na przepis art. 77 § 1 pkt 3 O.p , czy zwrot następuje na wniosek, zdaniem Sądu, nie było podstaw w stanie faktycznym sprawy do odmowy rozpatrzenia wniosku merytorycznie, bez względu na treść takiego rozstrzygnięcia. Dodatkowo Sąd wskazał, że jak wskazał NSA w wyroku z 27 czerwca 2023 r., III FSK 1548/22 w niniejszej sprawie sposób prowadzenia przez Wójta postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, zakończonego wydaniem decyzji SKO z 29 marca 2016 r., jak również odmowa zwrotu nadpłaty na podstawie pisma Spółki z 16 maja 2016 r. oraz 31 stycznia 2021 r. stoją w sprzeczności z zasadami postępowania podatkowego, o których mowa

w art. 121 § 1 O.p. i art. 125 § 1 i § 2 O.p.

Sąd również ponownie wskazuje i podkreśla , że w uzasadnieniu ww. prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 60/24 wskazał, w szczególności aby w ponownie prowadzonym postępowaniu, Wójt dokonał zwrotu nadpłaty związanej

z uchyleniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. mając na uwadze wniosek Spółki z 16 maja 2016 r. i wniosek Spółki

z 31 stycznia 2021 r. bądź odmówił zwrotu nadpłaty ze wskazaniem przyczyn odmowy dokonania zwrotu nadpłaty.

W związku z powyższym Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 286 § 1 P.p.s.a.

po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może wydać referendarz sądowy zaś zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. W sprawie nie jest kwestionowane, że SKO w S. pismem

z 17 lipca 2024 r. przekazało Organowi akta sprawy a wpływ akt do Organu I instancji miał miejsce 19 lipca 2024 r.

Na wstępie tej części rozważań Sąd podkreśla, że w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania podatkowego. Jedną z podstawowych zasad jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 125 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi

do jej załatwienia (§ 1) zaś sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Realizacji tej zasady służą m.in. przepisy art. 139 O.p. i art. 140 O.p. Zgodnie z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Jak z kolei stanowi art. 139 § 2 O.p. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone

na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych

z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Do terminów powyższych, jak stanowi art. 139 § 4 O.p., nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych

od organu. Wreszcie zgodnie z art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku,

gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu

(art. 140 § 2 O.p.). Ponadto na gruncie stanu prawnego obowiązującego

po 1 stycznia 2016 r. zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 O.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji

nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji, natomiast według art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Powyższy przepis obliguje organ podatkowy do zwrotu nadpłaty z urzędu (por. powyżej wskazane wyroki WSA

w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24 i wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r.,

III FSK 1548/22 wydane w sprawie nadpłaty Skarżącej w podatku od nieruchomości

za lata 2005-206).

Odnosząc się zatem do zasadności skargi na bezczynność w rozpoznawanej sprawie Sąd wskazuje, że jakkolwiek pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane w przepisach P.p.s.a., to jednak zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych

są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył

go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu

do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Celem skargi

na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w zaistniałym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, następnie, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., I OSK 1296/17, wyrok WSA we Wrocławiu

z 7 sierpnia 2025 r., II SAB/Wr 487/25).

W ocenie Sądu, w realiach rozstrzyganej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością. Bez względu bowiem na rozróżnienie – czy zwrotu nadpłaty dokonuje

z urzędu organ, z uwagi, art. 77 § 1 pkt 3 O.p. (30 dni), czy zwrot następuje na wniosek – jak wskazały w ww. wyrokach NSA z 27 czerwca 2023 r., III FSK 1548/22 i WSA

w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24 wydanych w sprawie nadpłaty Skarżącej w podatku od nieruchomości za lata 2005-206 - nie było podstaw w stanie faktycznym sprawy do odmowy rozpatrzenia ww. wniosków Skarżącej o zwrot nadpłaty merytorycznie, bez względu na treść takiego rozstrzygnięcia. Przy czym Sąd podkreśla, że WSA w Szczecinie w prawomocnym wyroku z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24

wskazał w szczególności aby w ponownie prowadzonym postępowaniu, Wójt dokonał zwrotu na rzecz Skarżącej nadpłaty związanej z uchyleniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. mając

na uwadze wnioski Skarżącej z 16 maja 2016 r. i z 31 stycznia 2021 r. bądź odmówił zwrotu nadpłaty ze wskazaniem przyczyn odmowy dokonania zwrotu nadpłaty.

Jak natomiast wynika z akt sprawy pomimo zwrotu Organowi I instancji akt sprawy

19 lipca 2024 r. do dnia wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie (18 września

2025 r.) Organ ani dokonał na rzecz Skarżącej zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami

w jakiejkolwiek części ani też nie rozpoznał ww. wniosków z 16 maja 2016 r.

i z 31 stycznia 2021 r. Dopiero decyzją z 16 października 2025 r. doręczoną Skarżącej 20 października 2025 r., a zatem po wniesieniu skargi, Organ odmówił Skarżącej zwrotu wnioskowanej nadpłaty. Tym samym Organ nie dokonał czynności zwrotu nadpłaty

z odsetkami jak i nie rozpoznał ww. wniosków Skarżącej przez okres niemalże

15 miesięcy naruszając tym samym powyżej wskazane terminy.

Tym samym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt II sentencji wyroku) i przyjął, że miała ona miejsce

z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Przy czym Sąd nie uznał

za zasadne twierdzenia Organu, o braku winy w terminowym rozpoznaniu sprawy, albowiem wskazywane przez Organ de facto rokowania ze Skarżącą, co do treści rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu nadpłaty nie mogą stanowić usprawiedliwienia

dla bezczynności Organu. Sąd wskazuje bowiem, że organ podatkowy zobowiązany jest do dokonania czynności o treści zgodnej z przepisami prawa (zwrot nadpłaty/rozpoznanie wniosku o zwrot nadpłaty) w terminie wynikającym z przepisów prawa nie zaś ustalania treści i terminu czynności czy rozstrzygnięcia wniosku o zwrot nadpłaty na podstawie rokowań z podatnikiem. Tym bardziej, że również działania Skarżącej (ponaglenia)

i skarga w rozpoznawanej sprawie nie potwierdzają stanowiska Organu w zakresie usprawiedliwionych podstaw bezczynności w rozpoznawanej sprawie.

Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., pozostaje stan,

w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. A zatem

dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

W realiach badanej sprawy bezczynność Organu w załatwieniu sprawy, w ocenie Sądu, niewątpliwie ma ww. charakter kwalifikowany. Uchybienie związane

z zaniechaniem załatwienia sprawy w terminie, są na tyle istotne i uporczywe,

że uzasadniają przypisanie im charakteru rażących. Sąd zauważa bowiem, że w sprawie nadpłaty Skarżącej w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006 postępowania podatkowe toczą się od wielu lat a sama znaczna kwota wskazywanej przez Skarżącą nadpłaty została przymusowo wyegzekwowana na podstawie tytułów wykonawczych

z 15 października 2010 r. (organ egzekucyjny przekazał Organowi [...] zł tytułem zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006, [...] zł tytułem odsetek za zwłokę od tych zaległości, [...] zł tytułem kosztów upomnienia

oraz samodzielnie pobrał [...] zł tytułem kosztów egzekucyjnych). Ponadto w sprawie

ww. nadpłaty wypowiedział się zarówno Naczelny Sad Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyrokach z 27 czerwca 2023 r., III FSK 1548/22 i WSA

w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/SZ 60/24 w związku z czym bezczynności Organu nie można usprawiedliwić szczególnie skomplikowanym charakterem sprawy. Ponadto, co Sąd również szczególnie podkreśla, w sprawie SKO w Szczecinie

ww. ostatecznym postanowieniem z 23 października 2024 r. uznało za uzasadnione ponaglenie Skarżącej wniesione na bezczynność Organu pismem z 1 października

2024 r. i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do 29 listopada 2024 r. oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy

w terminie. Skarżąca w uzasadnieniu ww. ponaglenia wskazała, że do chwili wniesienia ponaglenia Wójt nie podjął czynności w sprawie, w szczególności Spółka nie otrzymała pism procesowych w zakresie konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Tym samym od 19 lipca 2024 r., pomimo zobowiązania Sądu, do 1 października 2024 r. Organ nie podejmował jakiejkolwiek czynności w sprawie zaś następnie począwszy

od 31 października 2024 r. jedyne czynności Organu ograniczały się do kolejnych, bezpodstawnych powiadomień o przedłużeniu o kolejne dwa miesiące rozpoznania sprawy, pomiędzy którymi to pismami Organ nie podejmował jakichkolwiek czynności

w sprawie, w tym w szczególności mających na celu rozpoznania wniosków Skarżącej bądź dokonania zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami zgodnie z przepisami prawa.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że bezprzedmiotowym stało

się zobowiązywanie Organu do merytorycznego załatwienia sprawy czy też dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sąd wskazuje, że Organ załatwił już sprawę odmawiając Skarżącej zwrotu nadpłaty. Jak bowiem wynika z akt sprawy

i co nie jest w niej kwestionowane, Organ – po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie – ww. decyzją z 16 października 2025 r. doręczoną Skarżącej 20 października 2025 r., odmówił Spółce zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia nie podlega jednak kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, która zainicjowana została skargą na bezczynność Organu. Zobowiązywanie Organu w takich warunkach do zwrotu nadpłaty czy też rozpoznania ww. wniosków Skarżącej byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie,

na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej zobowiązania Organu do załatwienia sprawy (pkt I sentencji wyroku).

Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa

w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Główną funkcją wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.,

jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków. Grzywna służy jednak nie tylko zdyscyplinowaniu organu w sprawie, której dotyczy skarga na bezczynność czy przewlekłość organu, lecz ma także służyć zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Poza funkcją prewencyjną i dyscyplinującą nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną

z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie.

W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazany powyżej stan faktyczny oraz sposób procedowania Organu jak i cele wymierzenia grzywny, wymierzenie Organowi grzywny w niniejszej sprawie jest niewątpliwie celowe i zasadne. Skoro bowiem, jak wynika jednoznacznie z akt sprawy, Organ dopuścił się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, a bezczynność ta wynikała co najmniej z obciążającego Organ zaniedbania, to skorzystanie z dyspozycji art. 149 § 2 P.p.s.a. jawi się jako konieczne.

Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a. stanowi, że grzywnę (...) wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia

w gospodarce narodowej w 2024 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło [...] zł. Tym samym grzywna może zostać wymierzona do kwoty [...]zł. Wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości byłoby jednak nadmierne. W ocenie Sądu cel grzywny - prewencyjny, dyscyplinujący i sankcyjny - zostanie

w niniejszej sprawie osiągnięty poprzez wymierzenie Organowi grzywny w wysokości 3.000 zł (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w pkt IV. sentencji wyroku, zasądzając od Organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł, obejmującej kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł), wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika doradcy podatkowego (480 zł) oraz opłatę skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.