8) Tytuł wykonawczy nr[...] obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące od lipca do września 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r. i [...] października 2017 r., został wystawiony [...] stycznia 2018 r. po uprzednim doręczeniu skarżącemu dnia [...] grudnia 2017 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętych wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
9) Tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od lipca do września 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r. i [...] października 2017 r., został wystawiony [...] stycznia 2018 r. po uprzednim doręczeniu dnia [...] grudnia 2017 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętych wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
10) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące od lipca do września 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r. i [...] października 2017 r., został wystawiony [...] stycznia 2018 r. po uprzednim doręczeniu w dniu [...] grudnia 2017 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętych wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
11) Tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące od października do grudnia 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] listopada 2017 r., [...] grudnia 2017 r. i [...] stycznia 2018 r., został wystawiony [...] lutego 2019 r. po uprzednim doręczeniu dłużnikowi dnia [...] stycznia 2019 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętej wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
12) Tytuł wykonawczy [...], obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od października do grudnia 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] listopada 2017 r., [...] grudnia 2017 r. i [...]stycznia 2018 r., został wystawiony [...] lutego 2019 r. po uprzednim doręczeniu dnia [...] stycznia 2019 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętych wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
13) Tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące od października do grudnia 2017 r., z terminem płatności przypadającym kolejno na [...] listopada 2017 r., [...] grudnia 2017 r. i [...] stycznia 2018 r., został wystawiony [...] lutego 2019 r. po uprzednim doręczeniu skarżącemu [...] stycznia 2019 r. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Pierwszą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości objętych wskazanym tytułem wykonawczym było doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, które nastąpiło [...] stycznia 2018 r.
Zatem zarzut skarżącego, iż ww. należności uległy przedawnieniu jest zdaniem DIAS bezzasadny. W celu wyegzekwowania tych zaległości wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze, a organ egzekucyjny, przed upływem terminu przedawnienia podjął na ich podstawie czynności egzekucyjne bezpośrednio zmierzające do wyegzekwowania dochodzonych zaległości i postępowanie to nie zostało zakończone. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach; [...] zostały doręczone J. S. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, który wynika z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jak już wskazano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zatem w przedmiotowej sprawie, bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z dniem doręczenia skarżącemu odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Następnie organ zaznaczył, że stosownie do przytoczonego wcześniej art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu do 30 lipca 2020 r., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Powyższa przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego jest spełniona w przypadku, gdy zobowiązanie uległo przedawnieniu. Zatem organ uznał, że twierdzenie skarżącego, iż ciążące na nim zobowiązania przedawniły się nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy. Do przedawnienia nie doszło ze względu na wystąpienie zdarzeń powodujących zawieszenie biegu przedawnienia, stosownie do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W sprawie nie wystąpiła, określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., przesłanka stanowiąca podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności składkowych.
Ponadto DIAS uznał, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 118 Kodeksu cywilnego regulującego kwestie przedawniania roszczeń o świadczenie okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdzie termin ten wynosi 3 lata.
W ocenie DIAS, organ I instancji, dokonując oceny prowadzonego postępowania egzekucyjnego pod kątem wszystkich przesłanek stanowiących podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego słusznie stwierdził, że żadna z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. nie została spełniona, bowiem zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wymienionymi w sentencji postanowienia nie zostały wykonane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1); są nadal wymagalne, nie zostały umorzone lub nie wygasły z innego powodu (art. 59 § 1 pkt 2); obowiązek wskazany ww. wymienionych tytułach wykonawczych wynika z decyzji, które zostały skarżącemu doręczone (art. 59 § 1 pkt 3); w tytułach wykonawczych prawidłowo wskazano zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4). W zakresie przesłanki wynikającej z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu, również nie stwierdzono naruszenia wskazanego przepisu, bowiem przed wszczęciem egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu decyzje więc nie było obowiązku doręczenia upomnień, a stosowane w toku egzekucji środki egzekucyjne zostały przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto nie zaistniały przesłanki wymienione w pkt. 8, 9 i 10 wskazanego art. 59 § 1, tj. postępowanie egzekucyjne nie było zawieszone,
z żądaniem umorzenia nie wystąpił wierzyciel, jak również nie wystąpiły inne przypadki przewidziane w ustawach.
Ponadto DIAS zaznaczył, że w zażaleniu skarżący podniósł bezskuteczność egzekucji (art. 59 § 2 u.p.e.a.), powołując się na brak majątku oraz źródeł dochodu. Analizując jego sytuację organ ustalił, że z majątku J. S. egzekucja jest również prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W toku tej egzekucji organ egzekucyjny zajął świadczenie z tytułu ubezpieczenia społecznego, w wyniku czego, co miesiąc na rachunek organu egzekucyjnego wpływają kwoty, które są rozliczane na poczet egzekwowanych zaległości. W okresie od [...] stycznia 2023 r. organ egzekucyjny uzyskał kwotę w łącznej wysokości 23 743,61 zł. Powyższe zaś oznacza, że egzekucja jest skuteczna, a uzyskane kwoty przewyższają wydatki egzekucyjne. Organ zauważa też, że możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność odnosi się do takich przypadków, w których w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych nie uzyska się kwot przekraczających wydatki organu egzekucyjnego.
Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego przez J. S. postanowienia organu I instancji.
Na orzeczenie DIAS skargę do Sądu złożył J. S., w której zarzucił naruszenie:
a) art. 26 § 4 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 61 §1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje dopiero z momentem wszczęcia samej egzekucji administracyjnej, podczas gdy wszczęcie pierwszego stadium postępowania egzekucyjnego (tzw. stadium poprzedzającego wszczęcie egzekucji administracyjnej) następuje już z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym;
b) art. 50 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 36 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż skierowano do skarżącego "wezwania do osobistego stawiennictwa" obarczonego sankcją finansową za niepodporządkowanie się jego treści, nie stanowiło czynności egzekucyjnej podjętej w ramach toczącego się postępowania administracyjnego, podczas gdy z wezwania wynikało, że toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne, a skarżący uzyskał tym samym wiadomość o wystawieniu przeciwko niemu tytułów wykonawczych. Skarżący został w nim określony jako strona postępowania - zobowiązany, w związku z czym z chwilą jego otrzymania uzyskał on możliwość skutecznego podejmowania czynności nakierowanych na ochronę jego interesu prawnego w formach prawem przewidzianych (...);
c) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy poprzez pominięcie dowodu z dokumentu w postaci załączonego do zażalenia pisma UM Wydziału Finansowego z dnia [...].03.2011 r., z którego wynikało, że wyłącznym powodem "wycofania" tytułu wykonawczego była telefoniczna interwencja skarżącego, której brak skutkował dalszym prowadzeniem wobec niego postępowania pozbawionego jakichkolwiek podstaw prawnych;
d) art. 28 k.p.a. w związku z art. 61a §1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżącemu nie przysługiwał status strony postępowania egzekucyjnego pomimo wystawienia przeciwko niemu tytułu egzekucyjnego i skierowaniu do niego czynności egzekucyjnych w postaci "wezwania do osobistego stawiennictwa";
e) art. 27 § 1 pkt 8 i 9 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 1, 3 i 4 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż możliwość realizacji uprawnień procesowych przez skarżącego uzależniona była od otrzymania przez niego w tym zakresie stosownych pouczeń zawartych w tytule wykonawczym, podczas gdy uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie podstępowania nie jest objęte treścią wskazanych pouczeń i przysługuje stronie na każdym etapie postępowania egzekucyjnego;
f) art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 1 i 4 k.p.a. poprzez zaakceptowanie stanowiska organu pierwszej instancji, iż możliwe jest "wycofanie" i "zamknięcie" tytułu wykonawczego, chociaż są to formy działania administracji nieprzewidziane jakimikolwiek przepisami prawa, a wygaśnięcie zobowiązania pieniężnego (a właściwie jego nieistnienie) wskazane w treści zawiadomienia wierzyciela z [...].03.20211 r. stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wprost w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jako wadliwego niezastosowania w w/w sprawie;
g) wadliwe nieumorzenie wobec skarżącego egzekucji administracyjnej z racji przedawnienia roszczenia - wymaganego do tego z mocy prawa okresu 3 i 5 lat oraz rzekomego braku podstaw do wycofania z obrotu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] poprzedzającego zaskarżone postanowienie oraz nieprawidłowe określenie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, nie stanowi podstawy obligatoryjnego umorzenia z urzędu na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.;
h) art. 65a § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 3, pkt 5 oraz pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że egzekwowany obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa, że egzekucja jest dopuszczalna oraz że egzekucja administracyjna dotycząca kosztów nie uległa przedawnieniu;
i) art. 24 ust. 2 u.s.u.s. w związku z art. 6 ust 3 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającej na przyjęciu, że egzekucja kosztów egzekucyjnych nie uległa przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku strony skarżącej obejmuje zaległości składkowe za okresy od października 2016 r. do grudnia 2017 r. W odniesieniu do tych należności pierwsze czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu składek podjęte zostały w okresie od maja 2017 r. do lutego 2019 r. W aktach sprawy znajdują
się dowody potwierdzające doręczenie stronie skarżącej odpisów tytułów wykonawczych przed upływem terminu przedawnienia, który w odniesieniu do zaległości składkowych wynosi 5 lat. Dokonane dręczenia nie budzą żadnych wątpliwości, bowiem ich odbiór na zwrotnym potwierdzeniu odbioru każdorazowo został potwierdzony przez skarżącego lub przez dorosłego domownika – E. S. Ponadto w sprawie nie wystąpiły też żadne inne okoliczności, które nakładałyby na organ egzekucyjny obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznał, iż zaskarżone postanowienie nie wykazuje niezgodności z prawem materialnym, nie wskazuje na naruszenie procedury administracyjnej oraz nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w rozpoznawanej sprawie postanowienie [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] w [...]. z dnia [...] lutego 2025 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] Dokonując kontroli zaskarżonych w sprawie postanowień w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie egzekucyjne, o którego umorzenie wnosi strona skarżąca zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie od maja 2017 r. do lutego 2019 r., a zatem w sprawie znalazły zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 z późn. zm.) do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przesłanki umorzenia postępowania zostały określone w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu przed dniem 30 lipca 2020 r.), zgodnie z którym umarza się postępowanie egzekucyjne w całości albo w części w przypadku:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Nadto zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Należy przy tym wskazać, że w ramach postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada jedynie czy zachodzą przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. lub w innych przepisach.
Odnosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że strona skarżąca jako zasadniczą podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazała przedawnienie, powołując się w tym zakresie na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt III CZP 29/16, w świetle której wierzytelności starsze niż 3 lata są już przedawnione i dłużnik może na każdym etapie egzekucji skutecznie podnieść zarzut przedawnienia roszczenia.
Wobec powyższego podnieść należy w pierwszej kolejności, że wierzytelności, których dotyczy postępowania egzekucyjne objęte wnioskiem o umorzenie dotyczą należności z tytułu składek, nie zaś należności cywilnoprawnych. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, iż kwestia przedawnienia należności z tytułu składek została uregulowana w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W analizowanej sprawie organ prawidłowo wskazał na znajdujący zastosowanie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w wersji obowiązującej na datę wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, W myśl wskazanego przepisu należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie z art. 24 ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2200/18, LEX ). Jak bowiem wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Upomnienie ma na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, w którym to dopiero stosuje się środki egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1361/16, LEX nr 2495109). Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że "zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego (...). Nie ulega (...) wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czyli czynności sensu stricte egzekucyjnych, podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 107/22 i podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 288/21 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 798/20).
Mając powyższe na uwadze, w badanej sprawie zasadnicze znaczenie ma ustalenie daty podjęcia przez organ egzekucyjny pierwszej czynności, która stosowanie do treści art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zmierzała do wyegzekwowania należności ZUS, o której zobowiązany został zawiadomiony, gdyż czynność ta powodowała skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia roszczeń.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że z tytułu nieopłaconych składek wobec ZUS [...] w [...]. wystawił wobec skarżącego 13 tytułów wykonawczych, w okresie od [...] maja 2017 r. do [...] lutego 2019 r., na podstawie których [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego i innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym.
Skarżony organ szczegółowo, kolejno co do każdego z tytułów wykonawczych opisał na str. 5-7 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jakich zaległości dotyczył i kiedy dokonana została pierwsza czynność egzekucyjna, polegająca na doręczeniu każdego z tytułów wykonawczych (okoliczności te przytoczone zostały na str. 5-8 uzasadnienia wyroku, zatem brak konieczności ponownego ich przywoływania). Analiza akt administracyjnych sprawy potwierdza prawidłowo dokonane przez organ w tym zakresie ustalenia. Mianowicie w aktach sprawy znajdują się wszystkie wskazane w zaskarżonym postanowieniu tytuły wykonawcze (łącznie 13) oraz dowody doręczenia stronie skarżącej ich odpisów (k. 29-162 1 tom akt administracyjnych). Dla zwiększenia przejrzystości w tym zakresie organ odwoławczy zamieścił nawet w uzasadnieniu postanowienia tabelę z wymienionymi tytułami wykonawczymi, datą ich wystawienia i datą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Zatem wszystkie w/w tytuły wykonawcze zostały stronie skarżącej (w postaci odpisów) doręczone przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, a tym samym nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia, powodujące brak podstaw w tym zakresie do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe wskazuje, iż podnoszony przez skarżącego w całym postępowaniu zarzut przedawnienia niewątpliwie uznać należy za bezzasadny. Słusznie przy tym organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przywoływane przez skarżącego przepisy Kodeksu cywilnego na okoliczność przedawnienia wierzytelności ZUS wobec niego, nie mają na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowania, gdyż objęte egzekucją administracyjną należności będące zaległościami z tytułu składek, mają inny charakter niż te do których odnosi się art. 118 KC i odnosi się do nich (w tym co do kwestii przedawnienia) inne uregulowanie tj. przepisy u.s.u.s., przytoczone powyżej.
Organ odwoławczy prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poddał dodatkowo analizie czy nie znajdują na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowania inne przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Wynik tej analizy wskazujący na brak zrealizowania pozostałych przesłanego z art. 59 § 1 pkt 1, 3-10 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości co do jego prawidłowości. Mianowicie zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wymienionymi w sentencji postanowienia nie zostały wykonane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1), pozostają wymagalne, nie zostały umorzone lub nie wygasły z innego powodu (art. 59 § 1 pkt 2), obowiązek wskazany ww. wymienionych tytułach wykonawczych wynika z decyzji, które zostały skarżącemu doręczone (art. 59 § 1 pkt 3), w tytułach wykonawczych prawidłowo wskazano zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4). Pkt 5 i 6 art. 59 § 1 u.p.e.a. nie miały zastosowania z przyczyn oczywistych (skarżący nie zmarł, a obowiązek ma charakter pieniężny). Ponadto przed wszczęciem egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu decyzje więc nie było obowiązku doręczenia upomnień, a stosowane w toku egzekucji środki egzekucyjne zostały przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 59 § 1 pkt 7). Nie zostały także spełnione przesłanki wymienione w art. 59 § pkt. 8, 9 i 10 u.p.e.a. - postępowanie egzekucyjne nie było zawieszone, z żądaniem umorzenia nie wystąpił wierzyciel, jak również nie wystąpiły inne przypadki przewidziane w ustawach.
Mając na uwadze podniesione w zażaleniu argumenty odnoszące się do trudnej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, także za uzasadnione i prawidłowe uznać należało dokonanie przez DIAS analizy z punktu widzenia treści art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. DIAS wskazał w tym zakresie na prowadzoną skutecznie wobec skarżącego egzekucję przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], ze świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego (od stycznia 2023 r. jest to kwota ponad 23 000 zł), co wskazuje na skuteczną egzekucję, a kwoty uzyskane z egzekucji przewyższają koszty egzekucyjne. Powyższe potwierdza brak zrealizowania przesłanek z cyt. art. 59 § 2 u.p.e.a.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał zatem skargę wraz z podniesionymi w niej zarzutami za nieuzasadnioną. Dodać przy tym należy, iż niektóre zarzuty skargi nie pozostają w związku ze sprawą, a kwestie w nich podnoszone nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy (np. wymienione na str. 10-12 uzasadnienia wyroku w ppkt b, c, d, f), co uzasadnia uznanie ich za niezasadne. Odnośnie zarzutu (ppk h) dotyczącego błędnego przyjęcia, że egzekwowany obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa, Sąd zwraca uwagę, iż na str. 2 zaskarżonego postanowienia DIAS wymienił decyzje w oparciu, o które wystawione zostały poszczególne tytuły wykonawcze, co powoduje że brak było podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący odnosił się przy tym do egzekucji dotyczącej kosztów, podczas gdy egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie nie dotyczyła kosztów a należności z tytułu składek.
Na podstawie analizy akt sprawy Sąd nie dostrzegł, aby organy w rozpoznawanej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też postępowania administracyjnego. Prawidłowo ustalony został stan faktyczny w sprawie, znajduje on odzwierciedlenie w materiale dowodowym załączonym do akt administracyjnych oraz właściwie zastosowane zostały przepisy prawa zarówno materialnego jak i proceduralne.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.