Zdaniem organu stosownie do uregulowań art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 274) numer PESEL jest 11- cyfrowym symbolem numerycznym jednoznacznie identyfikującym osobę fizyczną, który nadaje minister właściwy do spraw informatyzacji w formie czynności materialno-technicznej. Numer PESEL zawiera informacje o dacie urodzenia, numerze porządkowym, płci oraz cyfrę kontrolną. Raz nadany numer PESEL nie może być ponownie nadany innej osobie. Zaimplementowany mechanizm unikalności numeru PESEL uniemożliwia bowiem dublowanie numerów PESEL. Z uwagi na fakt, iż imię i nazwisko oraz data urodzenia w różnych konfiguracjach, mogą się wielokrotnie powielać, istotnym elementem umożliwiającym niepodważalną identyfikację osoby jest właśnie numer PESEL, którego prawidłowości żaląca nie kwestionuje. W rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy nie ma żadnych wątpliwości że osobą, którą należy poddać szczepieniom ochronnych określonym w doręczonym stronie tytule wykonawczym jest córka skarżącej M. M., urodzona [...].2020 r., PSESL: [...], a osobą zobowiązaną jest A. W., PESEL: [...],
4. W skardze na postanowienie [...]PWIS wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu skarżąca A. W. zarzuciła mu naruszenie:
1) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 pkt 11 2 u.z.z.ch.z.zw. z § 5 r.o.s.o. przez określenie terminu wymagalności szczepień ochronnych, którym ma podlegać moja córka M. M. bazując na podstawie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy przepisy te zostały uznane za niezgodne z art. 87 Konstytucji, albowiem komunikat GIS nie jest powszechnie obowiązującym przepisem prawa, zaś brak jest jakiegokolwiek innego aktu powszechnie obowiązującego, który zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami prawa powszechnie obowiązującego są jedynie Konstytucja, ustawy, rozporządzenia i ratyfikowane umowy międzynarodowe;
2) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak respektowania przez organ orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie SK 81/19 w zakresie w którym uznał niekonstytucyjność stosowania komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego co do rozpoczęcia terminu wymagalności obowiązku poddania się szczepień ochronnych, podczas gdy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, zaś organ co do zasady dostrzega wydanie tego orzeczenia, lecz uważa, że nie powinno być w tej sprawie stosowane;
3) naruszenie przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez brak uchylenia postanowienia organu I instancji przez organ II instancji w sytuacji, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do uchylenia decyzji, stąd niewątpliwie mogło zostać to zastosowane także w tej sprawie;
4) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, art. 33 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b2 u.z.z.ch.z. przez nałożenie na nią obowiązku poddania córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podczas gdy nie zostały spełnione jakiekolwiek przesłanki stanowiące o konieczności jej poddania, albowiem nie jest ona ani chora zakaźnie, ani też nie jest osobą zakażoną, ani też nie jest osobą podejrzewaną o jakiekolwiek zakażenie;
5) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 ust. 3 ustawy 2 u.z.z.ch.z. przez brak wzięcia pod uwagę, że niewystawione zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu i zgodzie lekarza prowadzącego na wykonanie szczepienia, dyskwalifikuje moją córkę do poddania jej szczepieniom obowiązkowym, z uwagi na brak akceptacji lekarzy na szczepienie, albowiem córka ma podejrzenie astmy wczesnodziecięcej, jest wielokrotnie zainfekowana, zaś kwalifikacja do szczepienia nie może zostać wykonana z uwagi na wysokie podejrzenie co do astmy wczesnodziecięcej, istotne ryzyko poważnych reakcji alergicznych i możliwych odczynów poszczepiennych, a także z racji niemożliwości przeprowadzenia wymaganych testów alergicznych celem potwierdzenia podejrzeń ze strony pulmonologa co do stawianej wczesnej diagnozy;
6) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 ust. 2 2 u.z.z.ch.z. przez wszczęcie postępowania i nałożenie grzywny w celu przymuszenia realizacji szczepień pomimo braku przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego, podczas gdy jest to obligatoryjny warunek dopuszczenia pacjenta do przeprowadzenia szczepienia, zaś jak już wielokrotnie wcześniej wskazywała, córka ma podejrzenie astmy wczesnodziecięcej i przechodzi wielokrotnie infekcje trwające łącznie po kilka tygodni;
7) przepisu prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 84 § 1 k.p.a. przez brak zasięgnięcia przez organ wiadomości specjalnych pochodzących z opinii biegłego w zakresie możliwości poddania mojej córki szczepieniom ochronnym, podczas gdy organ nie może zastępować biegłego, albowiem nie dysponuje on wiedzą specjalną i nie może wypowiadać się za biegłego, zaś okoliczności, które podaję, czyli względy zdrowotne mojej córki, wymagają potwierdzenia u biegłego, jeśli organ te okoliczności kwestionuje;
8) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 ust. 10 2 u.z.z.ch.z.w zw. z § 3 r.o.s.o. przez nakazanie poddania M. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w trybie natychmiastowym, podczas gdy nie zostały przekroczone górne granice wieku dziecka dla obowiązkowych szczepień ochronnych określonych w przytoczonym rozporządzeniu i co do których nałożono na mnie taki obowiązek, zaś brak jest jakiegokolwiek jednoznacznego orzecznictwa, linii orzeczniczej nakazującej poddawanie pacjenta obowiązkowym szczepieniom ochronnym już po osiągnięciu dolnej granicy wieku;
9) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez brak rozpoznania istoty sprawy, wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne;
10) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. przez brak określenia, co znaczy stwierdzenie "stosownie do wieku" w zakresie nie poddania mojej córki szczepieniom, a także nie określono konkretnej podstawy prawnej, dla której obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu bezwzględnie aktualizuje się już w dolnej granicy wiekowej w myśl § 3 r.o.s.o.;
11) przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 27 § 1 pkt 2 lit. a u.p.e.a. przez błędne oznaczenie w tytule wykonawczym osoby, mającej być poddanej obowiązkowi (podano: "M.", "M."), co powoduje brak możliwości realizacji tytułu wykonawczego, zaś tytuł wykonawczy - jak sama nazwa wskazuje - winien być tak skonstruowany, aby nadawał się do wykonania i z pewnością błąd dokonany przez organ nie jest jedynie "omyłką pisarską" i taki tytuł nie nadaje się do wykonania w całości, ani w jakiejkolwiek części,
12) naruszenie przepisu prawa procesowego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez wskazanie, że sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ze wskazaniem konkretnego tytułu wykonawczego mającego być wystawionym przeciwko mnie, podczas gdy uzasadnienie faktyczne w tym zakresie nie odpowiada sentencji rozstrzygnięcia, zaś orzeczenie zarówno w zakresie sentencji, jak i uzasadnienia, winno być spójne, zaś nadal organ I instancji tego nie uregulował w sposób dostateczny;
13) art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i uznanie, że to wskutek jedynie mojej swobodnej decyzji M. M. nie została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podczas gdy wskutek ciągłych infekcji chorobowych córki na choroby sezonowe, a co za tym idzie wskutek braku przeprowadzenia testów alergicznych oraz stwierdzone przez specjalistę pulmonologa podejrzenie astmy wczesnodziecięcej oraz szereg kilkutygodniowych infekcji (ok. 7 w ciągu roku) nie może być poddana badaniom kwalifikującym ją do szczepień, albowiem stanowi to przeciwwskazanie do samych badań i do wykonania szczepienia,
4.1. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia "z uwagi na naruszenie przepisu prawa materialnego - błędnej wykładni przepisów w zakresie obowiązku poddania córki skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym przy medycznych przeciwwskazaniach w zakresie poddania mojej córki obowiązkowym badaniom kwalifikacyjnym do szczepienia ochronnego oraz "naruszenie przepisu prawa procesowego - błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie obowiązku poddania córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym przy medycznych przeciwwskazaniach w zakresie poddania córki obowiązkowym badaniom kwalifikacyjnym do szczepienia ochronnego", "uchylenie tytułu wykonawczego w całości oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego", "wstrzymanie wykonania egzekucji" i "zasądzenie zwrotu kosztów procesu". W skardze zawarto również wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia z dnia [...] lipca 2025 r. wystawionego przez lek. A. M. - specjalisty chorób płuc.
4.2. W obszernym uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty i wnioski zostały rozwinięte.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
7. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
8. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia (art. 1a pkt 13 u.p.e.a).
Zgodnie zaś z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. – dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 416).
Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest z kolei osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie jest to matka małoletniej M. M., co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch.
10. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest Wojewoda [...] (działający z jego upoważnienia [...]WPIS).
W niniejszej sprawie, w związku z niedopełnieniem przez stronę obowiązku szczepień ochronnych oraz po bezskutecznym wezwaniu skarżącej do uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych lub przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania u dziecka szczepień ochronnych lub poinformowanie o szczepieniu wykonanym winnym gabinecie szczepień, a następnie upomnieniu mającego na celu rozpoczęcie realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych (co opisano w części sprawozdawczej uzasadnienia), PPIS jako wierzyciel obowiązku, doprowadził do wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie strony skarżącej do wykonania ciążącego na niej obowiązku. Na ten wniosek i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. [...]PWIS wszczął postępowanie egzekucyjne).
11. Niniejsza skarga dotyczy zarzutów złożonych w tym postępowaniu egzekucyjnym i granice rozpoznania wyznaczają zarzuty. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy - strony skarżącej), który może zakwestionować prowadzenie egzekucji wskazując m.in. na brak wymagalności obowiązku.
Podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wymienia przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., przy czym zawarty w tym przepisie katalog podstaw ma charakter zamknięty. Nie jest zatem możliwe skuteczne zgłoszenie zarzutu tam niezawartego. Skarżąca podniosła brak wymagalności obowiązku, nieistnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz błąd co do zobowiązanego.
Do wszystkich tych zarzutów organy się odniosły i sąd tę ocenę prawną podziela. Jeśli chodzi o właściwość organów została ona wykazana i ma oparcie w prawie. Wyjaśnić należy, że wojewoda jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających zarówno z wydanych przez siebie rozstrzygnięć indywidualnych, jak i obowiązków niepieniężnych wynikających wprost z mocy przepisów prawa, co wynika z treści art. 20 § 1 u.p.e.a. Na mocy wskazanego w postanowieniu porozumienia Wojewoda [...] powierzył [...]Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu prowadzenie spraw z zakresu egzekucji administracyjnej w zakresie obejmującym czynności organu egzekucyjnego właściwego do egzekwowania obowiązków o charakterze niepieniężnym wobec osób uchylających się od wykonania obowiązku poddania osób małoletnich szczepieniom ochronnym. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że egzekucja w rozstrzyganej sprawie była prowadzona przez upoważniony do tego organ.
12. Jeśli chodzi o wymagalność obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) rozumie się przez to taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, iż obowiązek istnieje, ale jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości - nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
W tytule wykonawczym określając treść obowiązku, wierzyciel powołał się na wynikający z ustawy o zapobieganiu obowiązek poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniej M. M. wyjaśniając przy tym, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany w przewidzianym przepisami prawa materialnego terminie. W polu B. punkt 1., została podana podstawa prawna nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. § 3 r.o.s.o.
13. Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika tym samym z mocy prawa. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. obliguje bowiem osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu zamieszczone w rozdziale IV poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). W rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz podmiotów podlegających szczepieniom.
Wskazane w tytule wykonawczym szczepienia zostały wykazane w załączniku do r.o.s.o., a choroby których dotyczą, zostały wymienione w przepisach tego rozporządzenia. Mianowicie w § 2 rozporządzenia wskazano, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilusinfluenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcuspneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy (pkt 1-14). W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie.
Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym, został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Prawodawca nie posłużył się więc konkretnym terminem (datą) jako przesłanką wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że ten obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności/wymagalności, w ustawowo określonym trybie, a ponadto z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu.
Analiza przywołanych aktów prawnych wskazuje, że wymienione w tytule wykonawczym szczepienia - biorąc pod uwagę wiek dziecka skarżącej - były w sprawie wymagalne.
14. W związku z zarzutem nawiązującym do niekonstytucyjności obowiązku, jak i wymagalności szczepień należy wskazać, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., w sprawie SK 81/19 (OTK-A 2023/50) dotyczył art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.w zw. z § 5 rozporządzenia z 2011 r. w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia. W stanie prawnym na podstawie, którego został wystawiony tytuł wykonawczy objęty zarzutami zastosowanie ma rozporządzenie z 2023 r. (r.o.s.o.) obowiązujące od 1 października 2023 r. Na mocy tegoż rozporządzenia, w załączniku nr 1 wydanym na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia, określono schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży poprzez wskazanie liczby dawek, terminy szczepień podstawowych i przypominających z uwzględnieniem wieku osób objętych obowiązkiem szczepień. Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że pomimo wymagalnego terminu poddania dziecka obowiązkowi szczepienia ochronnego, strona skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku.
Rozporządzenie to wprowadzone zostało do systemu prawnego RP już po wydaniu wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. i stanowiło realizację jego wytycznych. Nie ma więc podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązujące przepisy gwarantują ochronę zdrowia osoby podlegającej szczepieniom i stanowią istotny element ochrony zdrowia społeczeństwa. Nie został naruszony art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż w obowiązującym stanie prawnym harmonogram szczepień określa nie komunikat GIS, lecz załącznik do aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Ten akt nie został też derogowany, a orzecznictwo jego dotyczące jest jednolite i konsekwentne (z najnowszych por. wyrok NSA z dnia 25 września 2025 r., II GSK 739/25, CBOSA).
15. Sąd nie podziela argumentacji, że doszło do naruszenia konwencyjnych i konstytucyjnych praw skarżącej. Chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa.
W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.), władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch., by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska – art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., II GSK 3542/15). Jak już wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2024 r., II GSK 47/21).
Obowiązek szczepień w świetle Konwencji Praw Człowieka był już przedmiotem oceny w wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vařićka i inni). Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że ustawowy obowiązek szczepień dzieci nie stanowi naruszenia konwencyjnego prawa do poszanowania życia rodzinnego rodziców i dzieci, mimo że wchodzi w zakres stosowania art. 8 Konwencji. Ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne - zdaniem Trybunału - realizują ważne cele społeczne, tj. ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na odporności całego społeczeństwa. Obowiązkowe szczepienia są prawidłową reakcją organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. W przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka.
Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Z tego wynika między innymi obowiązek organu państwa, do których kompetencji należy utrzymanie zdrowia publicznego, podjęcia wszelkich działań polegających zarówno na wyeliminowaniu istniejących ognisk chorobowych, jak i wszelkich działań prewencyjnych, które będą zapobiegać zachorowaniom. Do realizacji tego obowiązku można zaliczyć takie zadania jak: wprowadzanie właściwych regulacji prawnych w zakresie szczepień ochronnych, informowanie społeczeństwa o szczepieniach obowiązkowych oraz dodatkowych, a także czuwanie nad wykonaniem obowiązku szczepień przez obywateli.
16. Obowiązek poddawania się szczepieniom niewątpliwie stanowi ograniczenie praw i wolności obywatelskich. Przede wszystkim wkracza w wolność osobistą dziecka, choć ostatecznie to na rodzicach spoczywa obowiązek wyrażenia zgody na wykonanie szczepienia. Artykuł 41 ust. 1 Konstytucji RP przyznaje wolność osobistą każdemu. Takie sformułowanie ustawy zasadniczej oznacza, że z wolności tej korzystają także dzieci, choć należy pamiętać, że ich swoboda w korzystaniu z niej jest znacząco ograniczona ze względu na prawo rodzica do wychowywania dziecka zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48 Konstytucji). Należy wskazać, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Warunkiem konstytucyjności jest nienaruszenie istoty wolności bądź prawa, co oznacza, że wprowadzane regulacje nie mogą prowadzić do jej zniesienia, a mogą ingerować jedynie w pewien jej aspekt. Sąd podziela pogląd, że wprowadzenie obowiązku szczepień jako gwarancji zachowania zdrowia zarówno poszczególnych jednostek, jak i wytworzenia oraz utrzymania odporności populacyjnej, nie jest w stanie naruszyć istoty wolności osobistej, która zawiera w sobie setki drobnych wolności, będących przejawem możliwości człowieka do decydowania o sobie, jak również o swoim dziecku (por. Katarzyna Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vařićka i inni), LEX/ el).
17. W ocenie Sądu, nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 r.o.s.o. w kontekście osiągnięcia przez dziecko skarżącej przedziału wiekowego (kwestia zarzucanego przekroczenia delegacji ustawowej została już omówiona). Powołane przez organ przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane w celu wyjaśnienia powszechnego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.
Ponadto, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza przepisów art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie zawiera bowiem ustalenia faktyczne poczynione na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazanie prawnej podstawy zgodnie z obowiązującymi zasadami subsumcji. W sprawie nie jest sporne, że dziecko nie zostało poddane przedmiotowym szczepieniom obowiązkowym, a strona skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego przeciwwskazania medyczne wykonania szczepień. Subiektywne przekonanie strony skarżącej, że kwestia szczepień ochronnych podlega ochronie jako naruszenie życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia nie jest uzasadnione.
Dowód zgłoszony na etapie postępowania sądowego był spóźniony, bo został on pozyskany na etapie postępowania sądowego (data zaświadczenia [...] lipca 2025 r.). Rzeczą sądu (sędziów), będących profesjonalnymi prawnikami, nie jest i nie może być zastępowanie specjalistycznych organów w zakresie ich wiedzy medycznej i wyprowadzenia z treści tego zaświadczenia wniosków dotyczących zdolności małoletniej do szczepienia.
Zauważyć jednak należy, że z zaświadczenia nie wynika przeciwwskazanie do szczepienia, lecz tylko to, że M. M. była leczona z powodu infekcji, w okresie który, na dzień orzekania, już minął. Nie jest to także lekarskie badanie kwalifikacyjne, a tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18 i 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Takie badanie stanowi obowiązek instrumentalnie zależny i uprzedni względem szerszego obowiązku ustawowego poddania się obligatoryjnym szczepieniom ochronnym, co oznacza, że odmowa wykonania tego pierwszego obowiązku jest równoważna naruszeniu obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu (por. np. wyrok NSA z dnia 30 października 2025 r., II GSK 1904/21 i powołane tam orzecznictwo).
18. Bezzasadny jest zatem zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej. Literówka w imieniu dziecka nie jest tego rodzaju wadą, by rzutować na ważność tytułu wykonawczego. Nadto organ trafnie wskazał, że identyfikacja po prawidłowo podanych numerach PESEL wyklucza jakiekolwiek ryzyko pomyłki.
19. Reasumując, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji obu instancji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.