5) art. 44 ust. 1 i art. 45 u.p.r.m. przez uznanie, że pomimo jednoznacznego brzmienia przepisu, w stanie faktycznym sprawy, właściwym było skierowanie poszkodowanego pacjenta do najbliższego pod względem czasu dotarcia szpitala zamiast do szpitala posiadającego centrum urazowe;
6) art. 44 i 45 u.p.r.m. przez uznanie, że wszystkie trzy wynikające z tych przepisów możliwości transportu pacjenta powinny być traktowane jako równorzędne i każda z nich wykorzystana może być jako pierwsza przy podejmowaniu decyzji w sytuacji, gdy każda z trzech możliwości zawiera w sobie odmienne wskazania i stosowana może być w odmiennych stanach faktycznych, zależnych od indywidualnych obrażeń pacjenta.
Zarzucając powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji medycznej ze zdarzenia przez zwrócenie się przez Sąd do Szpitala [...] Sp. z o.o. o przekazanie pełnej dokumentacji medycznej pacjenta ze zdarzenia celem wykazania zasadności i powinności skierowania poszkodowanego pacjenta wprost do szpitala posiadającego centrum urazowe, zamiast do najbliższego pod względem dotarcia szpitala, oświadczając przy tym, że skarżący nie jest w posiadaniu tej dokumentacji mającej istotne znaczenie dla oceny składanej skargi i podnoszonych w niej zarzutów.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że każdorazowo przy podejmowaniu decyzji podstawową przesłanką jest stan zdrowia pacjenta co uzasadniać winno i determinować skierowanie do właściwej placówki. Każdorazowo decyzja winna być podejmowana i oceniana na stan wiedzy z chwili zgłoszenia, bez czynienia dodatkowych założeń, jakie dokonane zostały i opisane w decyzji z dnia [...] września 2025 r. w zakresie okoliczności i przebiegu zdarzenia z udziałem pacjenta. Bez żadnego uzasadnienia przyjęte zostało, że fakt uderzenia pacjenta najprawdopodobniej lusterkiem samochodu przy zgłaszaniu dolegliwości bólowych pleców i kolana wyklucza podejrzenie urazu wielonarządowego albo urazu wymagającego podjęcia diagnostyki w centrum urazowym. Tym bardziej, iż zgodnie zobowiązującymi przepisami i wbrew stanowisku Ministerstwa Zdrowia z dnia 22 marca 2024 r. przywołanemu przez organ II instancji, odmienne zakresy działań ma SOR i izba przyjęć, a szczególnie centra urazowe, przez które zgodnie z art. 3 pkt 11 u.p.r.m. rozumie się wydzieloną funkcjonalnie część szpitala, w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, w którym działa szpitalny oddział ratunkowy, w której to części specjalistyczne oddziały są powiązane ze sobą organizacyjnie oraz zakresem zadań, w sposób pozwalający na szybkie diagnozowanie i leczenie pacjenta urazowego, spełniającą wymagania określone w ustawie, wpisaną do ewidencji, o której mowa w art. 23a ust. 1. Z mocy art. 39c ust. 1 u.p.r.m. centrum urazowe przyjmuje, kompleksowo diagnozuje i wielospecjalistycznie leczy pacjenta urazowego, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną w zakresie leczenia ciężkich, mnogich lub wielonarządowych obrażeń ciała. Następnie zgodnie z art. 39c ust. 2 ww. ustawy, centrum urazowe, po zakończeniu udzielania świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ust. 1, kieruje pacjenta urazowego do innego oddziału szpitala, w którym znajduje się centrum urazowe lub do zakładu leczniczego innego podmiotu leczniczego w celu kontynuowania leczenia lub rehabilitacji. Istotnym jest także, że centrum urazowe, odmiennie od izby przyjęć, i z mocy przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie centrum urazowego, zapewnia dostęp do sprzętu i aparatury medycznej, umożliwiających całodobowe I niezwłoczne wykonywanie badań diagnostycznych, bez konieczności przewożenia pacjenta urazowego specjalistycznymi środkami transportu sanitarnego, w szczególności: 1) RTG; 2) USG, USG - Doppler; 3) Echo - kardiografii; 4) tomografii komputerowej (spiralnej, wielorządowej); 5) rezonansu magnetycznego; 6) angiografii i radiologii interwencyjnej; 7) diagnostyki laboratoryjnej, w tym mikrobiologicznej. Przebieg zdarzenia z udziałem pacjenta, zgłaszane dolegliwości i stwierdzony ból urazowy NRS 6: staw kolanowy lewy (stłuczenie), plecy część prawa/stłuczenie, uzasadniały w ocenie skarżącego skierowanie pacjenta wprost do centrum urazowego, a nie do najbliższego pod względem czasu dotarcia szpitala. Zdaniem strony skarżącej wybór odpowiedniego miejsca, którym w niniejszym przypadku winno być Centrum Urazowe SOR Szpitala [...] oddalone o 15 minut jazdy karetką od [...] i kryterium czasu są kluczowe w postępowaniu z pacjentem po urazie wielomiejscowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że przypadek, którego dotyczy skarga objawiał się bólem urazowym, w okolicy grzbietu oraz w obrębie lewego stawu kolanowego (NRS 6). Nie stwierdzono zaburzeń czynności układu krążenia i oddechowego, ani objawów neurologicznych sugerujących uraz kręgosłupa. Pacjent był przytomny, nawiązywał kontakt słowny, reagował adekwatnie, mimo wyczuwalnej woni alkoholu w wydychanym powietrzu. Z uwagi na objawiający się ból, pacjent niewątpliwie znalazł się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i powinien trafić do podmiotu leczniczego będącego jak najbliżej miejsca wezwania, gdzie możne dokładnie ocenić stan pacjenta, a w razie konieczności zlecić transport sanitarny do jednostki specjalistycznej celem wykonania niezbędnych konsultacji i podjęcia leczenia. ZRM po przybyciu do Izby Przyjęć Szpitala w [...] podjął próbę przekazania pacjenta lekarzowi dyżurnemu z oddziału chirurgii. Po odmowie przyjęcia przez lekarza dyżurnego kierownik ZRM skontaktował się z głównym dyspozytorem medycznym sygnalizując brak możliwości przekazania pacjenta z powodu odmowy przyjęcia pacjenta. Główny Dyspozytor Medyczny po otrzymaniu informacji od obecnego w szpitalu kierownika ZRM, zwrócił się o pomoc do Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego w rozwiązaniu zaistniałego sporu, dotyczącego przyjęcia pacjenta, pomiędzy zespołem ratownictwa medycznego a szpitalem. Wojewódzki Koordynator Ratownictwa Medycznego - po zapoznaniu się z dokumentacją ZRM i po rozmowach z kierownikiem zespołu oraz lekarzem dyżurnym klinicznego oddziału chirurgii ogólnej i onkologicznej szpitala w [...] - podtrzymał słuszność wyboru tej jednostki jako miejsca przekazania pacjenta, wyjaśnił jednocześnie lekarzowi dyżurnemu stan prawny i podkreślił, że szpital ma obowiązek przyjąć pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Lekarz dyżurny mimo to nadal nie zgadzał się na przejęcie pacjenta od Zespołu Ratownictwa Medycznego i oznajmił, że przyjmie pacjenta tylko w przypadku wystawienia przez WKRM decyzji administracyjnej jako ostatecznej formy zakończenia sporu. Wojewódzki Koordynator Ratownictwa Medycznego [...] sierpnia 2025 r., o godz. 07:25 wydał decyzję nr [...] nakazującą przyjęcie pacjenta do Izby Przyjęć Szpitala im. [...] w [...] oraz udzielenie niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej wraz z wypełnieniem dokumentacji medycznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 29 ust. 9a ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Zespół Ratownictwa Medycznego przekazywał pacjenta personelowi Izby Przyjęć szpitala do godziny 07:25:36 i dopiero po tej godzinie zgłosił gotowość do dalszej pracy.
Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wyjaśnił, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. Wojewódzki Koordynator Ratownictwa Medycznego, w chwili wydawania decyzji administracyjnej nakładającej na Szpital w [...] obowiązek przyjęcia pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, dysponował kartą medycznych czynności ratunkowych, opinią kierownika Zespołu Ratownictwa Medycznego, relacją lekarza dyżurnego oraz znajomością aktów prawnych regulujących kwestie sporne. Ustalenia faktyczne były wystarczające do zastosowania art. 29 ust. 5 pkt 3 u.p.r.m.
W kwestii zarzutu błędnej interpretacji art. 44 i 45 u.p.r.m. Wojewoda podniósł, że jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem i powołał się na prawomocne wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, tj. wyrok WSA w Rzeszowie z 2 lipca 2024 r., II SA/Rz 317/24 oraz WSA w Gliwicach z 22 listopada 2022 r., III SA/GI 660/22, których stanowisko w pełni odpowiada wykładni przyjętej przez Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z [...] września 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego w [...]. z [...] sierpnia 2025 r. o poleceniu Szpitalowi [...] przyjęcie do Izby Przyjęć pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego E.C. skierowanego przez [...] do Izby Przyjęć Szpitala [...] sp. z o.o. oraz udzielenie niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej wraz z wypełnieniem dokumentacji medycznej.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.r.m. w urzędzie wojewódzkim działają wojewódzcy koordynatorzy ratownictwa medycznego, zatrudnieni przez wojewodę na podstawie stosunku pracy, w liczbie niezbędnej do zapewnienia całodobowej realizacji zadań, o których mowa w ust. 5. Do zadań wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego należy m.in. rozstrzyganie sporów dotyczących przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego (art. 29 ust. 5 pkt 3 u.p.r.m.).
W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie legalności decyzji rozstrzygającej spór dotyczący przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia, poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje kwestia stanu zdrowia pacjenta, czy trafności diagnozy postawionej przez kierownika zespołu ratownictwa medycznego. Z tego względu nie posiadał znaczenia w spawie zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej pacjenta. Zdaniem strony skarżącej poszkodowany pacjent powinien zostać skierowany do szpitala posiadającego centrum urazowe, zamiast do najbliższego pod względem dotarcia szpitala.
Zgodnie z przepisem art. 44 ust. 1 u.p.r.m. zespół ratownictwa medycznego transportuje osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego albo krajowego koordynatora ratownictwa medycznego. Natomiast zgodnie z art. 45 u.p.r.m., w przypadku gdy u osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego zostanie stwierdzony stan, który wymaga transportu z miejsca zdarzenia bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się centrum urazowe lub centrum urazowe dla dzieci, albo do jednostki organizacyjnej szpitala wyspecjalizowanej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, lub gdy tak zadecyduje kierownik zespołu ratownictwa medycznego, osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego transportuje się bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się odpowiednie centrum albo jednostka organizacyjna szpitala wyspecjalizowana w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego lub krajowego koordynatora ratownictwa medycznego. Stanowisko Wojewody wskazującego, że możliwości transportu pacjenta do szpitala określone w art. 44 ust. 1 i art. 45 u.p.r.m. winny być traktowane w sposób równorzędny i każda z nich może być wykorzystana jako pierwsza przy podejmowaniu decyzji wymaga uściślenia. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że z art. 44 ust. 1 u.p.r.m. wynika, że istotnie podstawową zasadą pozostaje transport osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do takiego najbliższego szpitala, który ma w swojej strukturze szpitalny oddział ratunkowy. Przepis ten nie stanowi jednak w żadnym razie, aby najbliższy szpital posiadający SOR był jedynym możliwym miejscem transportu osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Już w treści art. 44 ust. 1 u.p.r.m. zawarto bowiem wskazanie, że od tej zasady dopuszczalne są wyjątki, ponieważ alternatywnie ("lub") zespół ratownictwa medycznego może transportować osobę w stanie nagłego zagrożenia do innego szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, czy wskazanego przez wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego. Ustawodawca elastycznie przewidział zatem, że mogą zaistnieć okoliczności, w których akcja ratunkowa dotycząca chorego w nagłym zagrożeniu zdrowotnym może wymagać innego rodzaju działań ratowniczych, niż transport do najbliższego szpitala posiadającego SOR. Taki wyjątek przewiduje właśnie art. 45 u.p.r.m., który stanowi tym samym lex specialis w odniesieniu do wynikającej z art. 44 ust. 1 u.p.r.m. podstawowej zasady dotyczącej transportu osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Na podstawie przepisu art. 45 u.p.r.m. kierownik zespołu ratownictwa medycznego posiada uprawnienie do podjęcia w ramach akcji ratunkowej decyzji o przystąpieniu do transportu pacjenta znajdującego się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do jednostki organizacyjnej wyspecjalizowanej w udzielaniu świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego najbliższego szpitala, a więc innej jednostki niż szpitalny oddział ratunkowy znajdujący się w strukturze szpitala bardziej oddalonego od miejsca zdarzenia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 41 u.p.r.m. to kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest kierującym akcją medyczną. Do jego zadań należy również współpraca z dyspozytorem medycznym w zakresie ustalania kierunku transportu osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z miejsca zdarzenia. Co więcej, kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest na miejscu zdarzenia i to on ocenia stan zdrowia pacjenta i decyduje o konieczności jego przewiezienia do szpitala. Jeżeli kierownik zespołu ratownictwa medycznego uzna, że wystąpił stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, zespół transportuje taką osobę do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do innego szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego albo krajowego koordynatora ratownictwa medycznego (art. 44 ust. 1 u.p.r.m.) – takim szpitalem stosownie do 45 u.p.r.m. może więc być także inny szpital, niż posiadający SOR, jeżeli zgodnie z decyzją kierownika zespołu ratownictwa medycznego stan chorego wymaga podjęcia takiego działania, a szpital ma centrum urazowe, centrum urazowe dla dzieci albo inne jednostki organizacyjne wyspecjalizowane w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 października 2025 r., III SA/Gd 348/25, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2024 r., II SA/Rz 317/24, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Jeżeli chodzi o kryterium nagłego zagrożenia zdrowotnego, to bezsprzecznie nie można go wiązać z oceną stanu pacjenta z perspektywy czasu już po udzieleniu mu pomocy. Miarodajna i decydująca dla uznania tego stanu jest wyłącznie ocena kierującego akcją medyczną kierownika zespołu ratownictwa medycznego, do którego zadań należy m.in. współpraca z dyspozytorem medycznym w zakresie ustalania kierunku transportu osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z miejsca zdarzenia (art. 41 ust. 1 i ust. 4 pkt 3 u.p.r.m.). W orzecznictwie zwraca się uwagę, że kwestia ustalania stanu zdrowia pacjenta przez pryzmat stanu nagłego zagrożenia zdrowotnego pozostawała także poza zakresem kompetencji organów. Organ I instancji nie mógł oceniać stanu zdrowia pacjenta, skoro działał z pozycji koordynatora w Urzędzie Wojewódzkim i nie było go przy pacjencie. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której kierownik zespołu ratownictwa medycznego decyduje o konieczności przewiezienia pacjenta do szpitala, a dyspozytor czy wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego ze swojego gabinetu kontroluje trafność postawionej diagnozy. Podkreślić należy, że taką decyzję podejmuje zawsze kierownik zespołu ratownictwa medycznego i nie może wręcz ta decyzja podlegać ocenie w trakcie transportowania pacjenta. Zespół ratownictwa medycznego ma ograniczone możliwości diagnostyczne. Stan zdrowia pacjenta może zweryfikować wyłącznie lekarz w szpitalu, do którego pacjent został przywieziony. Co więcej lekarz ten weryfikuje stan zdrowia pacjenta pod kątem konieczności dalszej hospitalizacji i wdrożenia leczenia; nie weryfikuje decyzji kierownika zespołu ratownictwa medycznego co do zasadności transportowania pacjenta z miejsca zdarzenia do szpitala (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2024 r., II SA/Rz 317/24, wyrok WSA w Gliwicach z 22 listopada 2022 r. III SA/Gl 660/22, CBOSA). Wojewoda w decyzji zwrócił uwagę, że w przypadku pacjenta nie zachodziło podejrzenie urazu wielonarządowego. Nie stwierdzono zaburzeń układu krążenia i oddechowego ani objawów neurologicznych sugerujących uraz kręgosłupa. Kierownik Zespołu Ratownictwa Medycznego nie stwierdził wskazań do transportu pacjenta do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w [...]. Izba Przyjęć Szpitala w [...] nie jest szpitalnym Oddziałem Ratunkowym. Jednakże jak zasadnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji Szpital w [...] dysponuje pracownią tomografii komputerowej, w której możliwe jest wykonywanie badań obrazowych, a także posiada w swojej strukturze Oddział Chirurgii, zapewniający dostęp do lekarza specjalisty chirurga mogącego wykonać konsultacje i podjąć decyzję o dalszym postępowaniu diagnostyczno-leczniczym. Tym samym Szpital miał rzeczywiste możliwości przeprowadzenia wstępnej diagnostyki i udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w zakresie niezbędnym do wykluczenia obrażeń wymagających leczenia w ośrodku o wyższym stopniu referencyjności. Nie powinno budzić wątpliwości, że to okoliczności konkretnego przypadku mogą uzasadniać odstąpienie od transportu osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego.
Należy dodać, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 450) podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Takie zagrożenie stwierdził kierownik zespołu ratownictwa medycznego, podejmując decyzję o transporcie pacjenta do szpitala w [...]. Obowiązek przyjęcia pacjenta wynikał również z treści art. 33 ust. 1 i 2 u.p.r.m., który stanowi że nie tylko szpitalny oddział ratunkowy, ale również wyspecjalizowane jednostki organizacyjne szpitala są zobowiązane do niezwłocznego udzielania niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz że w przypadku konieczności zapewniają niezwłoczny transport sanitarny do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń w odpowiednim zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał, że Szpital im. [...] w [...] jest ujęty w Wojewódzkim Planie Działania Systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne dla województwa [...]jako podmiot leczniczy posiadający w swoich strukturach jednostki organizacyjne szpitala wyspecjalizowane w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego. Szpital w [...] znajdował się najbliżej miejsca wezwania, zaś Uniwersytecki Szpital w [...] jest oddalony od tego miejsca o 33 km.
Z powyższych względów Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji nie doszło do zarzucanych przez stronę naruszeń art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., ani art. 44 ust. 1 i art. 45 u.p.r.m. W konsekwencji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.