- kryteriów dotyczących czasu dojazdu między komórkami organizacyjnymi - w sytuacji gdy kwestie czasów dojazdów w ogóle nie zostały uregulowane w przepisach prawa, a Komisja Konkursowa nie powoływała się i nie wzywała Oferenta do wyjaśnień w zakresie ewentualnie istniejących konfliktów (zarówno co do fizjoterapeutów jak i lekarza), a dodatkowo w nieuprawniony sposób personel Skarżącej - fizjoterapeuci - zostali pominięci przy ocenie ofert złożonych przez Skarżącą w obu komórkach organizacyjnych, w sytuacji gdy pominięcie personelu w jednej komórce automatycznie skutkowało jego dostępnością w drugiej komórce organizacyjnej bez konieczności uwzględniania, w ocenie Skarżącej w sposób niezasadny, czasu dojazdu między komórkami organizacyjnymi, co powinno przy ocenie ofert i przyznaniu punktów rankingowych skutkować dodaniem do punktacji Skarżącej 8 punktów jako zapewnienie czasu pracy zespołu rehabilitacji domowej - co najmniej 5 dni w tygodniu, co najmniej 10 godzin dziennie bez przerwy, w tym co najmniej 2 razy w tygodniu w godzinach popołudniowych między godziną 14:00 a 21:00 , oraz technika masażysty - równoważnik co najmniej 1 etatu,
- nieuwzględnienia kryteriów dostępności M. A., ze względu na wskazywany przez Komisję Konkursową, a następnie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, brak realnej możliwości udzielania przez niego świadczeń w zakresie fizjoterapii domowej i fizjoterapii domowej dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności wg podanych harmonogramów - ze względu na brak możliwości dojazdu z B. do komórek organizacyjnych Skarżącej i nieuwzględnieniu go w ofercie oraz nie uwzględnieniu i nieprzyznaniu w tym zakresie 24 punktów - w sytuacji gdy w umowie zawartej na skutek przeprowadzonego postępowania konkursowego zawartej pomiędzy POW NFZ a Skarżącą w dniu [...] lipca 2025 r. lek. M. A. jest uwzględniony w harmonogramie pracy jako specjalista fizjoterapii, co oznacza, że prawidłowym i zgodnym z prawem działaniem powinno być przy ocenie ofert dodaniem do punktacji Skarżącej 24 punktów jako zapewnienie specjalisty w dziedzinie fizjoterapii - równoważnik co najmniej 1/2 etatu;
5. ocenę oferty pozostałych Oferentów wybranych do zawarcia umów z naruszeniem powołanego przepisu i zastosowanie do złożonych ofert:
- w przypadku Oferenta: E. Sp. z o.o. niezasadnego i bezpodstawnego przyznania 5 pkt za zapewnienie konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej w sytuacji, gdy wskazywana przez tego Oferenta lekarz specjalista D. T. została usunięta z oferty przez Komisję Konkursową ze względu na brak realnej możliwości udzielania świadczeń przez ww. osobę;
- w przypadku Oferenta: S. w [...], poprzez:
a) brak zauważenia przez Komisję Konkursową, że w związku z usunięciem z oferty fizjoterapeuty P. P. - ze względu na brak jego faktycznej dostępności z uwagi na niemożliwość dojazdu pomiędzy różnymi komórkami organizacyjnymi zlokalizowanymi pod różnymi adresami (P. i S.) oraz brak usunięcia z oferty fizjoterapeuty K. J. - u której występowały rozbieżności co do czasu pracy pomiędzy ofertą (67,05 godz./tydz.) a oświadczeniem pracownika (28,20 godz./tydz.), Oferent ten nie gwarantował dostępności fizjoterapeutów od poniedziałku do piątku w godzinach pracy komórki od godz. 7.35 do godz. 15.10, i z tego powodu oferta powinna zostać odrzucona, a ten Oferent nie powinien być zaproszony do negocjacji;
- w przypadku Oferenta: D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poprzez:
a) brak usunięcia z oferty fizjoterapeuty D. K., ze względu na rozbieżności pomiędzy oświadczeniem fizjoterapeuty a treścią oferty w zakresie godzin pracy (w oświadczeniu pracownika czas pracy 38,40 godz./tydz., w ofercie 44 godz./tydz.),
b) niezasadne przyznanie temu Oferentowi punktacji za zapewnienie lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej - 5 pkt za jakość w sytuacji, gdy wskazywany przez Oferenta lekarz specjalista rehabilitacji medycznej – G. K. został usunięty z oferty przez Komisję Konkursową ze względu na brak jego faktycznej dostępności;
c) niezasadne przyznanie przez Komisję Konkursową temu Oferentowi 3 punktów za kryterium dostępności w zakresie czasu pracy zespołu rehabilitacji domowej - co najmniej 5 dni w tygodniu, co najmniej 10 godzin dziennie bez przerwy, w tym co najmniej 2 razy w tygodniu w godzinach popołudniowych pomiędzy godziną 14:00 a 21:00 bowiem po usunięciu z oferty specjalisty w dziedzinie fizjoterapii W. W. i powinności usunięcia z oferty D. K., Oferent ten nie zapewnia dostępności zespołu rehabilitacji domowej co najmniej 2 razy w tygodniu w godzinach popołudniowych pomiędzy godziną 14:00 a 21:00, a sam masażysta (wykazywany od piątku do niedzieli do godz. 21:00) nie może być traktowany jako "zespół rehabilitacji" bowiem musi być zapewniona dostępność fizjoterapeuty w tym czasie,
- w przypadku Oferenta: R. poprzez:
a) nieodrzucenie oferty Oferenta w sytuacji gdy ten dokonał w toku trwania postępowania konkursowego zmiany harmonogramu czasu pracy komórki organizacyjnej - co jest niedopuszczalne, w soboty z godz. 22.00 do godz. 21.00,
b) niezasadne przyznanie Oferentowi 5 pkt za zapewnienie konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej - w sytuacji gdy wskazywał on w ofercie D. T., która następnie została usunięta z oferty przez Komisję Konkursową,
c) nieusunięcie z oferty Oferenta specjalisty fizjoterapii Ł. P. w sytuacji, gdy w toku postępowania konkursowego dokonano niedopuszczalnej zmiany godzin jego pracy w harmonogramie czasu pracy jednostki,
d) dokonanie przez Komisję Konkursową zmian w odpowiedziach na pytania ankietowe tego Oferenta dot. ww. kwestii z jednoczesnym wskazaniem, że zmiana dotyczy zakresu: świadczenia w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna czyli do innej oferty (nr oferty Oferenta w przedmiotowym postępowaniu konkursowym to: [...], a w piśmie z dnia 21 maja 2025 r. Komisja Konkursowa podaje numer oferty: [...]) w sytuacji gdy postępowanie konkursowe toczyło się w zakresie fizjoterapia domowa; fizjoterapia domowa dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- w przypadku Oferenta P. domowa:
a) nie uwzględniono, że dokonano niedopuszczalnej zmiany harmonogramu czasu pracy fizjoterapeuty P. D. - z 84 godzin na 76 godzin a w to miejsce i w tym czasie nie zapewniono innego fizjoterapeuty, co powinno skutkować nie tylko usunięciem z oferty P. D., ale także odrzuceniem oferty,
b) niezasadnie przyznano 3 pkt za kryterium dostępności w zakresie czasu pracy zespołu rehabilitacji domowej - co najmniej 5 dni z tygodniu, co najmniej 10 godzin dziennie bez przerwy, w tym co najmniej 2 razy w tygodniu w godzinach popołudniowych pomiędzy godziną 14:00 a 21:00, w sytuacji gdy po właściwiej analizie oferty i załączonych dokumentów wynika, że ten Oferent nie zapewnia dostępności do godz. 21.00,
c) niezasadnie uwzględniono w ofercie fizjoterapeutę K. H. w sytuacji, gdy nie zapewniona jest jej dostępność, bowiem jak wynika z jej oświadczenia z 16.04.2025 r. pracuje ona w innym podmiocie D. (w powiecie [...]) wobec czego powinna zostać usunięta z oferty jako pracująca na tzw. "zakładkę" bez uwzględniania czasów dojazdów, a co więcej w sytuacji gdy uwzględnienie tego fizjoterapeuty u innego świadczeniodawcy (D.), który w tym samym postępowaniu złożył ofertę, jest niedopuszczalne,
6. art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez niezasadne odjęcie Skarżącej łącznie 37 punktów, bez dokonania powtórnej analizy oferty oraz składanych przez Skarżącą wyjaśnień i złożonych protestów;
7. art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu tj. nierówne potraktowanie Skarżącej przez Komisję Konkursową, poprzez bezpodstawną odmowę uwzględnienia w całości oferty złożonej przez Skarżącą i zredukowanie ze zgłoszonej liczby punktów w ofercie 285 754 pkt do 68 063 pkt, w sytuacji gdy prawidłowa ocena oferty i uwzględnienie personelu wykazywanego w ofercie przez Skarżącą umożliwiało realne wypracowanie 417 682,20 pkt.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji; o zasądzenie kosztów postępowania; o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o przeprowadzenie dowodu z Umowy Nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - rehabilitacja lecznicza z dnia [...] lipca 2025 r. wraz z załącznikami i tabel od 1 do 8 opracowanych przez Skarżącą.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację uzasadnienia kwestionowanej decyzji.
Dodatkowo odnosząc się do braku uwzględnienia oferty w zakresie udzielania świadczeń przez specjalistę fizjoterapii M. A., Prezes wskazał, że Skarżąca sama w skardze pośrednio stwierdza, że ten specjalista nie udzielałby świadczeń w bezpośrednim kontakcie z pacjentem, lecz jego rola miałaby charakter nadzorczy, diagnostyczny, konsultacyjny i planistyczny i mogłaby być pełniona na odległość. Po pierwsze powyższa interpretacja nie ma podstaw prawnych, a po drugie, Skarżąca miała zapewnić udzielanie świadczeń w zadeklarowanych godzinach, a nie jedynie zgłosić gotowość ich udzielania oraz udzielanie świadczeń na odległość chociażby w formie teleporady, która zgodnie z § 4a Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U.2021.265 t.j.) w zakresie porad lub wizyt terapeutycznych może mieć miejsce w przypadku istnienia zagrożenia epidemicznego, a zatem w sytuacji wyjątkowej, czyli zasadą jest udzielanie przez personel świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentem. Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] z [...].09.2024r. również nie wprowadza możliwości udzielania świadczeń za pomocą środków teleinformatycznych jako wybranego przez świadczeniodawcę sposobu udzielania świadczeń, zwłaszcza że nadrzędnym aktem prawa nad zarządzeniem Prezesa NFZ jest rozporządzenie Ministra. Nie było zatem możliwe przyznanie dodatkowych punktów za specjalistę fizjoterapii, który miał znajdować się w dalekiej odległości od miejsca położenia komórki organizacyjnej (w B. oddalonym o 209 km od M.), a tym samym nie zapewniał rzeczywistego udzielania świadczeń zdrowotnych, których zapewnienie podlegało ocenie. Przyznanie punktów nie mogło nastąpić tylko za wpisanie fizjoterapeuty do harmonogramu, bez zapewnienia rzeczywistej jego pracy.
Odnosząc się do argumentu skargi, że finalnie ze Skarżącą zawarto umowę, w której harmonogramie został ostatecznie ujęty M. A. (na okoliczność braku realnych podstaw do istnienia ww. z oferty w toku postępowania konkursowego) Organ podniósł, że uwzględnienie w stanowiącym załącznik do umowy Harmonogramie - Zasoby M. A. nastąpiło w wyniku błędu systemu. Samo zawarcie umowy nie przesądza o niezasadności wydanej decyzji. Na dowód Organ przedstawił oświadczenie z [...].08.2025r.o uchyleniu się od skutków prawnych umowy z [...].07.2025r. w zakresie dotyczącym uwzględnienia w harmonogramie M. A. oraz w zakresie finansowania udzielanych przez niego świadczeń opieki zdrowotnej.
Z kolei odnosząc się do zarzutu, że Oferent D. zapewnia spełnienie kryterium dostępności – w zakresie komórki organizacyjnej – od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-12:00, w soboty w godz. 7:00 – 9:00 oraz 19:00 do 21:00, Prezes uznał go za częściowo zasadny. Oferent ten – po weryfikacji personelu i usunięcia jego części, zapewnia rzeczywiste udzielanie świadczeń od poniedziałku do czwartku w godzinach od 8:00 do 20:00, w piątek od 8:00 do 20:00, w sobotę od 8:00 do 19:00, w niedzielę nie zapewnia personelu do udzielania świadczeń. Oferta ta jednak nie podlegała odrzuceniu gdyż Oferent zapewniał minimalne warunki udzielania świadczeń określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. W związku ze wskazanym przez Skarżącą zarzutem, ww. oferent powinien otrzymać mniej o 3 punkty i łącznie otrzymać 49,50 pkt. W sytuacji gdy Skarżąca otrzymała łącznie 37,861 pkt. Mając na uwadze powyższe, błąd komisji oraz brak zauważenia powyższego błędu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie konkursy, gdyż nie skutkuje zmianą rankingu ofert, jak również nie wpłynęła na wartość umowy zawartej przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze Skarżącą.
Podsumowując, Organ uznał, że po zapoznaniu się z zarzutami skargi, stwierdzono niezasadne przyznanie Oferentowi D. 3 punktów, jednak nie miało to wpływu na kolejność w rankingu ofert, ani nie wpłynęło na wysokość uzyskanej przez tego oferenta kwoty finansowania świadczeń opieki zdrowotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dopuszczalność kontroli sądowej wydanej przez Prezesa NFZ decyzji administracyjnej wynika z brzmienia art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach, który wskazuje, że decyzja taka - podjęta w opisanej w powołanym art. 154 procedurze konkursu ofert dotyczących udzielania świadczeń opieki zdrowotnej - jest ostateczna, a świadczeniobiorcy przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, bowiem tego rodzaju kryterium przewiduje art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.). Tylko stwierdzenie uchybień prawa wyszczególnionych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: P.p.s.a. powoduje, że sąd obowiązany jest uwzględnić złożoną skargę i wyeliminować kwestionowaną decyzję z obrotu prawnego. Jeśli więc zauważy zaistnienie przyczyn wskazanych w art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza nieważność analizowanej decyzji (pkt 2). Jeżeli natomiast uzna, że doszło do: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji w całości lub w części (pkt 1). Przy czym, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach, nie będąc związany zgłoszonymi w niej wnioskami, podniesionymi zarzutami czy też powołaną w niej podstawą prawną.
W orzecznictwie sądowym, które zapadło na gruncie tego rodzaju spraw podkreśla się, że rozpoznanie przez Prezesa odwołania ograniczone jest wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które to naruszenie spowodowało uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy. Natomiast nie mieści się w jego granicach ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie. Z tego względu Sąd nie odnosił się do zarzutów skargi, dotyczących wadliwej oceny ofert złożonych przez innych oferentów. Innymi słowy, Prezes NFZ nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Bada zaś, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy na skutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się (por. wyroki NSA z 9 października 2012 r. II GSK 999/12, z 7 grudnia 2012 r. II GSK 625/12, dost. baza CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania występuje wtedy, gdy podmiot prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia określonych zasad postępowania, przez co spowodował, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy, lub mogło dojść do zaniżenia przyznanych mu punktów, powodującego odpowiednio niższą pozycję w rankingu, skutkującą przyznaniem środków w wysokości mniejszej niż ta, jaka przyznana zostałaby w przypadku otrzymania większej liczby punktów (tak wyrok NSA z 5.04.2022 r., II GSK 259/22, LEX nr 3354563).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania, w wyniku czego mogło dojść do zmniejszenia przyznanych punktów, powodującego niższą pozycję rankingu, skutkującą przyznaniem środków w mniejszej wysokości.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu dotyczącego zastosowania kryteriów weryfikacji i zasad ocen nieznanych oferentowi i nieistniejących w dniu ogłoszenia konkursu, jak i w terminie do złożenia ofert. Jak argumentowała Skarżąca, Komisja Konkursowa [...] kwietnia 2025 r. podjęła uchwałę określającą maksymalny wymiar czasu pracy personelu wskazanego w ofercie. W ocenie Skarżącej uchwała ta nie była znana żadnemu Oferentowi w terminie składania ofert i powodowała powstanie nowych wymogów dotyczących maksymalnego czasu pracy personelu (76 godzin tygodniowo) w sytuacji gdy w terminie do składania ofert czas ten nie był limitowany. Spowodowało to nawiązywanie współpracy z personelem - wykazywanym w ofercie (lek. J. B.), w przypadku którego czas pracy był dłuższy niż 76 godzin tygodniowo a pierwotnie dopuszczalny, co powinno przy ocenie ofert i przyznaniu punktów rankingowych skutkować dodaniem do punktacji Skarżącej 5 pkt jako zapewnienie konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej. Zdaniem Skarżącej Organ stwierdził niedopuszczalność zmiany harmonogramu czasu pracy w sytuacji gdy zmiana była podyktowania dostosowaniem harmonogramu czasu pracy do treści uchwały, która to treść nie była znana w terminie do złożeni ofert.
Jak wynika z ustalonego przebiegu postępowania konkursowego, po otwarciu ofert Komisja Konkursowa podjęła w dniu [...] kwietnia 2025r. uchwałę, w której określiła dopuszczalne godziny udzielania świadczeń w placówkach (od 06:00 do 21:00) oraz dopuszczalne ilości godzin pracy personelu do 76 godzin tygodniowo (jako równoważnik 2 etatów pracy personelu medycznego).
Jak argumentował Organ podstawą podjęcia tej uchwały był § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1858 – dalej: rozporządzenie z 2020 r.), zgodnie z którym: komisja konkursowa podejmuje uchwały w obecności co najmniej 2/3 jej składu (ust. 3.) Uchwały są podejmowane w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów, przy czym członkowie komisji konkursowej nie mogą wstrzymywać się od głosu (ust. 4.).
Organ w tym kontekście argumentował, że komisja konkursowa przyjęła, że personel medyczny wskazywany przez oferentów nie może udzielać świadczeń przez okres dłuższy niż 76 godzin tygodniowo, co stanowi równoważnik 2 etatów pracy personelu medycznego określonego w art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalność leczniczej (Dz.U.2025.450 t.j.), gdyż udzielanie świadczeń powyżej takiego wymiaru jest albo niemożliwe albo odbywać się będzie ze szkodą dla pacjentów, a do zadań NFZ należy zawarcie umów w celu zapewnienia odpowiedniej opieki zdrowotnej dla świadczeniodawców. Tym samym Komisja Konkursowa mogła, kierując się racjonalnym myśleniem, ustalić limit godzin pracy personelu i dać możliwość jego korekty po przekroczeniu normy określonej w uchwale z [...].04.2025r.
Co do zasady należałoby przyjąć słuszność stanowiska Prezesa NFZ co do zasadności przyjęcia kryteriów dotyczących maksymalnej ilości godzin pracy personelu, które pozwoliłyby na rzetelną weryfikację złożonych ofert pod względem kryteriów jakości, czy też dostępności, o których mowa w art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. Jednak prócz ustanowionych w tym przepisie kryteriów ocen Fundusz jest zobowiązany do przestrzegania zasad postępowań konkursowych, w tym zasady wyartykułowanej w art. 147 u.ś.o.z. Zgodnie z tym przepisem, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Nie budzi wątpliwości, że ww. uchwała Komisji Konkursowej z [...] kwietnia 2025r. sformułowała nieznany na dzień składania ofert warunek, w którym wskazano na konkretną maksymalną dopuszczalną ilość godzin pracy dla personelu tygodniowo.
W ocenie Sądu, aby zapewnić zgodność prowadzonego postępowania konkursowego z zasadą wymieniona w art. 147 u.ś.o.z. warunek ten powinien być znany oferentom w terminie otwartym na składanie ofert. Sformułowanie tego rodzaju warunku już po zamknięciu ofert spowodowało, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 147 u.ś.o.z. Należy pamiętać, że jak wynika z eksponowanego przez Organ § 18 ust. 4 zarządzenia Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania, gdyż może uzupełnić lub wycofać złożoną przez siebie ofertę przed upływem terminu składania ofert. Z tego też powodu przestrzeganie zasady, wyrażonej w art. 147 u.ś.o.z. ma zapewnić oferentowi możliwość złożenia takiej oderty, którą będzie zgodna z jawnymi i nie zmienionymi w toku postępowania warunkami.
Jak argumentowała Skarżąca, w terminie składania ofert czas pracy personelu nie był limitowany, co spowodowało ujęcie w ofercie lek. J. B. – specjalisty w zakresie rehabilitacji medycznej. Jak wynika z akt postępowania, po podjęciu przez Komisję Konkursową uchwały z [...] kwietnia 2025r. do oferentów, w tym do Skarżącej skierowano wezwanie w celu dostosowania harmonogramu oferty do treści ww. uchwały. W wezwaniu z 15 kwietnia 2025r. poinformowano Skarżącą o tym, że Komisja uchwaliła zasady weryfikacji ofert – w tym wymóg dotyczący maksymalnego tygodniowego czasu pracy każdej osoby zgłoszonej w ofercie. Z tego powodu wezwano Skarżącą do przedłożenia harmonogramu pracy personelu dostosowanego do treści uchwały. W ocenie Sądu przedstawiona chronologia przebiegu konkursu, jak i treść samego wezwania wskazuje, że już w trakcie postępowania konkursowego wprowadzono dodatkowy warunek wymagany od świadczeniodawców, co świadczy o naruszeniu art. 147 u.ś.o.z.
W reakcji na to wezwanie Skarżąca przedstawiła zmieniony harmonogram pracy i zawnioskowała o zmianę lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej z J. B. na B. T. Skarżąca wskazała, że w związku z wejściem w życiu ww. uchwały J. B. przekracza ilość dopuszczalnych godzin pracy w tygodniu. Zatem zmiana lekarza specjalisty podyktowana była podjęciem ww. uchwały przez Komisję Konkursową. Jednak ta zmiana nie została uwzględniona i zarówno Komisja konkursowa, jak i Prezes NZ uznali, że zmiana lekarza, dnia i godziny, nie była dostosowaniem do treści ww. uchwały i stanowiła naruszenie zasady związania Oferenta treścią oferty, wynikającej z § 18 ust. 4 Zarządzenia Prezesa NFZ nr [...]. W ocenie Organu zmiana harmonogramu mogła wynikać jedynie z dostosowania harmonogramu czasu pracy do podjętej przez Komisję Konkursową uchwały z dnia [...] kwietnia 2025 r.
W ocenie Sądu naruszeniem zasady jawności kryteriów i warunków jest takie działanie Funduszu, w którym z jednej strony, wbrew art. 147 u.ś.o.z., dochodzi do zmiany warunków w toku postępowania a z drugiej uniemożliwia się oferentowi zmianę oferty w celu dostosowania do nowych warunków z powołaniem się na zasadę związania ofertą, o której mowa w § 18 ust. 4 zarządzenia nr [...]. Zdaniem Sądu Organ w sposób arbitralny przyjął, że dostosowanie do treści uchwały z [...] kwietnia 2025r. może polegać wyłącznie na zmianie czasu pracy. Jeżeli bowiem doszło już do sytuacji, w której wbrew art. 147 u.ś.o.z. doszło do zmiany warunków w toku postępowania, Fundusz powinien był umożliwić oferentowi zmianę oferty tak, aby wymogi z powyższej uchwały spełnić, również z uwzględnieniem możliwości zamiany samego lekarza i dnia przyjmowania pacjentów, skoro wymóg dotyczący maksymalnej ilości godzin pracy w tygodniu nie był znany przed upływem terminu składania ofert.
W ocenie Sądu brak możliwości zmiany harmonogramu przez Skarżącą w okolicznościach tej sprawy doprowadził do naruszenia zasady postępowania, o której mowa w art. 147 u.ś.o.z.
Kolejną kwestią sporną było uznanie przez Komisję Konkursową a następnie Prezesa NFZ, że wobec fizjoterapeutów wymienionych w zaskarżonej decyzji nie ma realnej możliwości udzielania świadczeń według podanych harmonogramów ponieważ w przedstawionych harmonogramach w ogóle nie uwzględniono czasu dojazdów tych fizjoterapeutów pomiędzy miejscowościami, w których Skarżąca ma gabinety (chodziło tu o M. oraz S.). Organ wskazał, że odległość pomiędzy tymi miejscowościami wynosi 30km podczas gdy w przedstawionych harmonogramach Skarżącą zakładała, że wymienione osoby z personelu (A. B., M. M., B. H., K. T., D. S., T. S., B. K., P. D., M. T. ) zakończą pracę w jednej placówce, po czym po 5 min rozpoczną pracę w kolejnej. Organ w tych ustaleniach oparł się nie tylko na treści oferty złożonej w przedmiotowym konkursie ale również na dokumentacji z innego postępowania (nr [...] - na obszar [...]). Należy wskazać, że Skarżąca przedstawiła do powyższej oceny w odwołaniu następujące zarzuty, do których Organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Po pierwsze Skarżąca zarzucała naruszenie sposobu prowadzenia postępowania konkursowego. Podnosiła, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, że na etapie oceny przedłożonych ofert skierowano do niej wezwanie (z 16 kwietnia 2025r.) w odniesieniu do ww. wskazanych fizjoterapeutów, w którym wezwano do złożenia wyjaśnień odnośnie elementów spornych harmonogramu. Do skarżącej przesłano pismo dotyczące typów konfliktu (A, B, C, D) i odpowiednie formularze do wypełnienia. W przesłanym zestawieniu wskazano, że w odniesieniu do ww. osób istnieje wyłącznie konflikt typu B (przekroczony łączny czas pracy). Nie podano wówczas, by zachodził inny typ konfliktu, w szczególności typu C – konflikt harmonogramów.
Zgodnie z § 17 rozporządzenia z 2020 r. w toku postępowania komisja konkursowa może żądać od oferenta złożenia wyjaśnień dotyczących oferty, w tym przeprowadzić weryfikację oferenta, w celu potwierdzenia prawidłowości i prawdziwości danych, poprzez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego, a także żądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta.
W ocenie Sądu zawarta w zaskarżonej decyzji a wcześniej w rozstrzygnięciu Komisji konkursowej ocena co do konfliktu harmonogramów została dokonana przedwcześnie z naruszeniem przepisów postępowania, zawartych w § 17 rozporządzenia z 2020 r. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że zarówno w proteście, jak i w odwołaniu Skarżąca argumentowała, że zastosowane kryterium oceny co do dostępności na podstawie czasu dojazdu pomiędzy placówkami nie powinno mieć zastosowania w przedmiotowym konkursie. Skarżąca podnosiła bowiem, że fizjoterapia domowa i fizjoterapia domowa dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności nie są świadczeniami realizowanymi w jednej lokalizacji, lecz polegają na dojazdach do miejsca zamieszkania lub pobytu pacjentów. W związku z tym członkowie zespołu rehabilitacji tj. fizjoterapeuci i technicy masażyści nie mają obowiązku stawiennictwa w siedzibie podmiotu - komórki organizacyjnej, wykonującej świadczenia, lecz przemieszczają się bezpośrednio między miejscami udzielania świadczeń, zgodnie z grafikiem wizyt, ustalanym bezpośrednio z kierownikiem podmiotu i pacjentami. Wskazane godziny pracy w ofertach nie odnoszą się, zarówno w przypadku fizjoterapii domowej oraz fizjoterapii domowej dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, i nigdy nie odnosiły się - do fizycznej obecności pracowników (personelu) w placówkach po każdej wizycie u pacjenta i realizacji zabiegów, ale do ich dyspozycyjności i dostępności - tj. okresów gotowości do wykonywania świadczeń - zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i praktyką świadczeń domowych. W dalszej kolejności Skarżąca wywodziła, że dostępność z uwzględnieniem czasu na dojazd pomiędzy pacjentami zapewniona jest poprzez zapewnienie w złożonych ofertach większej liczby pracowników niż jest wymagana do realizacji zaplanowanej liczby świadczeń w celu zapewnienia dyspozycyjności i elastyczności planowaniu wizyt domowych.
Należy podkreślić, że w odwołaniu Skarżąca przedstawiła szczegółowe wyliczenia i porównanie liczby godzin pracy zatrudnionych fizjoterapeutów do rzeczywistego zapotrzebowania, wskazując, że dysponuje nadwyżką dwóch etatów, co ma na celu zapewnienie pełnej dostępności i rezerwy czasowej pracowników. Do tych argumentów odwołania Prezes NFZ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Przedstawiony przez niego argument dotyczący zapewnienia czasu dojazdu pomiędzy placówkami byłyby w pełni uzasadniony, gdyby świadczenie dotyczyło usług świadczony ambulatoryjnie. W przypadku jednak rehabilitacji domowej kluczowe nie są czasy przejazdu pomiędzy formalnymi placówkami a zapewnienie możliwości dojazdu pomiędzy domami pacjentów. Podniesione przez Skarżącą argumenty, przedstawiane już na etapie protestu a następnie odwołania nie zostały uwzględnione. W ocenie Sądu świadczy to o naruszeniu w toku postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 17 rozporządzenia z 2020 r. oraz art. 134 ust. 1 i ust. 2 u.ś.o.z.
Kolejną kwestią sporną była realna dostępność w harmonogramie M. A. – specjalisty fizjoterapii. Skarżąca w tym zakresie zarzucała m.in. że odpowiedź na pytanie ankietowe w tym zakresie została zmieniona przez Komisję na dwa dni przed ogłoszeniem konkursu. Podnosiła, że Komisja Konkursowa rozważała kwestie dotyczące występujących konfliktów w harmonogramach pracy w dniu 25 kwietnia 2025r. i wówczas kwestia dostępności M. A. nie była podważana, nie było również kierowane do Skarżącej wezwanie do wyjaśnienia. Należy zauważyć, że Organ nie wzywał Skarżącej do wyjaśnienia w trybie § 17 rozporządzenia z 2020r. Kwestia dostępności ww. specjalisty wymaga natomiast wyjaśnienia. Jak podnosiła Strona, niezależnie od możliwości dojazdu pomiędzy B. a M. czynności przez specjalistę mogą być prowadzone w systemie teleinformatycznym z racji tego, że wizyta fizjoterapeutyczna jest zdarzeniem odrębnym od zabiegu fizjoterapii i powinna się odbyć na początku cyklu terapeutycznego i po jego zakończeniu. Zdaniem Sądu Organ w tym zakresie powinien się odnieść do treści zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń - leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. W załączniku nr 1 do tego zarządzenia z odwołaniem się do - załącznika 1 lp. 2 lit. a i b rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji – dopuszczono - w zakresie fizjoterapii domowej - możliwość wizyty fizjoterapeutycznej z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych. Organ rozpoznając odwołanie stanął na stanowisku, że zachodzi brak faktycznej dostępności w przypadku M. A. z uwagi na brak możliwości dojazdu. Skarżącej jednocześnie przed rozstrzygnięciem konkursu nie zapewniono możliwości złożenia wyjaśnienia w zakresie dostępności w przypadku specjalisty z zakresu fizjoterapii. Skarżąca już na etapie protestu podnosiła argumenty dotyczące możliwości zapewnienia konsultacji specjalisty fizjoterapii za pomocą środków porozumiewania się na odległość z powołaniem się na przepisy zawarte w zarządzeniu Nr [...]. Należy tutaj zwrócić uwagę, że Komisja konkursowa w ogóle nie odniosła się do tego argumentu, podniesionego w proteście. Uzasadnienie do oddalenia protestu, podobnie jak i te wcześniejsze zawiera bardzo lakoniczne uzasadnienie, w którym nie odnoszono się do argumentów podnoszonych przez Skarżącą. Z tego powodu tak istotnego znaczenia nabiera sposób rozpoznania odwołania przez Prezesa NFZ. Jednak w zaskarżonej decyzji również nie odniesiono się do tego, że zarządzenie prezesa NFZ wprost dopuszcza możliwość wizyty fizjoterapii za pomocą środków porozumiewania się na odległość, co powinno rzutować na ocenę co do dostępności oferty w tym zakresie. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że również w tym zakresie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. oraz § 17 rozporządzenia z 2020r. Wątpliwości co do sposobu oceny oferty w zakresie M. A. pogłębia również fakt, że Fundusz początkowo zawarł umowę ze Skarżącą, w której harmonogramie został ujęty M. A. a dopiero na skutek wniesionej skargi złożono oświadczenie o uchyleniu się od skutków świadczenia woli w tym zakresie.
Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd uznał skargę za uzasadnioną a zaskarżoną decyzję uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) Sąd na rzecz Skarżącej zasądził od Organu zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis sądowy, koszty zastępstwa prawnego ora opłata skarbowa od pełnomocnictwa.