Spółka spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. 2023 r., poz. 870, ze zm.). Oferta spełniała wymagania konieczne do udzielania świadczeń i przejścia do części niejawnej postępowania. Jednak na wybór oferty w postępowaniu konkursowym wpływ ma liczba punktów uzyskana na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie kryteriów wyboru ofert w postępowaniu. Tym samym Komisja na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach dokonała wyboru najlepszej oferty celem zawarcia umowy zgodnie z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym i do realizacji świadczeń został wybrany oferent, który uzyskał za ocenę oferty łączną ilość punktów 76.000. Oferta złożona przez Spółkę zajęła w rankingu końcowym 2 miejsce.
Podsumowując analizę kwestionowanego postępowania konkursowego, Prezes NFZ stwierdził, że prowadzone było ono z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszystkim uczestnikom postępowania zostały udostępnione rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz zarządzenia Prezesa NFZ wraz z załącznikami, które określały zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy postępowania składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania ankietowe, a ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawiała się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania niektórych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Spółka zaś nie przedstawiła szczegółowych zarzutów wobec procedury konkursowej ani nie wskazała, które elementy postępowania naruszyły jego prawa lub zasady określone w dokumentacji konkursowej.
Prezes NFZ skonkludował, że zbadał wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia, i w sposób jednoznaczny ustalił, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie został naruszony interes prawny Spółki, nie zostały naruszone podstawowe zasady takie jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
W skardze Spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 8 § 2 K.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania oferentów, zachowania zasad uczciwej konkurencji, brak pogłębiania zasad zaufania, poprzez odstąpienie od praktyki rozpoznawania spraw w takim samym stanie faktycznym, o czym przesądza odmienna praktyka Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (WSA), Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), i samej Komisji Konkursowej oraz Organu, na co wprost wskazuje uzasadnienie decyzji Prezesa NFZ - Dyrektora Oddziału poprzez zmianę oferty innego oferenta już po jej złożeniu, a także przyznanie oferentowi, którego oferta została wybrana do udzielania świadczeń zdrowotnych 15 punktów w kryterium ciągłości pomimo, że oferent w dniu złożenia oferty nie realizował, na podstawie umowy, procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, bowiem w tym obszarze żaden z oferentów nie udzielał świadczeń - obszar został utworzony na potrzeby postępowania.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "1. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji" poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Skarżącej z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji;
- art. 148 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "1. Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4] ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Skarżącej z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji;
- § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "zarządzenie z 14 marca 2017 r.") poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Skarżącej;
- § 18 ust. 4 zarządzenia z dnia 14 marca 2017 r., zgodnie z którym "Po upływie terminu składania ofert, Oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania", poprzez niestosowanie wskazanej reguły, na zasadzie równości i nie naruszania zasad uczciwej konkurencji w stosunku do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.
Na tych podstawach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia postępowania w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, zamieszczając skan akt konkursowych, Spółka podniosła, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której oferent "uzupełnia" wymogi konieczne w trakcie postępowania. Oferent, któremu przyznano 15 punktów nie mógł realizować na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, bowiem ten obszar działania został utworzony na nowo na potrzeby postępowania i nie istniał wcześniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. W nawiązaniu do ogłoszenia z 3 października 2024 r. konkursu ofert NR [...]: Pomoc Doraźna i Transport Sanitarny Od 2009 w zakresie: Świadczenia Udzielane Przez Zespół Transportu Medycznego na obszarze: [...], [...], [...], Skarżąca złożyła ofertę. Razem w postępowaniu tym złożono 5 ofert, których otwarcie nastąpiło w dniu 22 października 2024 r. W trakcie prowadzonego postępowania Komisja wezwała zainteresowanych, w tym Skarżącą, do uzupełnienia braków formalnych oraz złożenia wyjaśnień w wyznaczonych terminach. Po uzupełnieniach, 26 listopada 2024 r. Komisja sporządziła protokół z posiedzenia w części jawnej, w wyniku której zostało przyjętych 3 oferentów. Ofertę Spółki zakwalifikowano do części niejawnej postępowania. W dniu 29 listopada 2024 r. przedmiotowe postępowanie zostało rozstrzygnięte i do zawarcia umowy został wybrany oferent uzyskujący najwyższą liczbę punktów (76.000), tj. Stacja Pogotowia z łączną liczbą punktów 76.000. Natomiast oferta Spółki uzyskała łącznie 61.000 punktów. Na skutek odwołania Spółki Prezes NFZ, opisaną na wstępie decyzją, odwołanie oddalił. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi.
II. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Stosownie do art. 139 ust. 1 tej ustawy, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (jak miało miejsce w niniejszej sprawie) albo rokowań. Postępowania winne toczyć się przy respektowaniu zasady równego traktowania świadczeniodawców, sformułowanej w art. 134 ustawy o świadczeniach.
Przeprowadzenie postępowania w trybie konkursu ofert wymaga zamieszczenia ogłoszenia, którego treść określa art. 139 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Z kolei Prezes NFZ, stosownie do art. 146 ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców.
W myśl art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według następujących kryteriów wyboru ofert: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny udzielanych świadczeń. Postępowanie konkursowe kończy się z chwilą ogłoszenia przez komisję konkursową jego rozstrzygnięcia (art. 151 ust. 5 ustawy o świadczeniach).
III. W rozpoznawanej sprawie postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z wymaganiami wskazanych przepisów. Z akt wynika, że spośród trzech podmiotów, których oferty spełniałaby warunki formalne, Komisja wezwała Spółkę do złożenia wyjaśnień. O wyjaśnienia został wezwany również podmiot, który uzyskał największą liczbę punków (Stacja Pogotowia). Wezwania dotyczyły m.in. danych potwierdzających uprawnienia zawodowe, kompetencje, doświadczenie, harmonogramu udzielania świadczeń, harmonogramu pracy personelu itp. W przypadku Spółki, wezwania takie wysłano 5 i 7 listopada 2024 r. Weryfikacji całości dokumentacji dokonano 13 listopada 2024 r., po czym dodatkowo wezwano Spółkę w dniu 20 listopada 2024 r. (odpowiedź 21 listopada 2024 r.). W podobny sposób procedowano w przypadku Stacji Pogotowia, gdzie wezwania o dodatkowe wyjaśnienia skierowano 28 października i 5 listopada 2024 r. Zaznaczyć należy, że wyjaśnienia zostały złożone. Jak wynika z akt administracyjnych, oferta Skarżącej i Stacji Pogotowia, poddana została przez Komisję w dniu 25 listopada 2024 r. sprawdzeniu pod kątem spełnienia wymagań formalnych - część C.
W związku z tym Sąd konstatuje, że w stosunku do obu oferentów zastosowano tę samą procedurę sprawdzenia danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym. W obu przypadkach Komisja przyjęła wyjaśnienia oferentów i nie dokonała bezpodstawnej modyfikacji złożonych ofert. Oferta podmiotu wybranego do zawarcia umowy nie została zmieniona. Wszystko to oznacza, że bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia z 14 marca 2017 r. (Formularz ofertowy zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji; oferent obowiązany jest na wezwanie komisji prowadzącej postępowanie udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z osób wymienionych w wykazie), jak i § 18 ust. 4 zarządzenia z 14 marca 2017 r. (Po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania). Jednocześnie Sąd stwierdza, że wyeliminowanie w postępowaniu konkursowym wątpliwości dotyczących oferty Skarżącej oraz weryfikowanie wymogów postawionym Stacji Pogotowia, jest potwierdzeniem przestrzegania zasad równego traktowania oraz zapewnienia uczciwej konkurencji. Odmienne działania prowadziłyby do naruszenia reguł postępowania jednakowych dla oferentów oraz nieuprawnionych odstępstw na korzyść jednego z nich. Tym samym o nierównym traktowaniu oferentów, z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji, nie może być mowy (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach).
Jest oczywiste, że o wyborze ofert w przedmiotowym postępowaniu zadecydowały punkty przyznane w każdym kryterium oceny ofert. Jednak potencjał zadeklarowany w ofercie przez Spółkę okazał się niewystarczający do uzyskania pierwszego miejsca w rankingu końcowym i tym samym wyboru oferty do zawarcia umowy. Jest tak dlatego, ponieważ Stacja Pogotowia otrzymała dodatkowe punkty za "ciągłość" (art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach). Powyższe spowodowało, że oferta Stacji Pogotowie uzyskała większą liczbę punktów, niż Spółka.
Pojęcie "ciągłości" wyjaśnione zostało w piśmie Ministra Zdrowia z 23 października 2024 r. (k. 25 akt sądowych). Wg Departamentu Lecznictwa, kryterium ciągłości jest zapewnienie ciągłości udzielania świadczeń przez świadczeniodawców na obszarze objętym postępowaniem. Wobec tego, jeżeli obszar objęty przedmiotem postępowania konkursowego choćby częściowo pokrywał się z obszarem, na który w dniu składania oferty przez oferenta realizowane są przez niego świadczenia w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w zakresie świadczeń udzielanych przez ZMT, oferent powinien otrzymać dodatkowe punkty. W podobny sposób kryterium to postrzegane jest w orzecznictwie, gdzie przyjmuje się, że "ciągłość" ma miejsce w przypadku, jeśli w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru (podkreślenie Sądu), którego dotyczy postępowanie (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach sygn. II SA/Go 218/24 z 27 czerwca 2024 r.). Sąd stanowisko to podziela i stwierdza, że Stacja Pogotowia kryterium to spełniła, skoro realizowała świadczenia na części nowo wyznaczonego obszaru.
W tym stanie sprawy niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. Art. 6 K.p.a. ustanawia zasadę praworządności (Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa). Przepis art. 7 K.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu dowodowym jest przepis art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie równie wyczerpującego jego rozpatrzenia, celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Prawidłowa realizacja przywołanych norm prawnych ma zasadnicze znaczenie dla czynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia przez ten organ oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, co zostało ujęte przez ustawodawcę w art. 80 K.p.a. Z kolei art. 8 K.p.a. stanowi zasadę, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Sąd stwierdza, że organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zaś stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 K.p.a.). Zatem zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).