Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 1801-IOA.4246.130.2023, wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "organ I instancji") nałożył na Spółkę karę pieniężną z tytułu posiadania samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry.
W dniu 1 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji to jest 16 marca 2023 r. nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Pomimo zawiadomienia organu I instancji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, rozstrzygniecie nie zostało doręczone na adres siedziby spółki. Organ I instancji podjął natomiast bezskuteczną próbę doręczenia decyzji byłemu pełnomocnikowi. Spółka nie miała wiedzy o wydanej decyzji, a o fakcie nałożenia kary pieniężnej dowiedziała się w dniu 29 maja 2023 r. na skutek doręczenia wezwania do zapłaty kary wynikającej z prawomocnej decyzji organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r. nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie spółka wniosła z uchybieniem terminu.
Następnie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu odwoławczego nieuprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Czynności zmierzające do doręczenia decyzji z 16 marca 2023 r. podjęto tego samego dnia, co potwierdza data utworzenia poświadczenia na dokumencie UPD. Skarżąca wypowiedziała natomiast pełnomocnictwo O.Ł. w dniu 26 marca 2023 r. i poinformowała o tym organ I instancji w dniu 27 marca 2023 r. Wobec powyższego prawidłowo organ I instancji uznał decyzję za doręczoną drogą elektroniczną 31 marca 2023 r. Do skutecznego zawiadomienia organu o odwołaniu pełnomocnictwa powinno bowiem dojść przed przystąpieniem do czynności doręczenia decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła wydanie postanowienia z naruszeniem art. 162 § 1 i 2 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej: "O.p.", poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 16 marca 2023 r., w sytuacji, gdy przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania była obiektywna okoliczność braku wiedzy o treści decyzji i braku podjęcia próby doręczenia decyzji spółce. Skarżąca podniosła, że wobec wypowiedzenia pełnomocnictwa, organ I instancji winien doręczyć decyzję na adres siedziby spółki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
W wyniku rozpatrzenia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r. sygn. II SA/Rz 1688/23, uchylił zaskarżone postanowienie, a także umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz jednocześnie uchylił postanowienie DIAS z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że rzeczywiście organ podjął czynności zmierzające do doręczenia decyzji z dnia 16 marca 2023 r. tego samego dnia, ale w związku z tym, że dokument nie został odebrany, uznano go za doręczony 31 marca 2023 r. Sąd pokreślił, że informacja o cofnięciu pełnomocnictwa skutecznie dotarła do organu 27 marca 2023 r., a więc w czternastodniowym okresie, w którym strona może skutecznie odebrać pismo. W konsekwencji, zdaniem sądu I instancji, nie ziściła się przesłanka do przyjęcia domniemania doręczenia pisma, a nadto został przerwany 14-dniowy termin, z upływem którego łączy się spełnienie domniemania doręczenia przesyłki. Sąd zauważył, że nie doszło do elektronicznego otwarcia przesyłki przez pełnomocnika w terminie czternastodniowym, w którym można było odebrać przesyłkę w tym przypadku w formie elektronicznej. Instytucja zastępczego doręczenia nie mogła mieć zastosowania, przez fakt, że skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo, a organ w czternastodniowym terminie posiadł wiedzę o tym fakcie. WSA uznał, że organ pominął dla skutków procesowych okoliczność wypowiedzenia pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu decyzja organu I instancji powinna zostać powtórnie doręczona stronie. W związku z powyższym, nie było możliwości procesowania w przedmiocie przywrócenia terminu wobec faktu niedoręczenia przesyłki oraz nie doszło do wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. II GSK 1551/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji podał, że w świetle art. 138i § 1 O.p. ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa ogólnego wywiera skutek od dnia wpływu do Centralnego Rejestru. Z kolei ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego. Ponadto na podstawie § 3 powołanego przepisu adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie od wypowiedzenia, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. NSA wskazał, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym przypadku nadania w sposób elektroniczny przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się również z oceną skuteczności jej doręczenia. Sąd zaznaczył, że skoro z zebranego materiału dowodowego wynikało, że organ I instancji prawidłowo wysłał decyzję pełnomocnikowi skarżącej na adres elektroniczny i decyzja ta została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 31 marca 2023 r., na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych, a więc po upływie 14 dni od dnia wskazanego w dowodzie otrzymania korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, to bez znaczenia dla oceny skutków jej doręczenia pozostawało złożone w czasie biegu owego 14-dniowego terminu, pismo informujące o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.