o zaliczenie do kontyngentu;
- art. 2a O.p., art. 2 i 7 Konstytucji RP, oraz art. 10 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców przez pominięcie zasady rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść podatnika (importera), w sytuacji gdy stan faktyczny i prawny obligował Dyrektora Izby do uznania, że istniejące wątpliwości nie pozwalają na przyjęcie, że stan faktyczny został ustalony zgodnie z rzeczywistością;
- art. 153 p.p.s.a. przez niewykonanie wytycznych i zaleceń co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 września 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 205/19;
- art. 56 ust. 1, ust. 2 lit. e i ust. 4, art. 101 ust. 1 UKC poprzez określenie stawki cła na przywożone towary w wysokości 17,3%, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do jej zastosowania;
- art. 120 ust. 1 i ust. 2 UKC poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy prawidłowo oceniony stan faktyczny uzasadniał stwierdzenie nadzwyczajnych okoliczności pozwalających na umorzenie należności celnych w wysokości 75,641 %;
- art. 173 ust. 3 UKC przez przyjęcie, że Spółka powinna (lub mogła) dokonać zgłoszenia w dniu 1 października 2017 r. z zastosowaniem stawki celnej erga omnes 17,3%, a następnie wystąpić do organu celnego z wnioskiem o sprostowanie (uzupełnienie) zgłoszenia celnego, w sytuacji gdy prawidłowo oceniony stan faktyczny
i prawny uniemożliwiał powyższe działanie,
- art. 173 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 22 ust. 1-3, ust. 6 i 7 UKC w związku z art. 12 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. L 343/558 z dnia 29 grudnia 2015 r.; dalej jako "rozporządzenie wykonawcze 2015/2447") przez brak rozstrzygnięcia wniosku Skarżącej z 29 grudnia 2017 r. o sprostowanie zgłoszenia celnego i zastosowanie kontyngentu w formie decyzji, zawierającej co najmniej rozstrzygnięcie, podstawę prawną oraz uzasadnienie;
- art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1566
w związku z art. 49 - 54 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 przez dokonanie błędnego przydziału kontyngentu, tj. z pominięciem Skarżącej;
- art. 50 ust. 2, art. 51 ust. 3-5, art. 54 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że niezakończenie postępowań w sprawie sprostowań zgłoszeń celnych w zakresie objęcia kontyngentem nie stanowi przeszkody posiadania wiedzy o wyczerpaniu kontyngentu oraz że do zakończenia tych postępowań niezbędne jest uzyskanie informacji od Komisji Europejskiej o przyznaniu oraz wysokości przyznanej kwoty kontyngentu, w sytuacji gdy prawidłowo oceniony stan faktyczny i prawny wskazuje, że informację o wyczerpaniu kontyngentu można uzyskać dopiero na podstawie prawidłowo złożonych zgłoszeń celnych wraz z wnioskiem o objęcie kontyngentem, a dodatkowo rezultat postępowania o sprostowanie zgłoszenia celnego nie jest warunkowany objęciem kontyngentem,
a przeciwnie - objęcie kontyngentem jest warunkowane tym, że postępowanie
o sprostowanie zgłoszenia celnego w zakresie wniosku o zastosowanie kontyngentu zostało zakończone przed dokonaniem przydziału kontyngentu przez Komisję, bowiem decyzja organu celnego w sprawie sprostowania wywiera skutki prawne na przyszłość (od daty jej wydania), a nie wstecz (od daty złożenia zgłoszenia).
Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 9 kwietnia 2026 r. organ odwoławczy przedstawił stanowisko w sprawie z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 stycznia 2026 r. w sprawie T-177/25 (dalej jako: "wyrok TSUE
T-177/25"). Zdaniem Dyrektora Izby wyroku TSUE dotyczył wykładni art. 173 ust. 3 UKC w zakresie dopuszczalności sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów w celu skorzystania z preferencji taryfowych wynikających z kontyngentu taryfowego. Z wyroku tego wynika, że instytucja sprostowania zgłoszenia celnego nie pozwala na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w nim pierwotnie wnioskowanej stawki celnej. Przepis art. 173 ust. 3 UKC nie stanowił podstawy prawnej decyzji organu pierwszej ani drugiej instancji, gdyż nie rozstrzygano w nich w przedmiocie dopuszczalności sprostowania zgłoszenia celnego. Tezy wyroku nie podważają prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w sprawie, nawet jeśli stoją w pewnej kolizji
z uzasadnieniem decyzji. Przedmiotem postępowania pozostaje bowiem określenie kwoty należności celnych wynikających z braku możliwości objęcia towaru kontyngentem taryfowym. Bezsporne jest, że w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego złożonego przez Skarżącą kontyngent ten był już wyczerpany w systemie zarządzanym przez Komisję Europejską. Wyczerpanie kontyngentu w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego skutkuje brakiem możliwości zastosowania preferencyjnej stawki celnej, niezależnie od dalszych działań podejmowanych przez zgłaszającego. Wyrok TSUE nie kreuje nowej rzeczywistości w zakresie stanu wykorzystania kontyngentu.
W szczególności nie oznacza automatycznego odebrania stawki kontyngentowej importerom, którzy skorzystali z zakwestionowanej przez TSUE metody, ani - w dalszej kolejności - ponownego jego rozdysponowania z uwzględnieniem wniosku kontyngentowego Skarżącej.
Spółka w piśmie z 22 kwietnia 2026 r. uzupełniła swoje stanowisko zawarte
w skardze i podkreśliła, że w sprawie zasadnicze znaczenie ma właśnie wyrok TSUE
z 28 stycznia 2026 r. sygn. akt T-177/25, który dokonując wykładni art. 22 ust. 3, art. 120 ust. 1 i art. 173 UKC, a także przepisów rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1566 w zakresie kontyngentów taryfowych na miód naturalny z Ukrainy, został wydany na kanwie tego samego stanu faktycznego stosowania unijnego kontyngentu taryfowego nr 09.6750 na miód naturalny z Ukrainy. Trudno jest zaakceptować tezę, że NSA zadał pytania prejudycjalne nie związane z rozpoznawaną sprawą lub niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ze skargi kasacyjnej Spółki (w identycznym stanie faktycznym
i prawnym jak pozostałe sprawy). Organy przyjmowały, że inni importerzy mogli w dniu 1 października 2017 r. skutecznie zgłosić towary z zastosowaniem stawki erga omnes, a następnie - już po złożeniu zgłoszenia i po zwolnieniu towarów - uzupełnić numer kontyngentu w trybie art. 173 ust. 3 UKC, co miało doprowadzić do wyczerpania kontyngentu już w dniu 1 października 2017 r. i pominięcia Spółki przy podziale tego kontyngentu. Skarżąca od początku kwestionowała takie rozumienie art. 173 ust. 3 UKC, wskazując, że przepis ten ma charakter wyjątku od zasady nieodwołalności zgłoszenia celnego oraz musi podlegać wykładni ścisłej, a jego celem jest wyłącznie umożliwienie spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą, a nie wprowadzenie mechanizmu uzyskiwania preferencji taryfowych ex post. Wyrok TSUE bezpośrednio potwierdza stanowisko Skarżącej. TSUE jednoznacznie orzekł bowiem, że art. 173 ust. 3 UKC nie pozwala podmiotowi gospodarczemu na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia celnego numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki erga omnes preferencyjną stawką celną. Tym samym wyrok TSUE wykluczył jedyną podstawę prawną, na której organ oparł twierdzenie, że kontyngent 09.6750 został wyczerpany w całości już w dniu 1 października 2017 r. wskutek rzekomo skutecznych zgłoszeń innych importerów później sprostowanych w trybie art. 173 ust. 3 UKC.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności określenia Skarżącej kwoty należności celnych dla przywiezionego towaru (miodu pszczelego naturalnego sprowadzonego z Ukrainy) stawką celną erga omnes w wysokości 17,3% ad walorem, zamiast preferencyjną stawką celną w wysokości 0% w związku z kontyngentem taryfowym ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1566.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L Nr 269 z dnia 10 października 2013 r.) oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447
z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny.
Na podstawie z art. 77 ust. 2 UKC, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, przy czym - stosownie do art. 172 ust. 2 UKC - jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. W myśl art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Z kolei podstawą ustalenia należności celnych przywozowych i wywozowych - jak stanowi art. 56 ust. 1 UKC - jest Wspólna Taryfa Celna. Inne środki, ustanowione w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, stosowane są w odpowiednich przypadkach zgodnie
z klasyfikacją taryfową danych towarów.
Przedmiotowy kontyngent taryfowy został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1566. Szczegółowe zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi zostały uregulowane w Tytule II, Rozdziale I, Sekcji I art. 49 do 54 ww. rozporządzenia wykonawczego.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 5 września 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 205/19, uprzednio wydanej w sprawie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Gdańsku z 29 sierpnia 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gdyni z 27 marca 2018 r. w sprawie określenia wymaganej kwoty należności celnych. Zdaniem Sądu prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało w pierwszej kolejności oceny czy w dniu 1 października 2017 r.
(a więc w dacie wejścia w życie ww. rozporządzenia, a zarazem w dniu "otwarcia" kontyngentu) istniała możliwość dokonania przez Skarżącą Spółkę zgłoszenia celnego towaru wraz z wnioskiem o objęcie kontyngentem taryfowym nr 09.6750 - na równi
z innymi podmiotami z Unii Europejskiej. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na udzielenie jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości odpowiedzi na powyższe pytanie.
Wskazać zatem należy, że Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w ww. wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia,
a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani Sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji, zaś nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyroki NSA z: 11 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1705/15; 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt
II FSK 864/15; 1 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2479/15; 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 953/11; 1 września 2016 r. sygn. akt II FSK 2029/14).
W kontekście poczynionych uwag wstępnych, Sąd wskazuje, że przedmiotowa sprawa jest jedną z 53 spraw, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, uznając, iż rozstrzygnięcie zostało oparte na niepełnym materiale dowodowym, jak również wskazując na konieczność dokonania niebudzących wątpliwości ustaleń. We wszystkich tych sprawach wystąpiły jednakowe okoliczności faktyczne, jak również zapadły jednolite rozstrzygnięcia. Także wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku co do dalszego postępowania, we wszystkich sprawach dotyczą tych samych kwestii.
W jednej z tożsamych spraw w stosunku do Skarżącej, po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1093/20 oddalił skargę. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 czerwca 2026 r., sygn. akt I GSK 786/21 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Gdyni, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje za własną argumentację zawartą w uzasadnieniu przywołanego wyroku NSA. W powyższym zakresie Sąd posłuży się wywodem i wykładnią przepisów prawa na potrzeby przedmiotowego uzasadnienia, uwzględniając rozbudowane w obecnej sprawie stanowiska stron. Jest to tym bardziej uzasadnione, gdyż w przedmiotowych sprawach zaistniała tożsamość stanu faktycznego, jak też tożsamość zarzutów skargi w zakresie naruszenia prawa.
Teza, za którą opowiedział się NSA w wyroku z 11 czerwca 2026 r., sygn. akt
I GSK 786/21 jest pochodną wydanego na skutek skierowanego pytania prejudycjalnego, wyroku TSUE z 28 stycznia 2026 r. w sprawie T-177/25. W odpowiedzi na wyrażoną przez NSA wątpliwość, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 173 ust. 3 UKC należy interpretować w ten sposób, że nie pozwala on podmiotowi gospodarczemu na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia celnego numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki celnej erga omnes preferencyjną stawką celną.
Zatem wykładnia art. 173 ust. 3 UKC przyjmowana przez organy celne w ramach rozdziału kontyngentu była nieprawidłowa. W konsekwencji akceptacja przez organy celne w Unii Europejskiej praktyki innych przedsiębiorców, którzy złożyli zgłoszenia celne według stawki erga omnes, a następnie dokonali ich sprostowania, uzupełniając brakujący numer kontyngentu i modyfikując stawkę celną nie znajdowała oparcia
w przepisach prawa.
W konsekwencji ci przedsiębiorcy, których zgłoszenia celne wpłynęły wprawdzie już w niedzielę, 1 października 2017 r., ale według stawki erga omnes, nie mogli korzystać z pierwszeństwa w dostępie do kontyngentu przed tymi przedsiębiorcami, którzy swoje zgłoszenia celne złożyli zgodnie z prawem, najwcześniej w poniedziałek, gdy dostępny był numer kontyngentu. W tej sytuacji przypisanie uzyskanego w ten sposób pierwszeństwa w dostępie do kontyngentu tymże innym podmiotom było nieuprawnione.
Wobec tego, rozpoznając niniejszą sprawę ponownie należy przeanalizować sytuację Skarżącej w ten sposób, że trzeba zweryfikować to, czy biorąc pod uwagę przy rozdziale kontyngentu zgodnie z przepisami prawa, a zatem z pominięciem nieprawidłowo złożonych według stawki celnej erga omnes i następnie sprostowanych zgłoszeń celnych, zgłoszenie celne Spółki upoważniało ją do skorzystania
z preferencyjnej stawki celnej. Jeżeli ustalając w ten sposób kolejność przedsiębiorców uprawnionych do skorzystania z kontyngentu zgłoszenie Skarżącej Spółki zmieściło się w tym katalogu, wówczas powinna ona zachować prawo do preferencyjnej stawki.
Na czynności postępowania, ocenę sytuacji Skarżącej nie może mieć żadnego wpływu to, że kontyngent został już rozdysponowany. Istotnie, od momentu, w którym Spółka składała zgłoszenie celne i organ analizował uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki celnej minęło już wiele lat. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, prezentowanym w ostatniej fazie niniejszego postępowania,
a które zakłada niedopuszczalność zastosowania obecnie preferencyjnej stawki celnej. Po pierwsze – istotą sądowej kontroli administracji jest wsteczna ocena legalności czynności organu i nierzadko zdarza się, że przepisy na podstawie których wydawano zaskarżoną decyzję już nie obowiązują, bądź określone środki zostały wyczerpane. Okoliczności te same w sobie nie mogą jednak pozbawiać Skarżącej prawa do efektywnej ochrony sądowej. W przeciwnym razie upływ czasu powodowałby niemal zawsze bezskuteczność skargi, nawet w przypadku stwierdzenia niezgodności
z prawem działalności administracji. Przypomnieć zatem należy, że utrata mocy przepisów prawa nie stanowi przeszkody do ich stosowania, o ile potrzeba ta wynika
z okoliczności sprawy, co bardzo często ma miejsce choćby w prawie podatkowym czy właśnie celnym. W tej sprawie przedmiotem sporu jest stawka celna i jeżeli została ona określona nieprawidłowo, to w ponownie prowadzonym postępowaniu należy wadę tę usunąć, odwołując się do poprawnej wykładni stosowanych przez organ przepisów.
Po drugie – realizacji roszczenia Spółki nie może stać na przeszkodzie to, że kontyngent został wyczerpany i że w celu doprowadzenia do stanu zgodności z prawem będzie należało użyć środków publicznych z innych zasobów, niż to pierwotnie było przewidziane. Przepisy o finansach publicznych kwestie te regulują. Teza przeciwna kłóciłaby się z sensem kontroli legalności działalności administracji i obowiązkiem publicznym doprowadzenia tejże działalności do stanu zgodności z prawem.
Po trzecie – przedmiotem zaskarżonej w tej sprawie decyzji jest określenie stawki celnej. Jeżeli zatem Stronie przysługiwało prawo do skorzystania
z preferencyjnej stawki celnej, to obowiązkiem organu jest potwierdzenie tego prawa
w wydanej decyzji. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, co do tego, że
w niniejszym przypadku Strona powinna poszukiwać innych podstaw prawnych, uruchamiać dodatkowe postępowania w celu doprowadzenia swojej sytuacji do stanu zgodności z prawem. Przeciwnie, skoro spór dotyczy stawki celnej, to w tym postępowaniu należy go prawidłowo zakończyć.
Konsekwencją skuteczności zarzutu błędnej wykładni art. 173 ust. 3 UKC jest uwzględnienie skargi. Skoro potwierdziło się twierdzenie Skarżącej o wadliwym rozdziale kontyngentu, to znaczy że sformułowane w środku odwoławczym zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 49-54 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 również okazały się uzasadnione. Z tego samego powodu za zasadne uznać także należy zarzuty naruszenia przepisów art. 50 ust. 2, art. 51 ust. 3 – 5, art. 54 ust. 1 lit. a
i c rozporządzenia nr 2015/2447. Skoro pierwszeństwo w skorzystaniu z preferencyjnej stawki celnej przyznano innym podmiotom w sposób nieuprawniony, to znaczy że organ błędnie zastosował także szczegółowe przepisy, określające ustalanie katalogu zgłoszeń celnych objętych tą, obniżoną stawką celną.
Natomiast przepis art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2017/1566 należy do kompetencyjnych i określa podstawę prawną administrowania przez Komisję Europejską kontyngentami taryfowymi. Organ celny
w tej sprawie nie korzystał z tego uprawnienia, zatem zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny.
Zasadność wiodącego w tej sprawie zarzutu błędnej wykładni art. 173 ust. 3 UKC czyni zbędnym odwoływanie się do instytucji uregulowanej w art. 120 ust. 1 i 2 UKC. Skoro powstanie długu celnego jest kwestionowane, to nie ma potrzeby rozważania zastosowania opartej na zasadzie słuszności podstawy jego umorzenia bądź zwrotu.
Wskazany błąd wykładni przełożył się oczywiście na wady czynności postępowania, które zostały skoncentrowane na analizie także tych zgłoszeń celnych, które zostały złożone 1 października 2017 r. ze stawką erga omnes, a następnie sprostowane. W tym aspekcie zarzuty naruszenia art. 180, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188 § 1 i art. 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p. są uzasadnione.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ jest obowiązany zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Organ podatkowy zobowiązany jest, więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji. Dodać również należy, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl zaś art. 181 cytowanej ustawy dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być
w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
W świetle zatem przywołanych przepisów okoliczności faktyczne danej sprawy mogą być ustalone przy pomocy różnych form dowodów, dowodów zgromadzonych w toku odrębnych procedur, innych zgłoszeń celnych i nie tylko przeprowadzonych wobec danego podatnika, o ile dowody te mogą przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy.
Nawiązując do argumentacji organu odwoławczego należy podkreślić, że przytoczone orzeczenie TSUE jest zasadniczo wiążące dla sądu krajowego, który zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym. To związanie nie rozciąga się w takim samym stopniu na sąd krajowy, który nie zadawał pytania, ale rozpatruje sprawę o takim samym stanie faktycznym i prawnym. To sąd krajowy ostatecznie ocenia, czy i w jakim zakresie stanowisko Trybunału będzie miało zastosowanie do sprawy przed nim zawisłej. Niemniej jednak orzecznictwo TSUE ma istotny wpływ na stosowanie prawa krajowego w obszarach, w których ten sąd się wypowiedział, i to zarówno w sprawach, w których jego orzeczenia mają charakter bezpośrednio wiążący, jak też w innych sprawach dotyczących tożsamego zagadnienia prawnego. Wyroki TSUE wyznaczają bowiem kierunki jednolitej wykładni prawa unijnego dla wszystkich krajów członkowskich, zgodnie z przyznaną temu sądowi przez art. 267 TFUE kompetencją jako sądu właściwego do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni traktatów.
Nie tyle zatem sam wyrok co wykładnia przepisów prawa unijnego dokonywana przez TSUE w trybie prejudycjalnym w tym orzeczeniu jest wiążąca dla innych, niż pytający sądów krajowych, które muszą ją respektować także w innych postępowaniach i sprawach opartych na wykładanych przepisach. Taki obowiązek wyprowadza się
z zasad lojalnej współpracy oraz zasad jednolitości i efektywności prawa unijnego
(P. Marcisz, Koncepcja tworzenia prawa przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Warszawa 2015, s. 129).
Opierając się na przedstawionych założeniach Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił motywy wyroku TSUE z 28 stycznia 2026 r. w sprawie T-177/25 oraz będące jego konsekwencją stanowisko przedstawione w wyroku NSA z 11 czerwca 2026 r. sygn. akt I GSK 786/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zauważa także, że
w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do wnioskowania in dubio pro tributario. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z 11 września 2024 r., sygn. akt I GSK 99/21, że zgodnie z art. 73 u.p.c. do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy. Wśród wskazanych enumeratywnie powyżej przepisów, stosowanych odpowiednio w postępowaniu celnym, nie ma powołanego w skardze art. 2a O.p. W konsekwencji zawarta w tym przepisie zasada in dubio pro tributario nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Gdyni.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań
i sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, w zakresie weryfikacji kolejności uprawnionych do preferencyjnej stawki celnej z uwzględnieniem zaprezentowanej wyżej wykładni przepisu art. 173 ust. 3 UKC.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Strony Skarżącej kwotę 1.929 zł. Na zasądzoną kwotę składa się kwota wpisu od skargi
(w wysokości 712 zł), wynagrodzenie reprezentującego Spółkę radcy prawnego
(w wysokości 1.200 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Sąd dokonał miarkowania wysokości kosztów zastępstwa procesowego
w oparciu o regulację zawartą w art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może
w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania
w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego jest uzasadnione, z uwagi na wniesienie przez pełnomocnika Strony Skarżącej skarg w 52 tożsamych sprawach, co do okoliczności faktycznych
i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy. Wskazują na to jednakowe treści wniesionych skarg oraz treść poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (zob. postanowienia NSA:
z 7 czerwca 2016 r.; sygn. akt I OZ 544/16; z 1 lipca 2016 r.; sygn. akt II GZ 668/16;
z 25 stycznia 2019 r.; sygn. akt I GZ 502/18).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ilość spraw, zbieżne zarzuty i argumentacja skarg, jednolita regulacja prawna, a także prowadzenie sprawy przez tego samego pełnomocnika uzasadniały miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na poziomie 1.200 zł, mimo że w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) powinno ono wynosić 3.600 zł.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl natomiast orzeczenia TSUE: curia.europa.eu.