Organ odwoławczy wskazał, że realizacja obowiązkowych szczepień ochronnych i kwalifikacja do ich podania u dziecka leży w gestii lekarza, który decyduje o tym po przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r., poz. 2077) brak jest zapisu o konieczności ustalania indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych.
Niedochowanie obowiązku szczepień aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego zamierzonym rezultatem ma być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Tym samym postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej w istocie rzeczy sprowadza się do ustalenia, czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny, oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ pierwszej instancji wykonał, stwierdzając fakt uchylania się strony od poddawania dziecka szczepieniom ochronnym.
Organ drugiej instancji nie zgodził się z zarzutami zażalenia, gdyż organ pierwszej instancji wystawiając tytuł precyzyjnie wskazał, co jest przedmiotem egzekucji - obowiązek poddania dziecka określonym, zaległym szczepieniom ochronnym. W części "B5 - Treść obowiązku" prawidłowo określił obowiązek, jaki powinna wykonać strona, wskazał termin i rodzaj szczepień ochronnych, które należy wykonać u małoletniego, przywołał też właściwą podstawę prawną. Strona, na żadnym etapie postępowania nie przedstawiała zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka.
W ocenie organu odwoławczego tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z obowiązującymi wymogami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 431) w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. F. wniosła o uchylenie postanowień obu instancji, zarzucając:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że strona nie wykonała obowiązku na dzień wszczęcia postępowania, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, wykluczenia przeciwwskazań, brak indywidulanego kalendarza szczepień i brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym potwierdzającego kwalifikację małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych;
2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa poprzez zobowiązanie do poddania małoletniego nieistniejącym w harmonogramie szczepieniom ochronnym, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu, tytule wykonawczym i skarżonym postanowieniu;
3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.e.a.;
4. naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów skarżącej;
5. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w upomnieniu;
6. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ odwoławczy zarzutów skarżącej;
7. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o zapobieganiu poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
8. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujący uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy zobowiązują do wykonania szczepień ochronnych, które nie istnieją tak w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., jak i w harmonogramie szczepień. Nie istnieją w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia takie szczepienia jak WZW typu B, poliomyelitis czy świnka. A zatem już z uwagi na to uchybienia, jak również z uwagi na brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku, uznać należy że organy orzekające w sposób istotny naruszyły obowiązujące przepisy.
Zdaniem skarżącej organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przytacza przepisy dotyczące podstawy prawnej obowiązku, których strona nie kwestionuje. Zarzucała natomiast, że wskazana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku jest niepełna. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza zasadę dwuinstancyjności.
Skarżąca utrzymywała, że nigdy nie kwestionowała obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej obowiązku do art. 5 ustawy o zapobieganiu uznać również należy za niewystarczające. Nade wszystko znamiennym jest, że w tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie w ogóle się do tej kwestii nie odniósł.
Podkreśliła następnie, że uzasadnienie postanowienia organu drugiej instancji nie spełnia wymogów określonych w k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia powinno jasno wynikać dlaczego stanowisko organu jest prawidłowe. Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z art. 136 i art. 138 k.p.a. jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji zatem organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Tego w skarżonym postanowieniu brak.
Wprawdzie schemat szczepień ochronnych wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. W aktach sprawy brak jest dowodu na pozytywną kwalifikację dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych, mimo istnienia i przedstawienia organom dowodu na wypełnienie przez stronę skarżącą obowiązku. W tym zakresie podniosła, że małoletni doznał niepożądanego odczynu poszczepiennego, po szczepieniu w dniu 13 lutego 2020 r., co potwierdza karta informacyjna leczenia szpitalnego. U małoletniego rozpoznano kilkukrotnie bezdechy, ciężką hipoglikemię, apatię, niechęć do jedzenia, nieprawidłowy ruch gałek ocznych. Okoliczności te potwierdzają, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny. Z uwagi na powyższy niepożądany odczyn poszczepienny małoletni w dniu 13 września 2024 r. został skierowany do poradni specjalistycznej - endokrynologicznej i neurologicznej, z jednoczesnym odroczeniem szczepień do czasu konsultacji.
Tymczasem zarówno rozpatrujący zażalenie organ, ale przede wszystkim wierzyciel uzasadnienia swoich rozstrzygnięć ograniczają do przytaczania przepisów dotyczących podstawy prawnej obowiązku, wymagalności szczepień nie odnosząc w żaden sposób tych przepisów do stanu faktycznego sprawy.
Badanie kwalifikacyjne ma doniosłe znaczenia zarówno z punktu widzenia kwalifikacji do szczepień, jak i prawnego, tj. samego obowiązku szczepień. Lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego decyduje o tym czy dziecko może zostać poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, czy też nie kwalifikuje się do tych szczepień.
Podsumowując skarżąca wyraziła przekonanie, że postępowanie zainicjowane wystawionym upomnieniem obarczone jest rażącymi błędami, a obowiązek którego wykonania domaga się wierzyciel został przez stronę wykonany jeszcze przed wszczęciem postępowania, natomiast zarówno ustawowa procedura wykonywania szczepień, jak i prowadzone przez organy w sprawie postępowanie jest obarczone licznymi brakami, które w efekcie skutkują brakiem wymagalności obowiązku, jak też świadczą o bezprzedmiotowości prowadzonego względem skarżącej postępowania.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 grudnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 6 listopada 2024 r. oddalające zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.).
Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 13 sierpnia 2024 r., a dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Strona skarżąca podniosła zarzuty: braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak skutecznej kwalifikacji do dziecka, odroczenie małoletniego od obowiązku wykonania szczepień w myśl art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm.) - zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.z.ch.z., naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. z uwagi na niewłaściwe podanie przez wierzyciela podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Odnosząc się do ostatniego z podniesionych zarzutów należy wskazać, że w obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ulegały zmianom na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553) i ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r. poz. 2070). Zmiany te weszły w życie w dniu 20 lutego 2021 r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało zatem wszczęte pod rządami ustawy egzekucyjnej w nowym, zmienionym brzmieniu.
W przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. nie występuje obecnie przesłanka niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zarzut ten możliwy był do podniesienia w poprzednim stanie prawnym, zarzuty były bowiem rozpoznawane przez organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w brzmieniu przed zmianami).
W sprawie nie było zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania zarzutu dotyczącego przystąpienia przez organ egzekucyjny do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który, w ocenie strony skarżącej, nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Wierzyciel nie jest zobligowany do ustosunkowania się do treści zarzutów, które nie są objęte katalogiem z art. 33 § 2 u.p.e.a. W sytuacji, gdy z normy tam zawartej wynika wyraźnie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a. nie może być podstawą prawną wniesienia zarzutu, zarzut ten nie mógł być rozpatrywany merytorycznie.
W związku z powyższym, podniesiony w tym zakresie zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jak i zarzuty skargi należało ocenić jako bezzasadne.
Co do zarzutu braku wymagalności obowiązku, to należy wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z,ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.z.). Z treści art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić przy tym należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Natomiast niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3322/17 i II OSK 43/18, z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 459/19).
Brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia nie świadczy o niewymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. Wykluczyć przeciwskazania do szczepienia może jedynie lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego do szczepienia.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które weszło w życie w dniu 1 października 2023r. określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch.z., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązek strony skarżącej wynika z tego rozporządzenia.
Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne.
W upomnieniu i tytule wykonawczym wskazano jednoznacznie na brakujące szczepienia ochronne u syna strony skarżącej. Wskazane w tytule wykonawczym szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Jak wskazano powyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym.
W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek:
1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy,
2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi,
3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,
4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),
5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce,
6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,
7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Nie jest zasadny argument strony skarżącej co do zaprzeczenia istnienia w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia takie szczepienia jak WZW typu B, poliomyelitis czy świnka. Określenie choroby "świnka" oraz "poliomyelitis" występuje w przepisach rozporządzenia wprost, zaś użycie skrótowego określenia WZW typu B dla wirusowego zapalenia wątroby typu B należy uznać za dopuszczalne i w pełni zrozumiałe. Wadliwym byłoby natomiast użycie określenia choroby i szczepienia na nią w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości co do swego znaczenia. Byłoby tak, gdyby użyte określenie nie było jednoznaczne i mogłoby budzić jakiekolwiek wątpliwości co do swego znaczenia. Tego rodzaju sytuacja nie występowała w rozpatrywanej sprawie.
Rozpoznające zarzuty skarżącej organy pominęły jednak podnoszony przez skarżącą fakt wystawienia przez lekarza działającego w ramach S. w S. dokumentu datowanego 13 września 2024 r. (k-90 akt adm.) w którym lekarz A. K. zawarła następujące stanowisko "zalecana konsultacja endokrynologiczna i neurologiczna, odroczenie szczepień do czasu kontaktu ze specjalistami". Wskutek wystawienia skierowań do specjalistów z zakresu neurologii oraz endokrynologii matka dziecka uzyskała rejestrację na wizyty do tych specjalistów w U. w G. na konkretne terminy. Informację o powyższym skarżąca przesłała niezwłocznie do organu I instancji wraz z pismem, które wpłynęło do tego organu w dniu 18 września 2024 r. Organy inspekcji sanitarnej rozpatrujące sprawę nie oceniły w żaden sposób znaczenia powyższych dokumentów z punktu widzenia wymagalności obowiązku szczepień obciążającego rodziców dziecka.
Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 124 § 2 k.p.a. wymaga zaś, by postanowienie zawierało uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Uzasadnienie faktyczne obejmuje zaś w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 124 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.). Organy zobowiązane są do ustalenia wszystkich faktów i okoliczności niezbędnych dla załatwienia sprawy, tj. zebrania wszystkich dostępnych dowodów i rozpatrzenia ich w sposób wyczerpujący. Następnie powinny je ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Organy egzekucyjne zobowiązane są także do odpowiedniego stosowania art. 8 § 1 k.p.a., który wymaga, by prowadziły one postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Skoro osoba zobowiązana powołuje się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązkowego szczepienia jej dziecka, na dokumenty medyczne zalecające odroczenie szczepień dziecka do czasu kontaktu ze specjalistami, do których dziecko kieruje, a rodzice dokonują rejestracji dziecka na wizyty u tych specjalistów, to należy uznać, że są to okoliczności, których znaczenie dla wymagalności obowiązku powinno zostać ocenione w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie zarzutów. Brak takiej oceny stanowi naruszenie art. 18 p.p.e.a. w związku z art. 124§2 k.p.a. oraz art. 8§1 k.p.a. Sąd administracyjny, wykonując swą funkcję kontrolną nie może organów w tym zakresie wyręczyć, oceniając czy są to okoliczności mogące wpływać na wymagalność obowiązku wykonania szczepienia u dziecka.
Mając powyższe na uwadze i stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę organy inspekcji sanitarnej uwzględnią powyższą ocenę prawną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwagi na uwzględnienie skargi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.