W podsumowaniu wskazano więc, że w kontekście całokształtu ustalonych okoliczności sprawy, decyzja kierownika zespołu ratownictwa medycznego o transporcie pacjenta do najbliższego szpitala z izbą przyjęć, który znajdował się w odległości 1,6 km od miejsca zdarzenia i z wyspecjalizowanymi oddziałami (pomimo braku miejsc na oddziale intensywnej terapii), a nie do najbliższego szpitala posiadającego SOR, który znajdował się w odległości 19 km od miejsca zdarzenia, była uprawniona oraz zaistniały podstawy do jej sankcjonowana przez WKRM poprzez wydanie decyzji administracyjnej. To zaś, że pacjentowi udzielono świadczeń medycznych w karetce, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy, która dotyczy zasadności wydania nakazu przyjęcia pacjenta do szpitala. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują też, aby właściwą procedurą w zakresie ratownictwa medycznego było udzielanie świadczeń przez lekarzy jednostek organizacyjnych szpitali poza tym szpitalem w ramach czynności zespołu ratownictwa medycznego, a następnie dalszy transport pacjenta przez zespół ratownictwa medycznego do szpitalnego oddziału ratunkowego.
P. Spółka z o. o. w M., jako spółka zarządzająca Szpitalem im. [...] w M., zaskarżyła decyzję Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W złożonej skardze wniesiono o uchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego i poprzedzającej ją decyzji WKRM koncentrując się na zarzucie naruszenia art. 44 ust. 1
u.p.r.m., poprzez bezpodstawne, w ocenie strony skarżącej, wskazanie szpitala im. [...] w M. przez WKRM, a także naruszenie art. 45 cyt. ustawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten znajdował zastosowanie w stosunku do zaistniałej sytuacji. W ocenie strony skarżącej doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nierzetelne ustalenie stanu faktycznego. Nie uwzględniono bowiem informacji pochodzącej od szpitala o braku dostępnych zasobów do leczenia pacjenta, w tym braku stanowisk do wentylacji mechanicznej.
Strona skarżąca ocenia, że poprzez polecenie przyjęcia pacjenta do szpitala, nałożono na szpital obowiązek, którego wykonanie mogło zagrozić zdrowiu innych pacjentów i naruszyć standardy leczenia. W sytuacji pełnego obłożenia łóżek, wykonanie decyzji WKRM wiązałoby się z usunięciem z łóżek jednego z zajmujących je pacjentów w celu przyjęcia pacjenta w stanie nagłego zagrożenia życia, którego dotyczył nakaz WKRM.
Podkreślono, że skoro z art. 44 ust. 1 u.p.r.m. wynika zasada, że pacjenta należy transportować do najbliższego SOR, którym był w tym przypadku SOR znajdujący się w strukturze szpitala w S., to do tej zasady powinien się zastosować również WKRM, skoro został poinformowany, że w szpitalu w M. nie ma wolnych miejsc i nie ma możliwości leczenia pacjenta.
Po drugie, strona stanęła na stanowisku, że art. 45 u.p.r.m. należy rozumieć w ten sposób, że można przetransportować pacjenta w nagłym zagrożeniu zdrowotnym bezpośrednio do szpitala, pod warunkiem, aby jednostka organizacyjna tego szpitala wyspecjalizowana w udzielaniu świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego będzie miała wolne miejsca i będzie posiadała wymagany sprzęt. Tylko wtedy będzie bowiem odpowiednia. Co zdaniem strony skarżącej, miał na myśli ustawodawca, używając w treści art. 45 u.p.r.m. przy zawartym w przepisie powtórzeniu, pojęcia "odpowiednie centrum albo jednostka organizacyjna szpitala wyspecjalizowana w udzielaniu świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego lub krajowego koordynatora ratownictwa medycznego".
Skoro zaś skarżący w dniu wydania decyzji poinformował WKRM, że na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii oraz na oddziale chorób wewnętrznych szpitala nie ma wolnych miejsc oraz że nie dysponował stanowiskiem do wentylacji mechanicznej (to jest stanowiskiem z respiratorem), to nie było możliwości leczenia pacjenta w stanie zagrożenia życia. Zatem, skoro szpital w M. nie posiadał możliwości leczenia pacjenta w stanie nagłego zagrożenia życia, to wówczas należało takiego pacjenta przekazać do innego szpitala i pogląd ten niesłusznie nie został uwzględniony przez WKRM.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na pozostałe zarzuty skargi wskazano, że obowiązek przyjęcia do szpitala nie stwarzał zagrożenia dla zdrowia innych pacjentów, miał on dotyczyć tylko udzielenia doraźnej pomocy stabilizacyjnej zabezpieczenia podstawowych funkcji życiowych do czasu przejęcia dalszego leczenia przez inny podmiot leczniczy, jeżeli stan pacjenta tego wymagał. Obowiązek ten nie obejmował natychmiastowego zapewnienia miejsca w oddziale intensywnej terapii, czy oddziale chorób wewnętrznych, lecz wykorzystanie dostępnych w danym momencie środków i personelu, w tym obecnego lekarza anestezjologa i dostępnych respiratorów transportowych, umożliwiających podjęcie działań niezbędnych dla ratowania życia. Podkreślono, że decyzja nakazująca przyjęcie pacjenta do szpitala została podjęta w celu realizacji nadrzędnej wartości jaką jest ochrona życia i zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, z uwzględnieniem możliwości terapeutycznych podstawowego zespołu ratownictwa medycznego i faktu, że dalszy transport pacjenta mógł się wiązać z istotnym ryzykiem nagłego pogorszenia stanu zdrowia w trakcie transportu i przekroczyć możliwości interwencyjne zespołu podstawowego, nieposiadającego obsady lekarskiej oraz uprawnień do stosowania pełnego zakresu leków i procedur medycznych zarezerwowanych dla lekarzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
P. Spóła z o.o. z siedzibą w M. przedmiotem oceny Sądu uczyniło decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 maja 2025 r., utrzymującą w mocy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego dla województwa pomorskiego, sporządzoną w formie pisemnej dnia 2 marca 2025 r., zawierającą polecenie przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Decyzja organu I instancji z dnia 2 marca 2025 r. stanowiła konsekwencję i ujęcie w formie pisemnej decyzji ustnej WKRM z dnia 28 lutego 2025 r. z godz. 15:23, kiedy telefonicznie zakomunikowano polecenie przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Decyzja stanowiąca nakaz przyjęcia do szpitala została wydana w ramach określonej w art. 29 ust. 5 pkt 3 i ust. 9a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1541 ze zm., dalej również jako "u.p.r.m.") kompetencji WKRM do rozstrzygania sporów dotyczących przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, co następuje w formie decyzji administracyjnej, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.r.m. w urzędzie wojewódzkim działają wojewódzcy koordynatorzy ratownictwa medycznego, zatrudnieni przez wojewodę na podstawie stosunku pracy, w liczbie niezbędnej do zapewnienia całodobowej realizacji zadań, o których mowa w ust. 5.
Do zadań wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego należy m.in. rozstrzyganie sporów dotyczących przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego (art. 29 ust. 5 pkt 3 u.p.r.m.).
Taki spór może dotyczyć nie tylko konfliktu pomiędzy podmiotami leczniczymi, które równolegle odmawiałyby przyjęcia danej osoby do szpitala. Ustawa nie zawęża tej kompetencji do sporu pomiędzy szpitalami.
Przyjąć zatem należy, że spór może również wystąpić pomiędzy szpitalem, a dyspozytorem kierującym zespół ratownictwa medycznego do określonej placówki, który uwzględnia w tym zakresie stanowisko kierownika zespołu ratownictwa medycznego, wynikające z oceny stanu pacjenta dokonane podczas akcji ratunkowej. Taka też sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z wolą ustawodawcy, skoro decyzje rozstrzygające tego rodzaju spory są wydawane w okolicznościach zagrożenia zdrowotnego, a zatem w okolicznościach wymagających szczególnie szybkiego działania, aby ratować zdrowie i życie ludzi, w art. 29 ust. 9b u.p.r.m. przewidziano, że decyzja wydawana na podstawie art. 29 ust. 9a u.p.r.m. nie wymaga uzasadnienia. Może być też przekazana w każdy możliwy sposób, zapewniający dotarcie decyzji do adresata, również ustnie. W tym zakresie doprecyzowano jednocześnie, że w przypadku gdy decyzja została przekazana w inny sposób niż na piśmie jest następnie doręczana na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.
W przedmiotowej sprawie dochowano zatem wymogów ww. procedury. Wydana w przedmiotowej sprawie ustna decyzja WKRM z dnia 28 lutego 2025 r., sporządzona następnie i doręczona w formie pisemnej z dnia 2 marca 2025 r., była bowiem wyrazem rozstrzygnięcia sporu przez koordynatora, wobec odmowy przyjęcia do szpitala im. [...] w M. pacjenta, względem którego wezwany zespół ratownictwa medycznego stwierdził stan nagłego zagrożenia życia, brak możliwości dalszego transportu chorego z uwagi na ten stan i konieczność niezwłocznego ustabilizowania stanu pacjenta oraz przetransportował pacjenta w uzgodnieniu z dyspozytorem medycznym do szpitala znajdującego się w tej samej miejscowości, w której miała miejsce interwencja ratowników.
Strony postępowania nie kwestionują, że taki spór niewątpliwie zaistniał w dniu 28 marca 2025 r., co potwierdzają akta przedmiotowej sprawy.
Jak wynika z "Raportu z dyżuru wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego" (nr PRM-I.6313.69.2025.MP) w 28 lutego 2025 r. zespół dwóch ratowników medycznych został przez dyspozytora medycznego zadysponowany do chorego w M. w stanie ciężkim z dusznością. Zespół ratowników ocenił, że chory to osoba w stanie zagrożenia życia, z uwagi niewydolność oddechową, obrzęk płuc, która z uwagi na ciężki stan nie kwalifikuje się do dalszego transportu. Po dokonanej podczas interwencji przez ratowników medycznych oceny stanu zdrowia, dyspozytor medyczny polecił ratownikom, aby kierowali się z chorym do najbliższego szpitala, to jest szpitala w M., uwzględniając, że pacjent znajduje się w stanie nagłego zagrożenia życia i jego ciężki stan nie kwalifikuje go do dalszego transportu. Zaznaczono, że szpital w M. został uprzedzony telefonicznie, o tym, że kieruje się do niego zespół ratowników medycznych z chorym w ww. stanie. W trakcie przejazdu karetki do szpitala, dyżurujący w szpitalu lekarz przekazał dyspozytorowi medycznemu, że nie przyjmie pacjenta z powodu braku miejsc. Dyspozytor medyczny zwrócił się wtedy z prośbą do WKRM o pomoc w rozwiązaniu sytuacji.
Kiedy zespół ratowników medycznych przybył do szpitala w M., ponownie odmówiono przyjęcia pacjenta do szpitala. Pacjent nie został wyjęty z karetki. WKRM po uzyskaniu połączenia telefonicznego do kierownika zespołu ratownictwa medycznego, poprosił wtedy o przekazanie telefonu lekarzowi odmawiającemu przyjęcia pacjenta do szpitala, specjaliście anestezjologii i intensywnej terapii, pełniącemu dyżur w szpitalu, któremu ustnie zakomunikowano decyzję WKRM stanowiącą nakaz przyjęcia pacjenta do szpitala, gdzie miałby być ustabilizowany jego stan. Lekarz ponownie odmówił przyjęcia do szpitala, jako powód odmowy wskazując brak miejsc na intensywnej terapii. Na prośbę WKRM lekarz zgodził się udzielić pomocy w karetce w tym zaintubować dotchawiczo pacjenta i w tym czasie też ustalono, że lekarz dyżurny szpitala w S. (to jest najbliższego w stosunku do szpitala w M.) zgodził się przyjąć pacjenta i tam też został on przewieziony przez karetkę zespołu ratownictwa medycznego. W szpitalu w S. potwierdzono stan zagrożenia życia przywiezionego pacjenta, gdzie rozpoznano niewydolność krążeniowo-oddechową, sepsę, ciężkie zapalenie płuc.
W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie legalności decyzji rozstrzygającej spór dotyczący przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia, poza kognicją sądu admisntiracyjnego pozostaje kwestia stanu zdrowia pacjenta, czy trafności diagnozy postawionej przez kierownika zespołu ratownictwa medycznego.
W tej sprawie nie jest jednak kwestionowane przez żadną ze stron, że objęty interwencją zespołu ratownictwa medycznego chory, przewieziony przez zespół pod szpital w M., gdzie nie został przyjęty, a następnie przewieziony dalej przez zespół do szpitala w S., przez cały czas znajdował się w stanie zagrożenia życia, co niewątpliwie stanowi najwyższą kwalifikację, mieszczącą się w zakresie pojęcia "nagłego zagrożenia zdrowotnego", o którym mowa w art. 29 ust. 5 pkt 3 u.p.r.m., Zgodnie bowiem z 3 pkt 8 u.p.r.m. stan nagłego zagrożenia zdrowotnego oznacza stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.
Po pierwsze wskazać więc należy, że skoro opisany spór zaistniał i ratownicy medyczni stwierdzili, że chory był w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, WKRM posiadał na mocy art. 29 ust. 5 pkt 3 u.p.r.m. kompetencję do rozstrzygnięcia sporu i nakazania w drodze natychmiast wykonalnej decyzji administracyjnej, do jakiej jednostki ma być przyjęty pacjent w stanie zagrożenia życia.
Okoliczność, że decyzji nie wykonano oraz to, jakiego rodzaju może to rodzić skutki dla objętego nakazem podmiotu, pozostaje poza zakresem przedmiotowej sprawy. Zadaniem Sądu, jak wskazano wyżej, jest bowiem jedynie ocena, czy wydana w sprawie decyzja była zgodna z prawem.
Istota sporu ogniskuje się zatem nie na kwestii, czy WKRM mógł wydać decyzję rozstrzygającą spór, ale to, w jaki sposób spór ten został rozstrzygnięty.
Organy administracji stoją bowiem na stanowisku, że WKRM w okolicznościach tej sprawy uwzględniając obowiązujące przepisy prawa, w tym art. 44 i 45 u.p.r.m. miał prawo nakazać przyjęcie pacjenta do szpitala w M.
Natomiast strona skarżąca, stoi na stanowisku, że będący w stanie zagrożenia życia chory z M., uwzględniając art. 44 i 45 u.p.r.m. nie mógł być skierowany do żadnego innego pomiotu, niż tylko szpital w S., skoro szpital ten posiada SOR, a szpital w M. nie i jednocześnie powiadomił dyspozytora i WKRM, że nie ma ani miejsc, ani sprzętu, a zatem nie jest w swojej ocenie odpowiedni dla udzielania pomocy pacjentowi w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Zgodnie z przepisem art. 44 ust. 1 u.p.r.m. zespół ratownictwa medycznego transportuje osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego albo krajowego koordynatora ratownictwa medycznego.
Natomiast zgodnie z art. 45 u.p.r.m., w przypadku gdy u osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego zostanie stwierdzony stan, który wymaga transportu z miejsca zdarzenia bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się centrum urazowe lub centrum urazowe dla dzieci, albo do jednostki organizacyjnej szpitala wyspecjalizowanej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, lub gdy tak zadecyduje kierownik zespołu ratownictwa medycznego, osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego transportuje się bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się odpowiednie centrum albo jednostka organizacyjna szpitala wyspecjalizowana w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego lub krajowego koordynatora ratownictwa medycznego.
Mając na uwadze treść wskazanych przepisów, zdaniem Sądu, okoliczność uwzględnienia decyzji kierownika zespołu ratownictwa medycznego przez dyspozytora medycznego (który w uzgodnieniu do powyższych okoliczności wskazał szpital w M. jako miejsce transportu), a następnie wydanie przez WKRM decyzji wskazującej szpital w M. jako jednostkę, która ma przyjąć pacjenta, wbrew ocenie strony skarżącej, nie stoi w sprzeczności ani z treścią art. 44 ust. 1, ani z treścią art. 45 u.p.r.m.,
Biorąc pod uwagę zarzuty skargi, Sąd wskazuje, że w całości podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że kierownik zespołu ratownictwa medycznego mógł w okolicznościach tej sprawy, stosownie do art. 45 u.p.r.m., kiedy stwierdził stan nagłego zagrożenia zdrowotnego (a w tym przypadku nawet zagrożenia życia) podjąć w ramach akcji ratowniczej decyzję, że pacjent nie będzie transportowany do szpitala posiadającego SOR, ale bezpośrednio do najbliższego ze wszystkich szpitali, który ma wyspecjalizowane jednostki organizacyjne, w których realizowane są świadczenia zdrowotne niezbędne dla ratownictwa medycznego. Prawidłowo także wskazano w zaskarżonej decyzji, że szpital, do którego skieruje się zespół ratownictwa medycznego w takich okolicznościach, o ile ma w swojej strukturze takie wyspecjalizowane jednostki organizacyjne - a takie jednostki szpital w M. niewątpliwie posiada - nie może odmówić przyjęcia pacjenta, wskazując, że nie ma miejsc, bądź nie ma odpowiedniego sprzętu w izbie przyjęć.
Sąd nie kwestionuje, że z art. 44 ust. 1 u.p.r.m. wynika, że istotnie podstawową zasadą pozostaje transport osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do takiego najbliższego szpitala, który ma w swojej strukturze ma szpitalny oddział ratunkowy. Przepis ten nie stanowi jednak w żadnym razie, aby najbliższy szpital posiadający SOR był jedynym możliwym miejscem transportu osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Już w treści art. 44 ust. 1 u.p.r.m. zawarto bowiem wskazanie, że od tej zasady dopuszczalne są wyjątki, ponieważ alternatywnie ("lub") zespół ratownictwa medycznego może transportować osobę w stanie nagłego zagrożenia do innego szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, czy wskazanego przez wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego. Ustawodawca elastycznie przewidział zatem, że mogą zaistnieć okoliczności, w których akcja ratunkowa dotycząca chorego w nagłym zagrożeniu zdrowotnym może wymagać innego rodzaju działań ratowniczych, niż transport do najbliższego szpitala posiadającego SOR.
Taki wyjątek przewiduje właśnie art. 45 u.p.r.m., który stanowi tym samym lex specialis w odniesieniu do wynikającej z art. 44 ust. 1 u.p.r.m. podstawowej zasady dotyczącej transportu osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Wojewoda Pomorski zasadnie wskazał więc, że art. 45 u.p.r.m., ma charakter przepisu szczególnego, na którego podstawie kierownik zespołu ratownictwa medycznego posiadał uprawnienie do podjęcia w ramach akcji ratunkowej decyzji o przystąpieniu od transportu pacjenta znajdującego się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do jednostki organizacyjnej wyspecjalizowanej w udzielaniu świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego najbliższego szpitala, a więc innej jednostki niż szpitalny oddział ratunkowy znajdujący się w strukturze szpitala bardziej oddalonego od miejsca zdarzenia. Wskazana decyzja podejmowana w ramach dowodzenia akcją ratunkową została uzgodniona z dyspozytorem, który potwierdził i wskazał jako najbliższy szpital w M. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 41 to kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest kierującym akcją medyczną (art. 41 ust. 1 u.p.r.m.). Do jego zadań należy również współpraca z dyspozytorem medycznym w zakresie ustalania kierunku transportu osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z miejsca zdarzenia. Co więcej, kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest na miejscu zdarzenia i to on ocenia stan zdrowia pacjenta i decyduje o konieczności jego przewiezienia do szpitala. Jeżeli kierownik zespołu ratownictwa medycznego uzna, że wystąpił stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, zespół transportuje taką osobę do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do innego szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego albo krajowego koordynatora ratownictwa medycznego (art. 44 ust. 1 u.p.r.m.) – takim szpitalem stosownie do 45 u.p.r.m. może więc być więc także inny szpital, niż posiadający SOR, jeżeli zgodnie z decyzją kierownika zespołu ratownictwa medycznego stan chorego wymaga podjęcia takiego działania, a szpital ma centrum urazowe, centrum urazowe dla dzieci albo inne jednostki organizacyjne wyspecjalizowane w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego.
W sytuacji odmowy przyjęcia do szpitala, do którego skierował się zespół ratownictwa medycznego, usankcjonowane decyzji kierownika ZRM przez WKRM, nie stanowi o naruszeniu prawa. Przeciwnie, stanowi dopuszczalne rozstrzygnięcie sporu, o którym mowa w art. 29 u.p.r.m. To jest rozstrzygnięcie go w sposób uwzględniający zapisy zawarte w art. art. 44 ust. 1 i 45 u.p.r.m., w zgodzie z którymi wcześniej działał też kierownik zespołu ratownictwa medycznego oraz dyspozytor medyczny. Decyzja polecająca przyjęcie chorego do szpitala dotyczyła bowiem posiadającego wyspecjalizowane jednostki organizacyjne szpitala, wskazanego przez dyspozytora medycznego stosownie do stanowiska kierowania zespołu ratownictwa medycznego, że pacjent z uwagi na swój stan nie kwalifikuje się do dalszego transportu, z którego to powodu odstąpiono od zasady z art. 44 ust 1 u.p.r.m., na rzecz wyjątku przewidzianego w art. 45 u.p.r.m.,
W zaskarżonej decyzji zasadnie podkreślono zatem, że legalne były zarówno działania kierownika zespołu ratownictwa medycznego w zakresie selekcji jednostki, do której przewieziono pacjenta, jak i późniejsze działania wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego, który nakazał przyjęcie pacjenta do szpitala w M., posiadającego wyspecjalizowane jednostki organizacyjne, m.in. takie jak izba przyjęć, oddział chorób wewnętrznych oddział anestezjologii i intensywnej terapii, które są ujęte w obowiązującym i zatwierdzonym na terenie województwa pomorskiego dla ratownictwa medycznego planie, jako realizujące świadczenia zdrowotne niezbędne dla ratownictwa medycznego.
Prawidłowo w tym zakresie wskazano również, że brak miejsc, podobnie jak powoływanie się, że na izbie przyjęć nie ma respiratora nie mogły być w tej sprawie przesłanką odmowy udzielenia świadczeń. Tego rodzaju okoliczności nie wyłączają podstawy z art. 29 u.p.r.m., uprawniającej do wydania decyzji o nakazie przyjęcia do szpitala pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Dokonanie przez stronę skarżącą interpretacji, że z art. 45 u.p.r.m., ma wynikać, że można transportować pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do jednostki organizacyjnej szpitala wyspecjalizowanej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, tylko jeżeli posiada ona w danym momencie wolne miejsca i odpowiednio przygotowany sprzęt, jest interpretacją dowolną. Interpretacja taka nie wynika, ani z literalnej treści wskazanego przepisu. Jednocześnie całkowicie niweczy cel, jakiemu służy wskazany przepis. Dla zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 45 u.p.r.m. konieczne jest zaistnienie tylko ściśle wskazanych w nim okoliczności, to jest decyzji kierownika ZRM o takim transporcie, podjętej w związku ze stwierdzeniem przez niego, że stan zdrowia chorego znajdującego się w nagłym zagrożeniu zdrowotnego wymaga transportu z miejsca zdarzenia bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się centrum urazowe lub centrum urazowe dla dzieci, albo do bezpośrednio jednostki organizacyjnej szpitala wyspecjalizowanej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego. Wskazanie w tym przepisie, że wobec takiej decyzji kierownika ZRM "osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego transportuje się bezpośrednio do szpitala, w którym znajduje się odpowiednie centrum albo jednostka organizacyjna szpitala wyspecjalizowana w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego" nie stanowi żadnego dodatkowego warunku podjęcia takiego transportu, w zależności od stanu wolnych miejsc i wyposażenia w danym szpitalu, jak postuluje strona skarżąca.
Posłużenie się pojęciem "odpowiednie centrum lub jednostka organizacyjna" jest wynikiem jedynie tego, że w obrębie jednej jednostki redakcyjnej ustawodawca odnosi się w powtórzeniu do pojęcia "szpitala, w którym znajduje się centrum urazowe lub centrum urazowe dla dzieci, albo do jednostki organizacyjnej szpitala wyspecjalizowanej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego". Nie należy zatem temu pojęciu nadawać znaczeń niewynikających z treści wskazanego przepisu, ani celu ustawy u.p.r.m. Decyzje podejmowane w ramach akcji ratowniczych, w tym także decyzje administracyjne WKRM dotyczące rozstrzygania sporów dotyczących odmowy przyjęcia do szpitala, muszą być podejmowane szybko, gdzie ustawodawca nie nakłada na WKRM obowiązku szczegółowej analizy dotyczącej sprzętu, personelu oraz wolnych miejsc w szpitalu w sytuacjach dotyczącej pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Posiadanie w strukturze szpitala wyspecjalizowanych jednostek w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego należy uznać za przewidzianą przez ustawodawcę systemową gwarancję pomocy w zabezpieczeniu stanu pacjenta znajdującego się w nagłym zagrożeniu zdrowotnym, kiedy kierownik zespołu ratownictwa medycznego zdecydował w ramach akcji ratowniczej, że stan zdrowia pacjenta wymaga w oparciu o art. 45 u.p.r.m. odstąpienia od zasady transportu do szpitala posiadającego SOR, na rzecz innej jednostki.
Niezależnie od tego, że takie argumenty jak brak miejsc oraz brak respiratorów na izbie przyjęć, w związku z obowiązującymi przepisami nie mogą być przesłanką odmowy udzielenia świadczeń, w zaskarżonej decyzji wykazano, że w tej konkretnej sytuacji z rozmów telefonicznych wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego z prezesem zarządu P. Sp. z o.o. w M. wynikało, że na terenie szpitala znajdowały się wolne respiratory transportowe, a w szpitalu znajdował się również dyżurujący całą noc anestezjolog z oddziału intensywnej terapii oraz cały zespół innych lekarzy specjalistów, którzy mogli interweniować w razie potrzeby. Zatem szpital powinien dysponować odpowiednimi zasobami oraz środkami umożliwiającymi stabilizację pacjenta w izbie przyjęć.
Szpital był zobowiązany przyjąć pacjenta przywiezionego przez zespół ratownictwa medycznego w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezwłocznie podjąć działania w celu stabilizacji stanu pacjenta, a w przypadku braku możliwości dalszego leczenia we własnym zakresie niezwłocznie zapewnić odpowiedni transport do innej jednostki posiadającej właściwe warunki do kontynuowania leczenia.
Sąd w pełni podzielił w tym zakresie stanowisko Wojewody Pomorskiego, że decyzja o obowiązku przyjęcia pacjenta jest przejawem realizacji nadrzędnej wartości jaką jest ochrona życia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z uwzględnieniem możliwości terapeutycznych podstawowego zespołu ratownictwa medycznego i faktu że dalszy transport pacjenta nawet do szpitala posiadającego SOR mógł wiązać się z istotnym ryzykiem nagłego pogorszenia stanu zdrowia w trakcie transportu i przekroczyć możliwości interwencyjne zespołu podstawowego nieposiadającego obsady lekarza i uprawnień dostosowania pełnego zakresu leków i wszystkich procedur medycznych, które są zarezerwowane dla lekarzy. Nadrzędnym celem było zatem jak najszybsze przekazanie pacjenta do szpitala, który jednak odmówił przyjęcia chorego w stanie zagrożenia życia. W tej konkretnej sytuacji wskazywano tytułem przykładu, że ponieważ podczas akcji ratowniczej nie doszło do całkowitego zatrzymania krążenia, ratownicy medyczni nie mieli uprawnień stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2023 r. w sprawie medycznych czynności ratunkowych (Dz.U. z 2023, poz. 1180 ze zm.), do wykonania intubacji dotchawiczej pacjenta. Wskazywano także, że zespół składał się tylko z 2 ratowników, z których jeden prowadził karetkę. Zatem w przypadku pogorszenia stanu pacjenta podczas transportu, a więc właśnie np. możliwego zatrzymania krążenia, musiałaby zaistnieć konieczność zatrzymania karetki i udzielenia dodatkowej pomocy przez drugiego ratownika pełniącego funkcję kierowcy. Taka sytuacja skutkowałaby wydłużeniem czasu dotarcia do szpitala i uzyskania przez chorego fachowej pomocy lekarskiej, a zatem zwiększałaby ryzyko utarty zdrowia lub życia przez pacjenta.
W tej sprawie uwzględnić należało, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 799, aktualnie t.j.: Dz.U. z 2025 r., poz. 450) podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Takie zagrożenie w stwierdził kierownik zespołu ratownictwa medycznego, podejmując decyzję o transporcie pacjenta do szpitala w M. Skoro kierownik zespołu ratownictwa medycznego stwierdził stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, to niewątpliwie zaistniała potrzeba natychmiastowego udzielenia świadczenia zdrowotnego w rozumieniu art. 15 ustawy o działalności leczniczej.
W tym zakresie dostrzec też trzeba, że obowiązek przyjęcia pacjenta wynikał również z treści art. 33 ust. 1 i 2 u.p.r.m., który stanowi że nie tylko szpitalny oddział ratunkowy, ale również wyspecjalizowane jednostki organizacyjne szpitala są zobowiązane do niezwłocznego udzielania niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz że w przypadku konieczności zapewniają niezwłoczny transport sanitarny do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń w odpowiednim zakresie.
Realizacja nakazu przyjęcia do szpitala nie oznaczała więc, jak zasadnie wskazano w odpowiedzi na skargę, konieczności zorganizowania wolnego miejsca dla tej osoby na oddziale intencyjnej terapii czy chorób wewnętrznych na stałe, ale chodziło tutaj o doraźne ustabilizowanie stanu pacjenta w izbie przyjęć i zapewnieniu mu opieki przez wyspecjalizowanych lekarzy, co powinno odbywać się zgodnie z nakazem, a więc w szpitalu, a nie w karetce oczekującej pod jednostką leczniczą.
Z okoliczności, że po odmowie przyjęcia do szpitala w M., zespół ratownictwa medycznego dał radę dowieźć pacjenta na SOR w szpitalu w S. bez konieczności wykonywania dodatkowych czynności ratunkowych niż już podjęte, nie może stanowić argumentacji wskazującej, że decyzja WKRM, czy utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody Pomorskiego były sprzeczne z prawem.
Przedmiotowa sprawa dotyczy wykładni przedstawionych wyżej przepisów u.p.r.m w kontekście art. 15 ustawy o działalności leczniczej i wynikających z nich zasady, że szpital, który ma jednostki organizacyjne realizujące świadczenia zdrowotne niezbędne dla ratownictwa medycznego, gdzie taką jednostką są oddziały szpitala, a tajże izba przyjęć, musi liczyć się z tym, że kierownik zespołu ratownictwa medycznego w określonych okolicznościach związanych z bezpośrednim zagrożeniem zdrowotnym pacjenta, może zdecydować, że kieruje się z takim pacjentem nie na najbliższy SOR, który może być oddalony, ale do najbliższego szpitala. Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie i była podyktowana stanem pacjenta, który w tych okolicznościach, powinien być przyjęty do szpitala. Tym bardziej, że została wydana natychmiastowo wykonalna decyzja administracyjna w tym przedmiocie rozstrzygająca spór ze szpitalem, którego lekarze odmówili przyjęcia pacjenta do szpitala, pomimo że znajdował się on w stanie zagrożenia życia.
Reasumując, w świetle obowiązujących unormowań, w tym w szczególności wynikających z art. 29 u.p.r.m. i art. 45 u.p.r.m. oraz opisanych wyżej okoliczności, Sąd nie ma wątpliwości, że w tej sprawie zaistniały podstawy prawne i faktyczne do wydania decyzji nakazującej przyjęcie do szpitala w M. pacjenta w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, pomimo wskazywania przez lekarzy tego szpitala oraz osoby zarządzające szpitalem, że w szpitalu nie ma wolnych miejsc, nie ma stałych lekarzy w izbie przyjęć, a jedynie dochodzący lekarze dyżurujący z oddziałów i nie ma w szpitalu przypisanego do izby przyjęć respiratora. W tej sprawie wszystkie istotne z punktu widzenia przepisów art. 29 u.p.r.m. o art. 45 u.p.r.m. okoliczności faktyczne zostały ustalone jak i prawidłowo wzięte pod uwagę. Zdaniem Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji WKRM nie doszło zatem do zarzucanych przez stronę naruszeń art. 7 i art. 77 k.p.a., ani art. 44 ust. 1 i art. 45 u.p.r.m.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.