Odnosząc się do zarzutu spółdzielni, że do wydobycia z przekroczeniem granic obszaru górniczego nie doszło w roku 2022 lecz znacznie wcześniej, organ odwoławczy wskazał, że sama spółdzielnia w odwołaniu wskazała, iż w roku 2021 okazało się, iż złoże zaczyna się niespodziewanie kończyć. Czyli, co najmniej do końca 2020 r. spółdzielnia prowadziła wydobycie i nie miała do złoża zastrzeżeń. W odwołaniu z 6 lipca 2023 r. Spółdzielnia wskazała natomiast, że zakończyła eksploatację złoża piasku [...] w grudniu 2021 r. Zatem, do końca 2021 r. prowadzona była eksploatacja kruszywa. Potwierdza to obmiar geodezyjny wykonany za okres od 1.01.2021 do 31.12.2021 r. Wobec tego, kopalina była wydobywana z naruszeniem warunków koncesji do 31 grudnia 2021 r. i od tego momentu liczyć należy 5 letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji przez Starostę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółdzielnia [...] w S. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 139 ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, tj. dla ustalenia opłaty dodatkowej za wydobywanie kopalin znaczenie fundamentalne ma ilość wydobytej kopaliny. Wobec tego wysokość tej opłaty jest uzależniona od rzeczywistej ilości wydobytej kopaliny.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że operat ewidencyjny zasobów złoża piasku nie powinien służyć za podstawę do naliczenia opłaty dodatkowej, gdyż zawarte w nim dane nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, stanowią jedynie wyliczenia teoretyczne nie uwzględniające specyfiki złoża w tym znacznych przewarstwień gliny. Wskazano, że w operacie ewidencyjnym wielkość wydobytego piasku została obliczona na podstawie, kwestionowanego przez spółdzielnię pod względem wiarygodności, dodatku do dokumentacji geologicznej złoża [...] z 2012 r. oraz aktualnej mapy geodezyjnej ze stanem na dzień 31 grudnia 2021 r. Zawyżone wielkości piasku zostały przeniesione do operatu. Uwidocznione to jest w operacie ewidencyjnym zasobów złoża piasku [...] opracowanym w 2022 r. w jego punkcie: "wykorzystane dokumentacje i materiały źródłowe do sporządzenia operatu: - G. A., 2012 Dodatek nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego - piasku [...] w kat. C1", na podstawie którego naliczona została spółdzielni opłata dodatkowa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli skarżąca spółdzielnia uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2025 r., nr SKO Gd/5909/25, które po rozpatrzeniu odwołania, od decyzji Starosty Sztumskiego z dnia 20 listopada 2024 r., nr OŚ.6522.5.2022 w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków koncesji w wysokości 83.231,61 zł, utrzymało wskazaną decyzję w mocy. Treść decyzji pierwszo-instancyjnej została przywołana na początku niniejszego uzasadnienia.
Na wstępie rozważań należy podnieść, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. Sąd ten wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2024 r. zapadłym w sprawie III SA/Gd 171/24 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a mianowicie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2024 r., nr SKO Gd/4404/23 oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Sztumskiego z dnia 19 czerwca 2023 r., nr 1/2023.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Tym samym Sąd ponownie orzekający w sprawie, podobnie jak organy ponownie orzekające, były związane wykładnią prawa i wskazaniami zawartymi w powyższym orzeczeniu sądowym.
I tak, w wyroku tym WSA w Gdańsku podniósł, że "przy ponownym rozpoznaniu sprawy - również gdy organ stwierdzi podstawy do umorzenia postępowania w sprawie - organ uwzględni dokonaną przez Sąd powyżej wykładnię prawa, to jest, że adresatem decyzji w przedmiocie dodatkowej opłaty eksploatacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3 pkt 3 tej ustawy Prawo geologiczne i górnicze za wydobywanie kopalin z rażącym naruszeniem warunków ustalonych w koncesji może być tylko podmiot, któremu udzielono koncesji".
Nadto, "po stronie organu leży prawidłowe ustalenie i rozważnie okoliczności faktycznych sprawy, również w zakresie który wyznacza art. 143 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, to jest, że decyzja w sprawach określonych niniejszym działem (również decyzja z art. 139 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy) nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie. W treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie wskazano, w jakim czasie zaistniało zdarzenie, które w ocenie organu uzasadniało wydanie decyzji o opłacie, zaś materiał dowodowy sprawy nie umożliwiał poczynienia przez Sąd ustalenia, czy w sprawie doszło, czy też nie, do przedawnienia, o którym mowa w art. 143 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze".
W ocenie Sądu, powyższe wytyczne zostały przez organy ponownie orzekające w sprawie wykonane. Organy prawidłowo określiły adresata decyzji w przedmiocie dodatkowej opłaty eksploatacyjnej: Spółdzielnię [...] w S., będącą w realiach rozpoznawanej sprawy podmiotem, któremu udzielono koncesji oraz odniosły się do kwestii przedawnienia, poczynając w tym zakresie konieczne ustalenia.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin ze złóż wymaga uzyskania koncesji.
Poza sporem było, że skarżącej spółdzielni została udzielona w dniu 20 kwietnia 2011 r. koncesja nr 1/2011 na wydobywanie kopaliny pospolitej ze złoża [...] położonego na działce nr [...]6, obręb K., gmina S., powiat sztumski.
Nie było również kwestionowane, że decyzją z dnia 20 marca 2013 r., nr 2/2013 Starosta Sztumski zmienił przedmiotową koncesję w ten sposób, że objął koncesją, oprócz działki nr [...]6, również działkę nr [...]4. W decyzji tej określił ponownie granice obszaru i terenu górniczego z podaniem najważniejszych parametrów złoża i ustalił, że udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża wynoszą - 274,10 tys. ton, a zasoby możliwe do wydobycia - 191,45 ton. Wskazał również nowy termin obowiązywania koncesji (31 grudnia 2027 r.).
W pierwszej kolejności na organach ponownie rozpoznających sprawę ciążył obowiązek odniesienia się do zarzutu najdalej idącego a mianowicie zarzutu przedawnienia - odnoszącego się do zachowania terminu, w którym jest możliwe wydanie decyzji w przedmiocie dodatkowej opłaty eksploatacyjnej.
Stosownie bowiem do art. 143 ust.1 ustawy, decyzja, o której mowa w art. 138, nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie.
Zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko organów ponownie orzekających, które uznały, że decyzja ustalająca dodatkową opłatę eksploatacyjną mogła zostać w niniejszej sprawie wydana, gdyż nie upłynął 5 letni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 143 ust. 1 ustawy. Termin ten jest liczony od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające wydanie decyzji (wydobycie kopaliny).
Skarżąca spółdzielnia w toku postępowania podnosiła, że do wydobycia z przekroczeniem granic obszaru górniczego, nie doszło w roku 2022 r. lecz "znacznie wcześniej". Jednak nie sprecyzowała i nie wskazała w jakim konkretnie wcześniejszym okresie czasu miało to nastąpić. Twierdzenia w tym zakresie są bardzo ogólne i nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Jak zasadnie podniósł organ drugiej instancji odnosząc się do tego zarzutu, że sama spółdzielnia w odwołaniu wskazała, że w roku 2021 okazało się, iż złoże zaczyna się niespodziewanie kończyć. Oznacza to, że co najmniej do końca 2020 r. spółdzielnia prowadziła wydobycie i nie miała do złoża zastrzeżeń. Natomiast w odwołaniu z dnia 6 lipca 2023 r. (decyzja Starosty Sztumskiego z dnia 19 czerwca 2023 r.) spółdzielnia wprost wskazała, że zakończyła eksploatację złoża piasku [...] w grudniu 2021 r. Tym samym, zgodnie z twierdzeniem samej spółdzielni, do końca 2021 r. prowadzona była eksploatacja kruszywa. Potwierdza to i odzwierciedla obmiar geodezyjny wykonany za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r.
Zatem jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji kopalina była wydobywana z naruszeniem warunków koncesji do 31 grudnia 2021 r. i od tego momentu liczyć należy 5 letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji przez Starostę Sztumskiego. Przewidziany przez ustawodawcę termin został więc zachowany.
Zgodnie z przepisem art. 139 ust. 1 ustawy, działalność wykonywana z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji albo w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych podlega opłacie dodatkowej.
Opłatę dodatkową ustala, w drodze decyzji, odpowiednio organ koncesyjny lub organ administracji geologicznej, który zatwierdził projekt robót geologicznych lub któremu zgłoszono projekt robót geologicznych (ust. 2).
Opłatę dodatkową za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości pięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny (ust. 3 pkt 3);
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że wydobycie kopalin poza granicami obszaru górniczego jest wykonywaniem koncesji w sposób rażąco niezgodny z jej warunkami, bo wiąże się z prowadzeniem działalności w obszarze, w którym przedsiębiorcy nie przysługuje uprawnienie. Stanowisko to należy w pełni podzielić. Zasadnie więc organy przyjęły, że stwierdzenie wydobywania kruszywa naturalnego poza obszarem objętym koncesją, wypełnia dyspozycję art. 139 ust. 1 ustawy, tj. rażącego naruszenia warunków określonych w koncesji.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań trzeba jednak zauważyć, iż niezależnie od przekroczenia granic ustanowionego w koncesji obszaru górniczego i naruszenia pasów ochronnych działek sąsiednich, organ II instancji w aspekcie nieprawidłowego prowadzenia działalności, odwołał się również do treści decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Gdańsku z 24 czerwca 2022 r., nr GDA.910.57.2022.AS, w której stwierdzono w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od 23-24 czerwca 2022 r., nie tylko prowadzenie wydobycia z naruszeniem warunków określonych w koncesji lecz także przepisów stosowanych w ruchu zakładów górniczych. W konsekwencji stwierdzonych naruszeń nakazano ich usunięcie, poprzez: prowadzenie robót górniczych w granicach obszaru górniczego, odbudowę pasów ochronnych dla działek sąsiednich, zapewnienie obsługi służby geologicznej i mierniczej zakładu górniczego, wyznaczenie w terenie i zastabilizowanie w sposób trwały punktów załamania granic obszaru górniczego oraz wyznaczenie psów ochronnych. Nadto, wskazano na wymóg zatrudnienia kierownika ruchu zakładu górniczego.
Kolejną decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Gdańsku z 24 czerwca 2022 r., nr GDA.910.57.2022.AS został wstrzymany ruch zakładu górniczego [...] w zakresie prowadzenia robót eksploatacyjnych w związku z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia dla osób przebywających w granicach zakładu górniczego spowodowanym możliwością zaistnienia zagrożenia osuwiskowego oraz grożącą niepowetowaną szkodą materialną (...). W sentencji decyzji wskazano m.in., że wznowienie ruchu zakładu górniczego [...] możne nastąpić po zatrudnieniu kierownika ruchu zakładu górniczego i opracowaniu przez niego technologii odbudowy naruszonych pasów ochronnych i dokonaniu oceny zagrożeń naturalnych, a także sporządzeniu projektu technicznego eksploatacji złoża zatwierdzonego przez niego (vide: ww. decyzje w aktach admin. organu I instancji).
Powyższe dodatkowo wzmacnia argumentację o rażącym charakterze naruszeń.
Zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1008), przedsiębiorca wydobywający kopalinę na podstawie koncesji udzielonej przez właściwego starostę prowadzi eksploatację złoża zgodnie z projektem technicznym, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego.
§ 34 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że w projekcie technicznym, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się optymalny wariant wykorzystania zasobów złoża oraz określa się:
1) docelowy zasięg eksploatacji oraz projektowanych granic filarów i pasów ochronnych;
2) miejsca i sposoby udostępnienia złoża i miejsca zwałowania nadkładu;
3) sposób urabiania, zwałowania i transportu urobku;
4) stosowane maszyny i urządzenia oraz ich rodzaj.
Natomiast stosownie do § 34 ust. 3 rozporządzenia, do projektu technicznego, o którym mowa w ust. 1, dołącza się mapę sytuacyjno-wysokościową powierzchni w skali nie mniejszej niż 1:2000 z oznaczeniem granic: obszaru i terenu górniczego; udokumentowanego złoża; zakładu górniczego; nieruchomości gruntowych, do których przedsiębiorcy przysługuje tytuł prawny; miejsc wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 2; sąsiednich obszarów górniczych.
Wobec dokonanych uwag nie można również uznać, że skarżąca spółdzielnia prowadziła wydobycie kopalin zgodnie z wymogami stawianymi przez prawodawcę. Tym samym skoro skarżąca spółdzielnia nie dopełniła w tym zakresie ciążących na niej obowiązków związanych z wydobyciem kruszywa (uaktualnianie map i dokumentacji geologicznej) to nie może ze swojego zaniechania wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych.
Przechodząc dalej, to w rozpoznawanej sprawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, okoliczność stwierdzenia przez organy wydobywania przez skarżącą spółdzielnię kruszywa naturalnego z naruszeniem warunków koncesji -poprzez eksploatację kopaliny poza granicami złoża - nie może nasuwać wątpliwości. Uprawnione jest także w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stanowisko, że skarżąca spółdzielnia rażąco naruszyła warunki koncesji.
Organy w wyniku wszczętego postępowania administracyjnego w trybie art. 139 ust. 2 ustawy, były uprawnione więc do ustalenia opłaty dodatkowej. Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obliczono ją na podstawie kopaliny wydobytej poza granicami obszaru górniczego a nie od całości wydobywanej kopaliny, w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym przede wszystkim na podstawie - Operatu Ewidencyjnego zasobów złoża piasku [...] na podstawie obmiaru geodezyjnego 2021.01.01 - 2021.12.31, miejscowość: K. część dz. nr [...]4 i [...]6, gmina S. Wynika z niego, że skarżąca spółdzielnia wydobyła - 5.450 ton piasku poza spągiem (poza granicami pionowymi złoża) oraz poza granicami poziomymi złoża - 17.669,9 ton (w operacie zaokrąglono w górę do 17,67 tys. ton), co stanowi łączną ilość piasku wydobytego poza obszarem objętym koncesją w wysokości 23.119,90 ton. Należy zaznaczyć, że kopalinę, która została wydobyta poniżej udokumentowanego spągu złoża, zakwalifikowano w operacie do przyrostu z tytułu lepszego rozpoznania złoża (vide: str. 6-8 i nast. operatu ewidencyjnymi wraz z tabelami obliczeń w aktach admin. organu I instancji). Przedmiotowy operat ewidencyjny jednoznacznie stwierdza, że eksploatacja była prowadzona poza granicami pionowymi i poza poziomymi granicami złoża [...] oraz określa wielkość wydobytej kopaliny poza koncesją.
Nadto, dokument ten zawiera szczegółowe zestawienia zasobów złoża, zmian w stanie zasobów, strat, tabele obliczeń, mapy wyrobisk górniczych, a także przekroje i obmiary geodezyjne. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy ubytki zostały wyliczone na podstawie zaktualizowanej mapy i obmiaru geodezyjnego. Operat ewidencyjny został opracowany przez dwóch uprawnionych geodetów: Z. W. i L. H. Dokument ten, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości co do swojej wiarygodności i prawidłowości jego sporządzenia.
Skarżąca spółdzielnia zasadniczo nie kwestionowała nieprawidłowego wydobywania kopaliny, a jedynie obliczenie wydobytej kopaliny w przyjętej przez organy wysokości. W tym też zakresie skarżąca spółdzielnia zarzuciła, że opracowany "operat ewidencyjny zasobów złoża piasku nie powinien służyć za podstawę do naliczenia opłaty dodatkowej, gdyż zawarte w nim dane nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, stanowią jedynie wyliczenia teoretyczne nie uwzględniające specyfiki złoża w tym znacznych przewarstwień gliny". Skarżąca spółdzielnia jednocześnie podnosiła, że "takim dowodem jest właśnie sam operat w którym zawyżone zostały o 41% zasoby piasku do eksploatacji a którego w rzeczywistości nie było". Skarżąca spółdzielnia podkreśliła, że wielkość wydobytego piasku została obliczona na podstawie kwestionowanego przez nią pod względem wiarygodności dodatku do dokumentacji geologicznej złoża [...] z 2012 r. i aktualnej mapy geodezyjnej ze stanem na dzień 31 grudnia 2021 r., bliżej jednak nie precyzując tego zarzutu.
Sąd podziela stanowisko organu ponownie orzekającego, że brak było podstaw do uznania, że dowód w postaci operatu ewidencyjnego dostarczonego przez samą skarżącą spółdzielnię zawiera nieprawdziwe dane. Tym bardziej, iż spółdzielnia nie przedstawiła dowodów mogący skutecznie podważyć jego wiarygodność. Organ odwoławczy podniósł, że znajdujące się w aktach rozliczenia zasobów geologicznych złoża zostało sporządzone przez uprawnionych geodetów, a operat ewidencyjny będący podstawą ustalenia wydobytych zasobów został opracowany na zlecenie samej Spółdzielni [...] przez geodetów (w tym L. H., który jak wskazuje prezes spółdzielni pracował na terenie kopalni). W związku z powyższym brak podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie dowód w sprawie w postaci operatu ewidencyjnego dostarczonego przez samą stronę zawiera nieprawdziwe dane, jak też podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu m.in. z operatu.
Natomiast w związku z zarzutami skargi dotyczącymi "dodatku z 2012 r.", trzeba podkreślić, że w przedstawionych Sądowi aktach admin. sprawy znajduje się decyzja Starosty Sztumskiego z dnia 3 października 2012 r., nr 1/2012, który po rozpatrzeniu wniosku A. J. prezesa zarządu skarżącej spółdzielni, zatwierdził dodatek nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża piasku [...] w kat. C1 w miejscowości K. na części działki nr [...]4 i [...]6, obręb K., gmina S., zawierający zestawienie zasobów geologicznego kruszywa naturalnego w złożu [...]. Jest to dokument przedłożony przez samą skarżącą spółdzielnię w celu jego zatwierdzenia przez właściwy organ (Starostę Sztumskiego), który jest obecnie przez nią kwestionowany. Należy podkreślić, że dokumentacja geologiczna podlega zatwierdzeniu w trybie przewidzianym przez ustawodawcę w prawie geologicznym i górniczym - w drodze decyzji (art. 93 ust. 2 ustawy). Taka też decyzja zatwierdzająca została wydana.
Skarżąca spółdzielnia nie zanegowała prawomocności przedmiotowej decyzji. Podważanie dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża na obecnym etapie postępowania nie może zatem wywrzeć zamierzonego przez skarżącą spółdzielnię skutku, zwłaszcza wobec braku przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń w tym zakresie odnośnie braku wiarygodności tej dokumentacji.
Nie może ujść uwadze, że w związku z dokonaną przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w Gdańsku kontrolą w dniach 23-24 czerwca 2022 r. i stwierdzonymi podczas niej naruszeniami została przeprowadzona również w dniu 14 kwietnia 2023 r. wizja lokalna (oględziny terenu działek) w czasie której zapoznano się również z dokumentami, w tym z spornym operatem ewidencyjnym. W protokole z wizji lokalnej stwierdzono przekroczenie granic obszaru górniczego, eksploatację złoża poniżej spągu oraz ilość wydobytego kruszywa, opierając się na operacie ewidencyjnym. W wizji uczestniczył prezes skarżącej spółdzielni, podpisał protokół i nie wniósł do niego uwag (vide: protokół spisany w dniu 14 kwietnia 2023 r. w aktach admin. organu I instancji).
W konsekwencji poczynionych rozważań, nie nasuwa również wątpliwości Sądu prawidłowość ustalenia przez organy opłaty dodatkowej za wydobywanie kopalni w wysokości 83.231,61 zł (art. 139 ust. 3 pkt 3 ustawy). W uzasadnieniach decyzji obu instancji przedstawiono szczegółowo sposób jej wyliczenia, który został przywołany na str. 4 niniejszego uzasadnienia. Przyjęcie przez organy do wyliczenia dodatkowej opłaty wielkości kopaliny 23.119,90 ton wydobytego piasku poza koncesją, w świetle powyższych uwag, było uzasadnione.
Sąd doszedł do przekonania, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów k.p.a. w kontekście procesu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organy przeprowadziły dowody, jakie w realiach sprawy były niezbędne do jej wyjaśnienia, podając jednocześnie przesłanki, którymi się kierowały. W ocenie Sądu, organy prawidłowo też rozpatrzyły pozyskany materiał dowodowy, w tym operat ewidencyjny, konieczny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest trafna, a uzasadnienie stanowiska zawiera niezbędne elementy, co pozwoliło na jego analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny. Wobec poczynionych rozważań nie można podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 139 ust. 3 pkt 3 ustawy.
Trzeba pamiętać, że nie każde też stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca spółdzielnia nie wykazała.
Co prawda, w sentencji decyzji organu II instancji przywołano przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.), to uchybienie to pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia albowiem organ w uzasadnieniu decyzji wskazał i rozważył prawidłowe podstawy prawne. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt powołania się przez organ administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza w sytuacji jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r., II OSK 674/24 i wyrok NSA z 28 października 2020 r., II OSK 1651/20).
Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym orzeczenia.nsa.gov.pl.