Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w latach 2015/2016 działka nr [...] uprawiana była rolniczo, co potwierdzają obrazy ortofotomapy z portalu danych geoprzestrzennych należących do Krajowej Infrastruktury Informacji Przestrzennej stanowiących państwowy zasób geodezyjny www.geoprtał.gov.pl. Na ortofotomapach wg stanu na 8 maja 2015 r. i 20 maja 2017 r. nie widnieją ślady prowadzenia jakichkolwiek robót przygotowawczych, czy zabudowy Fermy O. wymienionej w zleceniu z 3 października 2016 r. Zlecenia te dotyczą zatem prawdopodobnie wykonania innej studni na działce nr [...] w miejscowości L. na której w latach 2015-2017 wykonywane były prace budowlane w związku budową obiektów fermy [...].
B. O., został właścicielem działki nr [...], w wyniku zawarcia umowy kupna-sprzedaży z małż. J. i M. S. (akt notarialny z dnia 8 listopada 2019 r.). Z wyjaśnień złożonych w sprawie J. i M. S. nie wynika, aby przez dniem sprzedaży działki były na niej prowadzone jakiekolwiek inne prace poza rolniczą uprawą gruntu. Stwierdzenie to potwierdza analiza zdjęć satelitarnych z portalu Googleaarth, oraz obrazów ortofotomap z serwisu www.geoportal.pł.. obrazujące stan powierzchni terenu działki w poszczególnych okresach.
W opinii Prezesa WUG, organ I instancji trafnie ocenił materiał dowodowy, opierając się na posiadanych dokumentach i działając na podstawie przepisów prawa podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił organowi odwoławczemu:
1.naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a) art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie przez Organ wydający decyzję wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego nieuwzględniającą wszystkich zebranych w sprawie dowodów, w szczególności poprzez wadliwe przyjęcie, że studnia na działce ewidencyjnej nr [...] w O. została wykonana najwcześniej w 2019 roku, w sytuacji gdy:
- ze znajdującego się w aktach sprawy Projektu robót geologicznych dot. działki nr [...] położonej w O. wynika, iż "studnia S1 została wykonana w roku 2018 przez firmę J. Z. [...]", z wyjaśnień J. Z. wynika, iż studnia na działce ewidencyjnej nr [...] w O. została przez niego wykonana latem 2018 roku, ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci umowy zlecenia wykonania studni głębinowej na fermie O. wynika, iż została ona zawarta 3 października 2016 roku, z wyjaśnień B. O. wynika, że studnia na działce nr [...] w O. wykonana została wcześniej niż w 2019 roku (wg niego stało się to w październiku 2016 roku) oraz że została ona wykonana jeszcze przed nabyciem tej działki od J. i M. S.,
b) art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa i art. 80 kpa poprzez dokonanie wadliwego i dowolnego ustalenia, iż roboty związane z wykonaniem studni S1 na działce nr [...] w O. prowadzone były najwcześniej w 2019 roku, na podstawie danych z serwisu www.geoportal.gov.pl oraz z serwisu Google Earth, w sytuacji gdy dokonanie takiego ustalenia na podstawie tych danych było niemożliwe i nieuzasadnione, gdyż:
- zgodnie z regulaminem serwisu Geoportal informacje prezentowane w serwisie mają charakter wyłącznie poglądowy i w żadnym razie nie mogą być traktowane jako dokument o charakterze oficjalnym, nie mogą też być podstawą jakichkolwiek czynności administracyjnych czy urzędowych, a administrator serwisu nie ponosi odpowiedzialności za prawidłowość i dokładność danych w nim udostępnianych,
- dostępne w serwisie Geoportal zdjęcia dotyczące działki nr [...] w O. nie pozwalają na ustalenie kiedy na tej działce były wykonywane roboty związane z wykonaniem studni, gdyż w odniesieniu do tej działki za okres od sierpnia 2017 roku do sierpnia 2020 roku prezentowane jest dokładnie to samo zdjęcie (ortofotomapa), więc nie ma możliwości aby na tej podstawie ustalić, kiedy dokładnie pojawiły się budynki i inne instalacje widoczne na zdjęciu z września 2020 roku - mogły one powstać w dowolnej chwili pomiędzy sierpniem 2017 roku a sierpniem 2020 roku,
- dane dostępne w serwisie Google Earth są dostarczane przez amerykańską korporację, która nie ponosi odpowiedzialności za ich prawidłowość, czy dokładność,
- zgodnie z danymi dostępnymi w serwisie Google Earth zdjęcie, które wg Organów pozwala na ustalenie, że w dniu 1 maja 2019 roku na działce nr [...] w O. nie było studni zostało wykonane "1.05.2019 lub wcześniej", co nie pozwala na wykluczenie, że dane zdjęcie zostało wykonane np. w 2018 roku, mała szczegółowość zdjęć pochodzących z obu ww. portali nie pozwala na wykluczenie, ani na potwierdzenie czy w dacie wykonania danego zdjęcia (nawet przyjmując, że ta data jest wiarygodna) w danym miejscu była wykonania studnia, bo obiekt o takiej wielkości nie jest widoczny z odległości w jakiej wykonywane są zdjęcia (szczególnie jeśli studnia po wykonaniu została przykryta pokrywą w kolorze zbliżonym do otoczenia),
c) art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa, art. 81 kpa, art. 79 §1 i §2 kpa, art. 10 §1 kpa, art. 8 §1 kpa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień J. i M. O., w sytuacji gdy Skarżącemu nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się tego dowodu i całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności Skarżący nie został powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień tych osób,
d) art. 89 §1 i §2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, choć było to konieczne ze względu na potrzebę wyjaśnienia sprawy ze względu na konieczność przesłuchania stron,
e) art. 107 §1 i §3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia motywów zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie wyjaśnia z jakiego względu Organ przyjął, że istnieją podstawy do dokonania ustaleń faktycznych na podstawie danych z serwisu www.geoportal.gov.pl oraz z serwisu Google Earth, w sytuacji gdy żaden z tych portali nie bierze odpowiedzialności za prawidłowość danych, na których oparł się Organ, a także nie wyjaśnił z jakiego względu uznał, że zdjęcie z portalu Google Earth wykonane "1.05.2019 lub wcześniej" jest wystarczające do dokonania stanowczego ustalenia, że w dniu 1 maja 2019 roku na działce nr [...] w O. nie było wykonanej studni,
f) art. 81a §1 kpa poprzez dokonanie dowolnego ustalenia, że studnia na działce ewidencyjnej nr [...] w O. została wykonana najwcześniej w 2019 roku, podczas gdy w sprawie występowały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść Skarżącego,
g) art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Z 2023 r. poz. 633 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o ustaleniu wobec Skarżącego opłaty podwyższonej w wysokości 40000 PLN za wykonywanie bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych polegających na wykonaniu studni S1 w 2019 roku, na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], w miejscowości O., gmina L., powiat [...], województwo [...], podczas gdy wydanie takiej decyzji było niemożliwe, bowiem od zdarzenia uzasadniającego wydanie decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej upłynął już okres 5 lat, a więc nastąpiło przedawnienie prawa do wydania przedmiotowej decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i jego argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej powoływana jako p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie może się ostać z następujących względów.
Najdalej idącym zarzutem skargi podnoszonym przez skarżącego również w odwołaniu jest zarzut przedawnienia tj. zarzut wydania decyzji po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie.
Organ twierdzi, że studnia S1 na działce nr [...] została wykonana w 2019 r,. zatem decyzja organu z 23 grudnia 2024 r. została wydana przed upływem terminu przedawnienia. Z kolei, skarżący twierdzi, że studnia została wykonana przed 2018 r., wobec czego decyzja została wydana z naruszeniem art. 143 ust. 1 p.p.g. w brzmieniu ówcześnie obowiązującym.
Poza sporem w sprawie jest, że skarżący wykonał na zlecenie B. O. studnię S1 na działce nr [...] w miejscowości O., bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych.
Sporna jest natomiast data wykonania tej studni, co ma kluczowe znaczenie dla uwzględnienia lub nieuwzględnienia postawionego przez skarżącego zarzutu przedawnienia. Ten fakt, wobec postawionego zarzutu przedawnienia nie może być przedmiotem domysłów.
Zarówno skarżący jak i zlecający wykonanie studni B. O. są zgodni co do tego, że zlecenie robót miało miejsce w 2016 r., co potwierdza pisemny dokument, natomiast studnia została wykonana później, ale przed 2019 r. Skarżący zeznał, że studnię na działce nr [...] wykonał w 2018 r. B. O. zeznał, że studnię wykonał w 2016 r. na własną odpowiedzialność jeszcze przed zakupem nieruchomości od małż. S., bo brak wody mógł opóźnić rozpoczęcie działalności o kolejne pół roku. Zaznaczył, że nie była to studnia głębinowa tylko rura zaślepiona w ziemi, która była używana w czasie rozpoczęcia robót budowlanych. Pompa i uruchomienie studni nastąpiło wraz z rozpoczęciem budowy. Z zeznań właścicieli nieruchomości małż. S. wynika tylko, że nie zlecali wiercenia żadnej studni. Jednak, to na ich wniosek były wydane pozwolenia na budowę obiektów- [...], następnie przeniesione na nabywcę B. O..
Organy stoją na stanowisku, że studnia została wykonana w 2019 r., co ma potwierdzać zdjęcie z Google-Earth.
Sąd nie kwestionuje potrzeby korzystania ze zdjęć satelitarnych i ich absolutnie nie dyskredytuje, ale w powiązaniu z innymi dowodami i jako dokumentu uzupełniającego, a nie jedynego dowodu, który byłby miarodajny do określenia daty wykonania studni na działce.
Sąd podziela w tym zakresie zarzuty podniesione w skardze co do wysoce wątpliwego waloru dowodowego zawartych w aktach administracyjnych zdjęć, na podstawie których zdaniem Sądu nie można z całą pewnością i stanowczością określić daty wykonania studni. Przedstawione zdjęcia są przede wszystkim niewyraźne, a ponadto pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie tj. z zeznaniami skarżącego i B. O., dokumentu zlecenia wykonania studni z 3 października 2016 r. M. i J. S. jako ówcześni właściciele działki zeznali jedynie, że sami nie zlecali wykonania studni, jednak jak wynika z akt administracyjnych jeszcze przed sprzedażą nieruchomości B. O. oczekiwali na decyzje o pozwoleniu na budowę budynków inwentarskich-[...], które to decyzje po sprzedaży nieruchomości zostały przeniesione na rzecz nowego właściciela B. O., który przyznał, że jeszcze przed nabyciem nieruchomości zlecił skarżącemu wykonanie studni i był obecny w trakcie robót oraz przy odbiorze.
Podstawą zastosowania odpowiedniego przepisu prawa materialnego jest prawidłowo i wyczerpująco ustalony stan faktyczny. Ustalenie opłaty podwyższonej dla skarżącego i w tym przypadku nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, co ma kluczowe znaczenie w sprawie nie może wynikać z domniemania opartego na jednym, w dodatku niewyraźnym zdjęciu satelitarnym.
W kontrolowanej sprawie okazały się słuszne zarzuty skargi co do błędnego i dowolnego ustalenia, że studnia na działce nr [...] została wykonana w 2019 r., chociaż z zebranego materiału dowodowego wynika wprost, że miało to miejsce przed 2019 r.
Elementy składowe decyzji administracyjnej zawiera art. 107 k.pa. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei, art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale także pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji.
Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie prawa materialnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione; dowodów, na których się oparł; przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Poza tym zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ pierwszej instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) związany art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc ocenić wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy. Organ wyższego stopnia ma obowiązek również rozpoznać wszystkie zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a.
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że argumentacja organu, oparta o zdjęcie z Google Earth nie wiadomo kiedy wykonane jest w tej sprawie nieprzekonująca. Organ w sposób wybiórczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a ponadto skrótowo odniósł się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Stan faktyczny sprawy nie może być przedmiotem domysłów, zwłaszcza gdy istnieje obawa przedawnienia wydania decyzji w sprawie. Należy też dodać, że w Projekcie robót geologicznych wykonanym na zlecenie firmy W S.A. również przyjęto, że sporna studnia S1 została wykonana przez skarżącego w 2018 r.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do arbitralnego przyjęcia, że studnia została wykonana w 2019 r., chociaż pozostałe dowody w ocenie Sądu wskazują, że skarżący wykonał ją na zlecenie B. O. przed 2019 r., a to uzasadnia postawiony w sprawie zarzut przedawnienia. Zdaniem Sądu upływ czasu powoduje, że uzupełnienie materiału dowodowego nie będzie w sprawie możliwe i celowe.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzję pierwszoinstancyjną co do pkt I. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, orzeczono po myśli art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.