W dniu 5 grudnia 2023r. Sąd Rejonowy w Z. w II Wydział Karny wyrokiem nakazowym Sygn. akt. [...], na mocy art. 500 § 3 k.p.k. w zw. z art. 172 § 1 k.k.s. uznał Skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego wyżej, tj. przestępstwa skarbowego wyczerpującego znamiona opisane w art. 107 § 1 k.k.s.
W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy uzasadnionym jest twierdzenie, że Skarżący aktywnie brał udział w urządzaniu gier na automatach do gry w lokalu "P" znajdującym się w Z. przy ul. [...].
Podkreślił przy tym, że realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającą gry hazardowe. W sprawie trzy osoby wskazały Skarżącego jako osobę wykonują czynności, w lokalu w którym urządzanie były gry hazardowe tj. w P w Z. przy ul. [...].
DIAS zaznaczył, że jako organ koncesyjny w sprawach związanych z urządzaniem gier losowych, a Naczelnik jako organ kontrolny z urzędu posiada wiedzę o udzielonych i ważnych w dniu kontroli koncesjach na prowadzenie kasyn gier oraz salonów gier na automatach. Jako osoba fizyczna nie mógł Skarżący posiadać koncesji na prowadzenie kasyna gry, jak również nie był osobą upoważnioną do prowadzenia salonów gier na automatach, gdyż działalność ta jest zastrzeżona dla jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Oznacza to, że organizowanie tej działalności w kontrolowanym lokalu odbywało się z naruszeniem ustawy o grach hazardowych.
Za bezzasadne DIAS uznał zarzuty dotyczące umowy najmu zawartej 11 czerwca 2018r. pomiędzy W. K. i K. K., a S s.r.o. [...], Republika Czeska, Oddział w Polsce z siedzibą w R. przy ul. [...] reprezentowaną przez D. G. - dyrektora oddziału. Organizowanie gier może być realizowane przez więcej niż jedną osobę (podmiot), a kara pieniężna jest wymierzana w takiej sytuacji każdej z nich osobno.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny DIAS stwierdził, iż w prowadzonym postępowaniu podjęto wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego - materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, w związku z czym jako organ odwoławczy nie powziąłem żadnych istotnych wątpliwości, które należałoby wyjaśnić w toku dalszego postępowania. Stan faktyczny został właściwie udokumentowany, a wszystkie dowody zebrane w celu rozstrzygnięcia stanowią integralną część prowadzonego postępowania.
W ocenie DIAS w prowadzonym postępowaniu podjęto wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów procedury. Zebrane w sprawie dowody dawały odpowiedź na pytania: kto w lokalu "P" znajdującym się w Z. przy ul. [...], urządzał gry hazardowe bez koncesji oraz jaki był charakter gier dostępnych w automatach zajętych www. lokalu.
DIAS zauważył, że w toku postępowania pełnomocnik Skarżącego wnioskował o przeprowadzenie szeregu dodatkowych dowodów. Mnogość wnoszonych wniosków, połączona z jednoczesnym odbieraniem korespondencji w ostatnim możliwym terminie, złożeniem odwołania zawierającego braki formalne daje podstawę do stwierdzenia, że żądania te miały na celu jedynie wydłużenie postępowania i uniemożliwienie wydania decyzji przez organ drugiej instancji przez upływem terminów wynikających z przepisów prawa. Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zachodziły uzasadnione podstawy do przeprowadzenia dodatkowych dowodów, gdyż istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia.
Za nieuzasadnione uznał DIAS argumenty mające na celu podważenie rangi środka dowodowego w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Funkcjonariusze [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K., wykonując 26 kwietnia 2019r. działania w ramach realizacji zadań Krajowej Administracji Skarbowej wskazanych w art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, tj. rozpoznawania, wykrywania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, zapobiegania tym przestępstwom i wykroczeniom oraz ściganie ich sprawców, przeprowadzili kontrolę w P znajdującym się w Z. przy ul. [...]. Eksperyment procesowy, którego wyniki Skarżący kwestionuje przeprowadzony został na podstawie art. 211 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, a zatem w celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Znaczenie ma tutaj art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.) określający uprawnienia funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w K. przysługujących w ramach kontroli celno-skarbowej. Przeszkoleni funkcjonariusze Służby Celno - Skarbowej, przeprowadzają regularnie eksperymenty na automatach, w trybie art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, bądź w trybie art. 211 Kodeksu postępowania karnego. Ustawodawca przyznając funkcjonariuszom samodzielne uprawnienie do wykonywania eksperymentu, nie wprowadził żadnych dodatkowych wymogów w zakresie posiadanych kompetencji do sprawdzania działania urządzeń do gier.
W ocenie DIAS w okolicznościach sprawy powołanie biegłego w celu zbadania automatów do gier było zbędne, gdyż rodzaj i charakter gier w ich zainstalowanych został ustalony w toku eksperymentu procesowego. Dowód z eksperymentu przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia charakteru gier.
Końcowo DIAS wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 572; dalej: k.p.a.) , gdyż wysokość nakładanej kary jest określona w sposób sztywny i wynika z przepisu art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. - wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku gier na automatach wynosi 100.000 zł od każdego automatu - a co za tym idzie organ zobowiązany jest wymierzyć karę w wysokości wynikającej z przepisu szczególnego.
Według DIAS w niniejszej sprawie nie mają również zastosowania przepisy dotyczące odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 189f k.p.a. Urządzając gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia naruszył Skarżący w sposób istotny przepisy ustawy o grach hazardowych urządzając gry. DIAS przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę przepis art. 189g k.p.a. zgodnie z którym kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. W niniejszym postępowaniu kontrola stanowiąca podstawę wymierzenia kary miała miejsce 26 kwietnia 2019r. a więc termin pięciu lat o którym mowa w powyższym przepisie upłynął 26 kwietnia 2024r. Niemniej jednak, zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), wprowadzony ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu C0VID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z powyższym przepisem ww. terminy uległy zawieszeniu od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego tj. 14 marca 2020 roku. Ww. przepis został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U z 2020 poz. 875). Według art. 68 ust. 2 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy tj. od 23 maja 2020 roku. Na mocy powyższych przepisów termin przedawnienia przypadający na 22 lutego 2024 roku po uwzględnieniu okresu zawieszenia, tj. 71 dni oraz § 12 ust. 5 Ordynacji podatkowej (na podstawie którego jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej) nastąpi 8 lipca 2024 roku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący działając przez pełnomocnika zaskarżył w całości decyzję DIAS zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. 208 § 1 O.p. oraz art. 189g § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji, w sytuacji w której kara pieniężna podlegała przedawnieniu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższe przepisy mają zastosowanie, w sytuacji gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest "terminem przedawnienia przewidzianym przepisami prawa administracyjnego" w rozumieniu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID, a zatem przepisy te nie miały zastosowania, a kara pieniężna podlegała przedawnieniu;
3.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż Skarżący urządzał gry hazardowe bez koncesji w P zlokalizowanym w Z. pod adresem ul. [...] i podlega odpowiedzialności administracyjnej, w sytuacji w której przedmiotowe urządzenia znajdowały się w wyżej wymienionym lokalu na podstawie umowy zawartej między W. K. i K. K. a S s.r.o. z siedzibą w P., zaś ujawnione automaty należały do R s.r.o. z siedzibą w P., a Skarżący nie prowadził w tym lokalu żadnej działalności gospodarczej;
4. naruszenie przepisów postępowania - art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie ustaleń z toczącego się postępowania karnego, to jest wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z., II Wydział Karny z dnia 05.12.2023 r. sygn. akt [...], wskazujących na urządzanie przez Skarżącego gier na automatach, w sytuacji w której przedmiotowe orzeczenie nie jest prawomocne, zaś sprawa została zwrócona przez sąd powszechny finansowemu organowi postępowania przygotowawczego.
Wobec tak określonych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika w całości; ewentualnie - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od DIAS na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że należność publicznoprawna objęta decyzją DIAS uległa przedawnieniu. Swoje stanowiska poparł orzeczeniami sądów administracyjnych.
Dalej wskazał, że organ w sposób dowolny i błędny dokonał wykładni art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. Tymczasem Skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności z tytułu kary pieniężnej jako urządzający gry na zatrzymanych automatach. Nigdy nie władał całością bądź częścią lokalu i nie prowadził w nim działalność gospodarczej. Nie łączyły go żadne stosunki umowne ze spółką S s.r.o. w zakresie wstawiania do lokalu w Z. urządzeń do gier. Tym bardziej, iż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego podmiotem odpowiedzialnym za wstawienie automatów była spółka R.
W ocenie Skarżącego DIAS dopuścił się naruszenia przepisów postępowania - art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez obdarzenie walorem ustaleń postępowania karnego toczącego się przeciwko Skarżącemu. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Skarżącemu przedstawiono w toku postępowania o sygn. akt [...] zarzut popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., a następnie Sąd Rejonowy w Z., II Wydział Karny w dniu 05.12.2023 r., w sprawie o sygn. akt [...] wydał wobec niego wyrok nakazowy. Przedmiotowy wyrok utracił swą moc w następstwie wniesionego sprzeciwu, zaś sprawa z uwagi na braki formalne została zwrócona organowi postępowania przygotowawczego celem dalszego prowadzenia. Tym samym ustalenia nieprawomocnego wyroku nie mogły wiązać organu w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w sytuacji w której szereg dowodów w postępowaniu podatkowym zostało włączonych z postępowania karno-skarbowego.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli jest decyzja z 13 czerwca 2024 r., nr 2401-l0A-4246.60.2023.KA DIAS utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z 23 listopada 2023r., znak [...] nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 300.000 złotych za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia na automatach znajdujących się w P zlokalizowanym pod adresem [...], ul. [...], w dniu 26 kwietnia 2019 r.
W pierwszej kolejności należy zbadać zarzut najdalej idący, a mianowicie zarzut przedawnienia. Kwestia biegu terminu przedawnienia karalności za popełnienie deliktu administracyjnego określonego w u.g.h. przypadał na okres, w którym obowiązywały epizodyczne, szczególne rozwiązania normatywne związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 była przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Jak wynika z wyrok NSA z 23 stycznia 2024r., sygn. akt II GSK 771/23 stosownie do treści art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), nadal zwanej "ustawą o COVID-19", w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2010 r. Reasumując przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. (por. wyrok NSA z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 2401/24).
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy termin przedawnienia przypadający na 26 kwietnia 2024r. po uwzględnieniu wynoszącego 71 dni okresu zawieszenia oraz okoliczności o której mowa w § 12 ust. 5 O.p. nastąpił 8 lipca 2024r. Tymczasem decyzja DIAS doręczona została pełnomocnikowi Skarżącego 4 lipca 2024r. Miało to więc miejsce przed upływem okresu przedawnienia, co oznacza że zarzut wymierzenia kary po okresie przedawnienia jest nieuzasadniony.
Wobec tego Sąd może przystąpić do kontroli przedmiotowej decyzji.
Kwestią sporą w niniejszej sprawie jest uznanie przez DIAS Skarżącego jako podmiotu urządzającego gry hazardowe.
Zaznaczyć należy, że w dniu 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88), na mocy której został zmieniony przepis art. 89 u.g.h., ustanawiający odpowiedzialność administracyjną podmiotu urządzającego gry.
Z akt sprawy wynika, że ujawnienie zdarzenia będącego przedmiotem postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez wymaganej koncesji nastąpiło w dniu 26 kwietnia 2019 r., a zatem jest ono objęte zakresem zastosowania norm o treści zmodyfikowanej przez ww. ustawę zmieniającą. Zatem sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie deliktu administracyjnego, tj. naruszenia zakazu (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1358/18).
Jak wynika z art. 3 u.g.h. urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Z kolei art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Z kolei według art. 32 ust. 1 u.g.h. koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych. Zgodnie zaś z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, przy czym wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku gier na automatach wynosi 100.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1a u.g.h.). Zatem – co wynika z przytoczonych przepisów - dla wymierzenia kary pieniężnej konieczne jest ustalenie po pierwsze, konkretnego podmiotu urządzającego gry na automatach; po drugie charakteru tych gier, tzn. czy są to gry na automatach w rozumieniu u.g.h. oraz po trzecie, że gry na automatach były urządzane bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 922/20).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Skarżący nie legitymował się ani koncesją na prowadzenie kasyna, ani zezwoleniem na urządzanie gier hazardowych.
Nie jest przedmiotem sporu okoliczność, że ujawnione w trakcie kontroli w lokalu o nazwie "P" znajdującym się w Z. przy ul. [...], przeprowadzonej przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. w dniu 26 kwietnia 2019 r. trzy urządzenia, które były automatami do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zgodnie z tym przepisem, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres przedmiotowy wskazanej definicji został rozszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., który stanowi, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Z przeprowadzonego eksperymentu wynikało, że wskazane urządzenia umożliwiały prowadzenie gier, które zawierały elementy losowości. W każdej pojedynczej grze podczas eksperymentu grający nie miał wpływu na wynik gry, ponieważ o odpowiedniej konfiguracji wirtualnych bębnów decydował mechanizm urządzeń, a nie działanie grającego. W grach można było nie odpowiadać na pytania i prowadzić kolejne gry. Gra na automacie bez nazwy i bez numeru umożliwiała uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które można było wykorzystać do dalszych gier bez konieczności wpłacania dodatkowych środków pieniężnych za dalszy udział w grze. Gra na urządzeniach możliwa była jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych. Nie ma przy tym istotnego znaczenia funkcjonalność opcji "Podgląd". Natomiast na urządzeniach o nazwie Next numer [...] i [...] gry można było przeprowadzać przy użyciu tej opcji, niemniej jednak grający nie miał wpływu na układ jaki pojawił się na monitorze i nie mógł go zmienić. Mógł jedynie zadecydować czy kontynuować grę lub ją zakończyć. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia, czy ujawnione urządzenia stanowią automaty do gier.
Lokal w Z. przy ul. [...] miał charakter ogólnodostępny i nie był ani kasynem gry, ani salonem gier na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.
Natomiast istota sporu sprowadza się do prawidłowości uznania Skarżącego za podmiot urządzający gry hazardowe.
Jak zauważył NSA w wyroku z 1 października 2024r., sygn. akt II GSK 1299/24 w przepisach ustawy o grach losowych brak jest definicji pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Jednak posługuje się tym pojęciem w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach" (sankcja może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie), przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić - urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować (jakąś imprezę), jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urządzic;2533410.html). "Urządzanie", to w myśl powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również "stwarzanie komuś odpowiednich warunków" (por. wyroki NSA z: 30 października 2023 r., sygn. akt II GSK 764/20; 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 376/20; 25 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 510/20; 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 640/21, II GSK 642/21).
Zatem nie tylko podmiot koordynujący i organizujący działalność w zakresie gier hazardowych może być uznany za urządzającego gry. Określenie to obejmuje również podmioty, które w inny sposób działają celem umożliwienia funkcjonowania działalności hazardowej (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 615/18).
W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo dokonały niezbędnych ustaleń faktycznych oraz zastosowały przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Czynności, jakie wykonywał Skarżący, a mianowicie wypłacanie wynagrodzenia pracownikowi i kontaktowanie się w sprawach związanych z lokalem (karta 38 akt administracyjnych), wykonywanie czynności opłacania czynszu za przedmiotowy lokal (karta 24 akt administracyjnych) oraz podejmowanie zobowiązań w zakresie spłaty zadłużenia lokalu (karta 28 akt administracyjnych). Wykonywanie tych czynności przez Skarżącego świadczą o jego aktywnym udziale w stwarzaniu warunków dla prowadzenia gier hazardowych na trzech urządzeniach w lokalu przy ul. [...] w Z.. Nie ma więc podstaw do postawienia orzekającym w sprawie organom zarzutu błędnego uznania Skarżącego jako urządzającego gry hazardowe. Zaznaczenia przy tym wymaga okoliczność, że sankcja administracyjnoprawna o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. może być nałożona na każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Nie jest ograniczona tylko do właścicieli urządzeń czy też podmiotów wynajmujących lub właścicieli lokalu, w których organizuje się gry losowe.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 191 O.p. poprzez uznanie ustaleń z toczącego się postępowania karnego, to jest wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z., II Wydział Karny z dnia 05'12'2023 r. sygn. akt [...], podczas gdy sprawa organowi postępowania przygotowawczego. W krajowej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1212/11). Jednocześnie zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie powołanego już art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko wyrażone przez WSA we Wrocławiu w wyroku z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 816/24 według którego konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) pozwala jedynie na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ podatkowy może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ podatkowy staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 181 O.p., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
-----------------------
24/26