Z kolei z danych zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że zgłoszona jest Skarżąca jako pracownik, a podstawa wymiaru składek za 04.2025 r. wyniosła 8 943,24 zł, a za miesiąc maj 2025 r. 10 188,56 zł.
Nie wskazywała Skarżąca na problemy zdrowotne lub konieczność sprawowana stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Nie przedłożyła też dokumentacji medycznej. Skarżąca nie wypowiedziała się na temat posiadanego majątku.
ZUS na podstawie Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych ustalił, że Skarżąca figuruje jako właściciel na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej nieruchomości oznaczonej jako działka niezabudowana o pow. 0,0937 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].
Z kolei spadkodawca posiadał 1/6 udziału w nieruchomości o pow. 0,0625 ha , dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].
W powyższych księgach wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności treści ksiąg z rzeczywistym stanem prawnym z uwagi na treść aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym mężu Skarżącej rep. nr [...] z dnia 29 lipca 2022 r.
Natomiast w Centralnej Ewidencji Pojazdów na Skarżącą zarejestrowany jest samochód osobowy Ford Focus rok prod.[...] r. o szacunkowej wartości 41 900 zł.
Nieopłacone przez spadkodawcę należności za okres 01.2021-06.2021 na dzień wydania decyzji z 16 czerwca 2023 r. o odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy były wymagalne.
ZUS rozpatrzył wniosek Skarżącej w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie tj.: art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2026r. poz. 199; dalej: u.s.u.s.). Stwierdził, że wobec Skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą w stosunku do zaległości za które odpowiada. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 i 4 u.s.u.s.. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania.
Skarżąca jest zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik, a jej wynagrodzenie za kwiecień 2025r. wyniosło ok. 6 396,58 zł, za maj 2025 r. ok. 7 245,46 zł. W 1/3 części nabyła spadek obejmujący:
1/2 część zabudowanej nieruchomości o pow. gruntu 937 m
położonej w C. przy ul. [...] — wartość nabytego udziału 61 700,00 zł,
1/2 część samochodu marki Ford Focus, rok prod.[...] o nr rejestracyjnym [...]
- wartość udziału 4 167,00 zł,
środki pieniężne zgromadzone w M — wartość nabytego udziału 550,00 zł,
1/3 zabudowanej nieruchomości o pow. gruntu 625 m
położonej w C. przy ul. [...] — wartość nabytego udziału 15 000,00 zł.
Z kolei z protokołu spisu inwentarza sporządzonego 18 marca 2024 r, wynika, że czynna masa pozostawionego spadku stanowiła kwotę 344 179,79 zł.
Należności z tytułu nieopłaconych składek zostały skierowane do egzekucji, a zastosowany środek egzekucyjny przez Dyrektora ZUS okazał się skuteczny. Wobec tego nie można uznać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
ZUS zaznaczył, że wpłatami dokonanymi po dniu złożenia wniosku o umorzenie została uregulowana pozostała część zadłużenia wynikająca z decyzji o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców. W związku z tym wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s.
Wobec powyższego w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe.
W sprawie nie mają miejsca przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Skarżąca nie udowodniła okoliczności, pozwalających na ocenę zaistnienia przesłanek z § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365)
Ponadto po dniu złożenia wniosku o umorzenie Skarżąca uregulowała pozostałą część zadłużenia.
Mając na uwadze powyższe ZUS odmówił umorzenia należności wskazanych w sentencji decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zaskarżyła w całości w/w decyzję ZUS zarzucając jej naruszenie:
art. 6, 7, 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 107 § 1 pkt 4, 5 i 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, podczas gdy przedmiotem wniosku strony z dnia 7 kwietnia 2025 r. były zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, skarga na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania i uchylenie czynności egzekucyjnych, co do których wniosków Skarżącej organ nigdy się nie wypowiedział, a zatem przedmiot skarżonej decyzji nie odnosi się w żadnym razie do zakresu wniosków strony;
art. 6, 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieudziełenie Skarżącej niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, w tym nieustalenie właściwego przedmiotu żądań strony, podczas gdy z treści uzasadnienia wniosku strony z dnia 7 kwietnia 2025r. wynika, iż Skarżącej powołuje się na nieistnienie obowiązku, czy też określenie go niezgodnie z treścią informacji ZUS o wysokości zadłużenia spadkodawcy oraz informacją ZUS, że zadłużenie to zostało w całości spłacone po dokonaniu przez Skarżącą przelewów na kwotę 37.500 zł jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
art. 6, 7, 8 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie, iż jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego Skarżąca spłaciła zadłużenie spadkodawcy w pełnej wysokości wskazanej przez ZUS, nadto po wykonaniu przelewów na kwotę 37.500 zł otrzymała z ZUS informację, że zadłużenie zostało całkowicie spłacone, wobec czego brak było jakichkolwiek podstaw do wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nadto z zastosowaniem zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zawarła dalszą argumentację na rzecz podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu pozostaje prawidłowość decyzji ZUS z dnia 9 lipca 2025r., nr [...] o odmowie Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek, wynikającą z decyzji nr [...] z 16 czerwca 2023 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek po zmarłym mężu w łącznej kwocie 6 768,80 zł.
Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z 16 czerwca 2023r. nr [...] w pkt 1 ZUS określił wysokość zobowiązania po zmarłym mężu Skarżącej na łączną kwotę 41.607, 88 zł; w pkt 2 orzekł iż Skarżąca, A.W. i M.W. jako spadkobiercy męża Skarżącej ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązane wskazane w pkt 1 decyzji. W pkt 3 decyzji zobowiązano do uiszczenia należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Skarżąca dokonała częściowej zapłaty należności wynikającej z powyższej decyzji w dniu 6 marca 2024r. kwotę 37,500.00 zł.
Do pozostałej należności wszczęto 19 marca 2025r. postępowanie egzekucyjne. Wnioskiem z 9 kwietnia 2025r. Skarżąca złożyła skargę na czynności egzekucyjne tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułów wykonawczych oraz zwróciła się o umorzenie postępowania.
Niezależnie Skarżąca uregulowała zadłużenie wobec ZUS poprzez jego spłatę. W tej sytuacji postanowieniem z 14 maja 2025r. (doręczonym 28 maja 2025r.) ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...].
Skoro zatem w trakcie prowadzenia postępowania o umorzenie składek za zobowiązania zmarłego męża Skarżącej przedmiotowe zobowiązanie przestało istnieć, to błędnym było wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie czyli orzeczenie o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Należało na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Przytoczony przepis stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (zob. wyroki NSA: z 28 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 825/20, z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2936/21, z 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2517/17.
Taka właśnie sytuacja, tj. brak materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej, wystąpiła w niniejszej sprawie.
Ponieważ zaskarżona decyzja narusza inne przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd postanowił ją uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ w pierwszej kolejności ustali, czy wobec spłaty przez Skarżącą zadłużenia istnieje przedmiot postępowania i następnie zakończy je z uwzględnieniem dyspozycji wynikającej art. 105 § 1 k.p.a.
-----------------------
Strona # z 12
Strona # z 12