Uzasadnienie
1.1. A. P. – nazywany dalej "Skarżącym", złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 55.563,45 zł za poszczególne okresy od lipca 2015 r. do września 2017 r.
1.2. Decyzją z 28 maja 2025 r. (nr 1066/2025) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił uwzględnienia wniosku Skarżącego.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, 3 oraz 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.; dalej jako "u.s.u.s."), jak również § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141 poz. 1365; dalej jako "Rozporządzenie").
W motywach decyzji organ wyjaśnił, że Skarżący jest rencistą i z tego tytułu otrzymuje świadczenie w wysokości 2.011,35 zł netto miesięcznie. Do wypłaty pozostaje jednak 806,67 zł, ponieważ część świadczenia potrącana jest przez komornika sądowego oraz na rzecz ZUS. Ponadto Skarżący tytułem umowy zlecenia deklaruje miesięczny dochód w kwocie 335,50 zł brutto. Organ ustalił, że Skarżący jest współwłaścicielem w ½ gruntów ornych (0,0841 ha). Na gruntach tych ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne na rzecz ZUS – a co za tym idzie w sprawie znajduje zastosowanie art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Ponadto 9 stycznia 2018 r. wszczęto wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, która trwa nadal, co oznacza, że w świetle art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Dalej organ wskazał, że Skarżący nie widnieje jako właściciel pojazdów. Według Skarżącego z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć stałej pracy i posiada orzeczeni o lekkim stopniu niepełnosprawności, a z tego tytułu otrzymuje rentę.
Wypowiadając się co do przedawnienia spornych składek, organ wyjaśnił, że są one nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu, ponieważ 9 stycznia 2018 r. wdrożono postępowanie egzekucyjne, które nadal pozostaje w toku – stąd też w sprawie znajduje zastosowanie art. 24 ust. 5b u.s.u.s.
Dalej, wskazując na przesłanki wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ stwierdził, że żadna z nich nie ziściła się w sprawie. Zaznaczył przy tym, że w ostatnich miesiącach wyegzekwowano od Skarżącego 1.843,68 zł, co oznacza, że w odniesieniu do Skarżącego nie można mówić o całkowitej nieściągalności.
Odnosząc się do przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., organ uznał, że na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wystąpiły okoliczności wyliczone w § 3 ust. 1 Rozporządzenia. Skarżący, jak wyjaśnił organ, posiada wprawdzie orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, uzyskuje jedna dochody (§ 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia). Oceniając sytuację majątkową Skarżącego w ramach § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, organ uznał, że przedstawiony przez wnioskodawcę materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący, chociaż został do tego wezwany, nie przedstawił wyliczeń obejmujących wydatku ponoszone w ramach gospodarstwa domowego, ani jakiejkolwiek dokumentacji pozwalającej ocenić sytuację rodzinną i materialną strony.
2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji Skarżący wytknął organowi, że nie podejmował on działań windykacyjnych od 2019 r., a o podjęciu dalszych kroków Skarżący został powiadomiony dopiero 15 lutego 2025 r. Wskazał również, że zgodnie z art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") organ powinien był załatwić sprawę w sposób rzetelny i terminowy, tymczasem brak skutecznych działań organu doprowadził Skarżącego do negatywnych skutków. Wytknął przy tym organowi wszczęcie działań egzekucyjnych dopiero po 66 miesiącach.