W ocenie ZUS podjęcie decyzji o umorzeniu na obecnym etapie byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. Skarżący podejmuje prace dorywcze. W przypadku problemów ze znalezieniem pracy może ubiegać się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, który daje możliwość otrzymania pomocy w celu uzyskania zatrudnienia, pozyskania nowych kwalifikacji zawodowych, przygotowania zawodowego osób dorosłych, także możliwość skorzystania z różnych form przeciwdziałania bezrobociu. Istnieje także szansa odzyskania należności poprzez spłatę w formie układu ratalnego.
Zakład w swoim rozstrzygnięciu rozważył też kwestię interesu dłużnika i interesu społecznego.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1/ naruszenie przepisów art. 7 i 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezrealizowanie obowiązku wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego, co doprowadziło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasadę budowania zaufania do władzy publicznej;
2/ naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez niezasadne przyjęcie przez ZUS braku przedawnienia należności składkowych, będące następstwem niezasadnego stanowiska, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas gdy w realiach faktycznych niniejszej sprawy nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia;
3/ naruszenie art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na niewłaściwej ocenie sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, skutkujące niezasadnym uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek, podczas gdy zdaniem skarżącego w jego przypadku zachodzi całkowita nieściągalność składek, z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku nieruchomego, ruchomego, z którego można egzekwować należności, niską kwotę przychodów uzyskiwanych z prac dorywczych, a nadto ich egzekucja pociągnie dla skarżącego ciężkie skutki, pozbawiając go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego oraz jego małżonki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350) – dalej powoływana jako u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.
3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, z późn. zm.);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Zasady umarzania należności w tym trybie określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz.1365).
Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia:
1. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie umorzenia "należności z tytułu składek" (a więc zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s.: składek oraz odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia), unormowane w przywołanych powyżej przepisach art. 28 u.s.u.s., dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie postępowaniem należności, które nie istniały bądź wygasły na skutek przedawnienia. W każdym przypadku przy rozpatrzeniu wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek (w tym odsetek) niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności. W świetle powyższego uznać trzeba, że tylko wobec faktycznie istniejących należności można wydać rozstrzygniecie merytoryczne, załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez umorzenie należności lub odmowę jej umorzenia. Od tych bowiem ustaleń uzależniona jest późniejsza treść rozstrzygnięcia. Stwierdzenie przedawnienia należności uniemożliwia bowiem prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o ich umorzenie i powoduje konieczność umorzenia powyższego postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość.
Wskazane ustalenia są więc konieczne niezależnie od tego, czy strona się na nie powołuje.
Problem przedawnienia należności z tytułu składek regulują przepisy art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. W myśl art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
I tak bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.).
W art. 24 ust. 5f u.s.u.s. ustawodawca stwierdził, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Z uwagi na fakt, że najwcześniejsze zaległości z tytułu składek, których to umorzenia domagał się skarżący, sięgały 2004 r. trzeba uwzględnić wcześniejsze regulacje w tym zakresie. I tak ust. 5a-5d do art. 24 u.s.u.s. został dodany z dniem 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 24 ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.
Przepis art. 24 ust. 5b, z dniem 1 lipca 2004 r. uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264). Według nowego brzmienia art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W oparciu o art. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 138, poz. 808), z dniem 20 lipca 2011 r. do art. 24 u.s.u.s. dodano ust. 5f, zaś ust. 6 otrzymał nowe brzmienie.
Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Rozpatrując zagadnienie przedawnienia należności składkowych ZUS powinien mieć w polu widzenia powyższe ramy prawne. Inne regulacje obowiązywały w tej mierze w okresie od 2003 do 2011 r., a jeszcze inne od 2012 r. Dotyczy to nie tylko samych okresów przedawnienia (5 czy 10 lat), ale także różnych okoliczności powodujących zawieszenie tego biegu. Do tego należy dostrzec istotną w na gruncie tej sprawy problematykę intertemporalną, i znów, nie dotyczącą tylko relacji pomiędzy zmieniającymi się okresami przedawnienia (5-10 lat), ale także wystąpienia i skuteczności poszczególnych okoliczności zakłócających bieg terminu przedawnienia.
Zatem przystępując do rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie składek organy obowiązane były w pierwszej kolejności ustalić, czy są one wymagalne i przedstawić to szczegółowo w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wskazać też należy, że organ nie może ograniczyć się do wskazania jedynie daty zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności po wszczęciu egzekucji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organ winien wskazać, w stosunku do każdej z należności odrębnie, kiedy nastąpił termin wymagalności składki jako początek biegu terminu przedawnienia oraz w jakim okresie miało miejsce zawieszenie biegu przedawnienia. Nie jest przy tym wystarczające zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości, skoro każda z należności ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2024 r., I SA/Rz 436/23). Organ musi też wyrazić stanowisko, czy zgodnie z treścią podanego wyżej przepisu art. 24 ust. 5b doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z doręczeniem tytułów wykonawczych, względnie dokonaniem innych czynności, o których dłużnik został zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2025 r., I SA/Gd 752/24).
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie dość wnikliwie rozważył kwestię wymagalności składek za okresy: od 04.2004 r. do 11. 2004 r., od 12.2004 r. do 10.2006 r., od 11.2006 r. do 02.2007 r. oraz od 03.2007 r. do 05.2007 r. Nie odniósł się do powołanych wyżej przepisów zmieniających okres przedawnienia z 10 na 5 lat, przepisów przejściowych i ich skutku na kwestię daty przedawnienia należności za ww. okresy, a także nie przedstawił dowodów na poparcie zdarzeń, które zdaniem organu doprowadziły do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
I tak za okres 04.2004 r. – 11.2004 r. akta sprawy nie zawierają dokumentów na które powołuje się organ tj.: tytułów wykonawczych z 10 sierpnia 2005 r. oraz dowodu ich doręczenia skarżącemu. Za okres od 12.2004 r. do 10. 2006 r. brak jest tytułów wykonawczych z 6 marca 2007 r. oraz dowodu ich doręczenia skarżącemu. Za okres od 11.2006 r. do 02. 2007 r. brak jest tytułów wykonawczych z 30 kwietnia 2007 r. oraz dowodu ich doręczenia skarżącemu. Za okres od 03.2007 r. do 05. 2007 r. brak jest tytułów wykonawczych z 30 listopada 2010 r. oraz dowodu ich doręczenia skarżącemu.
Odnośnie wszystkich ww. okresów brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania, które doprowadziło do wydania decyzji z 28 maja 2010 r., nr 180200/41/195/2010/6781989663/RS oraz dowodu doręczenia tego zawiadomienia skarżącemu z 5 marca 2010 r.; dokumentów wskazujących na abolicję, tj.: wniosku z 8 stycznia 2015 r. oraz decyzji odmawiającej wraz z dowodem jej doręczenia skarżącemu.
Sąd nadmienia w tym miejscu, że organ został wezwany o uzupełnienie akt administracyjnych w zakresie wszystkich brakujących w sprawie dokumenty, na które organ powoływał się w zaskarżonej decyzji. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
W ocenie Sądu organ prawidłowo natomiast rozważył kwestię wymagalności należności odnośnie okresów: 05.2014 r., od 12.2017 r. do 10.2018 r., od 11.2018 r. do 02.2019 r., od 03.2019 r. do 05.2019 r., od 06.2019 r. do 08.2019 r., od 09.2019 r. do 11.2019 r., za 12.2019 r. oraz za 1.2020 r. W tym zakresie prawidłowo zastosowano przepisy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Na poparcie zdarzeń, które doprowadziły do zawieszenia biegu terminu przedawnienia (zasadniczo było to doręczenie tytułów wykonawczych) zawarto w aktach właściwe dokumenty, tj. tytuły wykonawcze oraz dowody ich doręczenia skarżącemu.
Oceniając prawidłowość postępowania organu w zakresie ustalenia zaistnienia przesłanek dających możliwość umorzenia zaległości z tytułu składek Sąd wskazuje, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).
Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie a wyciągnięte wnioski przystają w sposób logiczny i spójny do określonych prawem reguł postępowania w tym także prawnych zasad ogólnych określonych przepisami prawa.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach Sąd uznał, że organ bezpodstawnie przyjął, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., tj. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w sprawie było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie, który postanowieniem z 19 stycznia 2015 r. umorzył postępowanie. Treść uzasadnienia ww. postanowienia (k. 44-47 a.a.) wskazuje, że skarżący na tamten moment nie posiadał żadnego majątku, który mógłby być przedmiotem zajęcia, nie osiągał też żadnych dochodów. Komornik stwierdził brak możliwości zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności.
Z powyższego niewątpliwie zatem wynika, że naczelnik urzędu skarbowego stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a zatem zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla przyjęcia niezaistnienia całkowitej nieściągalności nie może być przesądzającym fakt, że w dacie wydania decyzji postępowanie egzekucyjne przeciw stronie skarżącej było w toku. Argumentu tego nie powiązano z realną możliwością wyegzekwowania należności z majątku skarżącego (por. wyrok WSA w Łodzi z 25 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 103/23). W art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. ustawodawca mówi wyłącznie o sytuacji, w której organ egzekucyjny stwierdził brak majątku, umożliwiającego prowadzenie egzekucji. Ustawodawca nie posługuje się w treści art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. dodatkową przesłanką w postaci trwałości tego stanu rzeczy (por. wyrok WSA w Lublinie z 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 630/22). Okoliczność, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez zakład jest w toku, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. są rozłączne w tym znaczeniu, że określają odrębne od siebie stany faktyczne i prawne (por. wyrok WSA w Gliwicach z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1149/19).
Zatem, to że w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjne jest w toku nie eliminuje wystąpienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.
Podkreślenia natomiast wymaga, że decyzje dotyczące umorzenia zaległości wobec ZUS wydawane są w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoważnymi rozstrzygnięciami. Nawet zatem wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1079/09). Wskazana specyfika rozstrzygania spraw związanych z umorzeniem zaległości determinuje także zakres sądowej kontroli decyzji uznaniowych, co akcentowano już we wcześniejszych wywodach.
Kontrola ta, przeprowadzona z uwzględnieniem przedstawionych powyżej kryteriów, wykazała konieczność ponownego wnikliwego zbadania wymagalności należności z tytułu składek za okresy: od 04.2004 r. do 11. 2004 r., od 12.2004 r. do 10.2006 r., od 11.2006 r. do 02.2007 r. oraz od 03.2007 r. do 05.2007. Organ będzie zobowiązany szczegółowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażonymi wyżej zasadami. Ponadto w zakresie składek, które nie ulegały przedawnieniu konieczne będzie zbadanie przesłanek całkowitej nieściągalności, co poprzedza rozstrzygnięcie o uwzględnieniu wniosku skarżącego bądź o odmowie umorzenia zaległości.
Wskazane braki wskazują na naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wyczerpana zatem została przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i zobowiązania organu, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnił powyższą argumentację i wynikające z niej zalecenia.
W zaistniałych okolicznościach Sąd uznał, że odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie cytowanych przepisów.