– nr [...], [...] i [...] była prawomocna decyzja z dnia 13 stycznia 2015 r., nr [...]
– nr [...], [...], [...], [...], [...] [...] - prawomocna decyzja z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...]
– nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - prawomocna decyzja z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] i nr [...];
– nr [...], [...] i [...] - prawomocna decyzja z dnia 27 listopada 2015 r., nr [...]
– nr [...], [...] i [...] - decyzja z dnia 25 listopada 2015 r.
– nr [...], [...], [...], [...] i [...] - deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA złożone 7 marca 2014 r., 9 kwietnia 2014 r., 9 maja 2014 r., 9 czerwca 2014 r. i 7 lipca 2014 r.
– Nr [...], [...] - deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA złożona 7 sierpnia 2014 r.
– nr [...] - deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA złożona 7 lipca 2014 r.;
– nr [...] - deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA złożona 7 sierpnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 16 października 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji wskazując, że w zakresie w jakim odmówiono skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego podstawą wszczęcia tych postępowań były prawomocne decyzje, jak również deklaracje rozliczeniowe przekazywane do ZUS w formie elektronicznej, a przy ich generowaniu składający był pouczony, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżąca osobiście odebrała upomnienia wzywające do uregulowania należności powstałych po złożeniu ww. deklaracji rozliczeniowych i nie kwestionowała ich prawidłowości. Organ wskazał też, że kwestia właściwego ustawodawstwa (słowackie, polskie) w zakresie ubezpieczeń społecznych w związku z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia na Słowacji została wyjaśniona w decyzji ZUS z dnia 27 kwietnia 2015 r. Organ podał też wbrew oświadczeniom skarżącej, brak w aktach sprawy odwołań czy dowodów wskazujących na ich wniesienie jakie skarżąca miała złożyć od decyzji w 2015 r.
Skarżąca w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze zarzuciła naruszenie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 166, str. 1 z późn. zm.) – dalej "rozporządzenie" oraz bezpodstawne naliczenie wobec niej długu, odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnień. Wskazała, że Dyrektor O/ZUS bezprawnie wystawił tytuły wykonawcze. Powołała się też na wyrok I SA/Kr 427/23, którym Sąd uznał jej skargę za częściowo uzasadnioną. Podniosła, że składała odwołania od decyzji ZUS O/Nowy Sącz z 2015 r. Zakwestionowała prawidłowość przeprowadzenia kontroli przez stronę słowacką w firmie W. Zobowiązana wskazała, że podlegała pod ustawodawstwo słowackie, a nie pod ustawodawstwo polskie. Podała, że nie prowadziła działalności gospodarczej od 30 września 2013 r. i nigdy nie dokonywała zgłoszeń do ZUS drogą elektroniczną. Zobowiązana podkreśliła, że ,,nie dała pełnomocnictwa biurowi rachunkowemu M. O., jeśli je wystawiała to bez jej wiedzy i zgody (...)". Wskazała, że z biura rachunkowego korzystała od września 2011 r. do września 2013 r. i zakończyła współpracę z nim współpracę w dniu 1 października 2013 r. Skarżąca zakwestionowała również podaną kwotę należności głównej wskazaną w zaskarżonym postanowieniu.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu – adwokat D. P. podtrzymała twierdzenia, wnioski i okoliczności oraz zarzuty skarżącej, a także uzupełniająco zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 i ust. 3 lit. a, art. 13 ust. 3, art. 16 oraz art. 76 ust. 1 rozporządzenia, naruszenie zasad pierwszeństwa prawa UE, a także przedawnienie roszczeń objętych zaskarżonym orzeczeniem, z uwagi na upływ 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.) – dalej "u.s.u.s.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie została uwzględniona ponieważ egzekwowane należności nie były przedawnione, a skarżąca nie przedstawiła dowodu skutecznego wniesienia odwołań od decyzji ZUS (wydawanych w 2015 r.) w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom i określających należności z tego tytułu. Decyzje te stanowiły natomiast w znacznej części podstawę wydanych w sprawie tytułów wykonawczych. Skarżąca nie przedstawiła również jakiegokolwiek dowodu na skorygowanie deklaracji ZUS DRA złożonych w jej imieniu przez biuro księgowe.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia egzekwowanych należności to istotnie zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
W rozpoznawanej sprawie egzekwowane należności były na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych i doręczanych w kolejnych miesiącach roku 2014 i 2015, a więc przed upływem 5 lat od daty wymagalności. Tytuły wykonawcze dotyczyły bowiem poszczególnych miesięcy roku 2014 i 2015.
W tym miejscu należałoby powtórzyć za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie orzekającym w poprzedniej sprawie, że w zakresie części tytułów wykonawczych, podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej były decyzje określające wysokość zadłużenia należności składkowych.
Jak wynika przy tym z art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się między innymi do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Jeżeli zatem podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła decyzja administracyjna i egzekucji podlegały obowiązki z niej wynikające, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwym zbadanie, czy faktycznie obowiązki określone w decyzji istnieją. W przeciwnym wypadku, organ egzekucyjny dokonywałby oceny prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej, co jest niedopuszczalne. Wzruszenie ostatecznej, bądź podlegającej natychmiastowemu wykonaniu decyzji, możliwe jest jedynie w trybach określonych we właściwej procedurze administracyjnej, bądź podatkowej. Jeżeli zatem skarżąca kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] powinna doprowadzić do uchylenia decyzji, które stanowiły podstawę do wystawienia tych tytułów wykonawczych. Skarżąca twierdziła wprawdzie, że składała odwołania od każdej wydanej decyzji, lecz nie przedstawiła żadnego dowodu na tę okoliczność. Twierdzenia te uznać należy zatem za gołosłowne i na ich podstawie nie można zasadnie twierdzić, że decyzje z 13 stycznia 2015 r., 25 czerwca 2015 r. (dwie decyzje), 15 lipca 2015 r., 25 listopada 2015 r. oraz 27 listopada 2015 r., nie podlegają wykonaniu. Nie można bowiem domniemywać, że strona złożyła odwołanie od niekorzystnej dla niej decyzji, jeżeli w aktach sprawy brak jest takiego odwołania.
Skarżąca ponownie w skardze z 21 października 2024 r. powołała się na złożone odwołania – rzecz jednak w tym, że na znajdujących się w aktach sprawy fotokopiach nadal nie ma jakichkolwiek potwierdzeń, że takie odwołania zostały faktycznie złożone na dzienniku podawczym lub też wysłane pocztą. Właściwie nie do końca wiadomo w jaki sposób skarżąca złożyła odwołania (wysłała pocztą czy też osobiście złożyła na dzienniku podawczym).
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie mógł więc rozważać naruszenia przez organy wskazanych w skardze i piśmie pełnomocniczki skarżącej przepisów rozporządzenia. Odnosiły się one bowiem do merytorycznych kwestii związanych z prawidłowością wydanych w sprawie decyzji, które nie zostały zaskarżone (a przynajmniej skarżąca nie przedstawiła dowodu skutecznego wniesienia odwołania). Powołane przepisy rozporządzenia nie miały jakiegokolwiek związku z kontrolą postępowania egzekucyjnego, co jest przedmiotem skargi.
Co do pozostałych tytułów wykonawczych o numerach: [...];, [...], [...], [...]; [...]; [...], [...], [...], [...] - (których podstawą były składane deklaracje ZUS DRA), to z kolei i w tym przypadku skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów skutecznie je korygujących. Organ ustalił przy tym, że skarżąca podawała w dokumentacji przedkładanej w 2011 r. do CEiDG, że w jej imieniu działa biuro rachunkowe M. O. To właśnie właścicielka tego biura rachunkowego składała w dniach: 7 marca 2014 r.; 9 kwietnia 2014 r., 9 maja 2014 r.; 9 czerwca 2014 r., 7 lipca 2014 r. i 7 sierpnia 2014 r. deklaracje ZUS DRA. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 z późn. zm.) dane zawarte w zgłoszeniu automatycznie były przesyłane do ZUS; dlatego też deklaracje ZUS DRA składane przez M. O. za pośrednictwem systemu Płatnik były skuteczne. Deklaracje te zgodnie z art. 3a § 1 pkt 3 u.p.e.a. z stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Skarżąca odbierając w 2014 r. kierowane do niej upomnienia w związku z brakiem zapłaty egzekwowanych należności, nie podważała faktu składania deklaracji ZUS DRA. Do dnia wydania niniejszego wyroku, skarżąca, ani tez jej pełnomocniczka, nie przedłożyły dowodu skutecznie wniesionych korekt deklaracji ZUS DRA; nie uprawdopodobniły tez nawet jakichkolwiek okoliczności towarzyszących (próby wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec biura księgowego; próby złożenia korekt; wnioski o wznowienie postepowań wymiarowych) uprawdopodabniających twierdzenia o samowolnym działaniu księgowej.
Jak już Sąd powyżej wskazywał zgodnie z art. 3 §1 pkt 1 u.p.e.a.. w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne przeprowadza się egzekucję administracyjną, jeżeli składki te wynikają z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. Oznacza to, że deklaracja rozliczeniowa sporządzona zgodnie z przepisami stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Niewątpliwie deklaracja rozliczeniowa stanowi szczególny tytuł egzekucyjny, którego realizacja w postępowaniu egzekucyjnym jest możliwa bez uprzedniego wydania decyzji ustalającej i określającej wysokość należności (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2015 r., II GSK 2106/13).
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).