Odzież używana zebrana w UK może być natomiast uważana za pochodzącą z tego kraju w rozumieniu niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Zgodnie z rozporządzeniem delegowanym do Unijnego Kodeksu Celnego dla pozycji HS 6309 zastosowanie ma reguła "Zbieranie i pakowanie do wysyłki". W przypadku zbierania odzieży używanej na terytorium UK reguła ta jest spełniona, co oznacza, że importowana odzież używana z Wielkiej Brytanii podlega stawce celnej (erga omnes) - 5,3%.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w zaskarżonej decyzji uznał za zasadne stanowisko Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach, wyrażone zarówno w protokole kontroli celno-skarbowej, jak i w odpowiedzi na zastrzeżenia, że odzież używana, zebrana na terytorium Wielkiej Brytanii, nie może być uważana za pochodzącą w rozumieniu umowy TCA, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w pełni podzielił to stanowisko.
W przedmiotowej sprawie, wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe w ramach TCA dla 15 231 sztuk (4540 kg) odzieży używanej został złożony przez Zgłaszającego w momencie przywozu poprzez wskazanie w poz. 1 MRN [...] kodu preferencji 300, właściwego w przypadku umowy o wolnym handlu i wniosku o stawkę celną preferencyjną. Jako podstawę zastosowania stawki, Zgłaszający wskazał w polu 44 kod dokumentu U 116, oznaczający oświadczenie o pochodzeniu dotyczące pojedynczej wysyłki, po którym zgłaszający winien wskazać numer identyfikacyjny dokumentu, na którym zostało sporządzone oświadczenie o pochodzeniu. Zadeklarowany numer 1650 odpowiada numerowi faktury handlowej, w treści której widnieje oświadczenie o preferencyjnym (UK) pochodzeniu towarów objętych tym dokumentem, wystawione przez eksportera R. Sp. z o.o., legitymującego się ważnym numerem EORI — [...].
Zgodnie z art. 56 ust. 2 TCA, oświadczenie o pochodzeniu sporządza się na fakturze lub jakimkolwiek innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu. W aktach sprawy znajduje się kopia faktury handlowej z oświadczeniem eksportera oraz kopia "Packing list" do faktury [...] z dnia 27 listopada 2021 r.. Istotnym jest fakt, iż eksporter, wystawiając deklarację na fakturze, nie wskazał konkretnie na tym dokumencie, które z objętych nim towarów winny być preferencyjnie traktowane, a które nie. Sama treść deklaracji warunkuje jej prawidłowe sporządzenie wyraźnym określeniem przez eksportera takich towarów na dokumencie, którego dotyczy. Zgłaszający w polu 44 zadeklarował pod kodem N271 dokument packing list, załączając specyfikację nazwaną "Packing list for invoice number 1650 27.11.2021", w której wymieniono, jaka liczba kilogramów z danego asortymentu posiada lub nie posiada pochodzenia z UK.
Jednak w ocenie organu odwoławczego powyższe jest niewystarczające dla uznania stawki celnej preferencyjnej dla części towarów. Nie budzi wątpliwości, że specyfikacja ta jest odrębnym od faktury dokumentem. Stosownie do brzmienia art. 16 TCA "Oświadczenie o pochodzeniu sporządza się (...) na fakturze lub dowolnym innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu".
Przedstawiona wraz ze zgłoszeniem celnym faktura nr 1650 z dnia 27 listopada 2021 r., chociaż posiada oświadczenie o pochodzeniu, nie identyfikuje towaru wystarczająco szczegółowo. Z kolei specyfikacja posiada zapisy "UK origin items" oraz "Non-UK origin items", ale po pierwsze, nie zawiera w swej treści oświadczenia o pochodzeniu towarów, a po drugie, wymienia 12 asortymentów odzieżowych (tj. sukienki, spódnice, spodnie, podkoszulki, bluzki, kurtki, marynarki/żakiety, swetry rozpinane, dzianina, piżamy, akcesoria, buty), nie wskazując w jaki sposób wiąże je z pozycją towarową na fakturze, opisaną jako: PLT zwroty odzieży używanej do ponownego założenia.
Dalej Dyrektor zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 62 ust. 2 TCA, jeżeli wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opierał się na oświadczeniu o pochodzeniu, organ celny Strony dokonującej przywozu, przeprowadzający weryfikację, po zwróceniu się najpierw o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1 oraz w oparciu o odpowiedź importera (udzielonej w toku kontroli celno-skarbowej), może również — w określonym terminie - zwrócić się do organu celnego Strony dokonującej wywozu o udzielenie informacji, jeżeli uzna, że konieczne jest uzyskanie dodatkowych informacji w celu zweryfikowania statusu pochodzenia produktu.
Z akt kontroli celno-skarbowej wynika, że Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach pismami z dnia 17 maja 2022 r. (nr 348000-CKK-3.500.2.2022.8 i nr 348000-CKK-3.500.2.2022.10) wezwał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów od eksportera potwierdzających brytyjskie preferencyjne pochodzenie importowanych towarów (odzieży używanej) zgłoszonych w 2021 r., w których w polu 44 wykazano kod U116. Podkreślono, że dowody te miały potwierdzać, że importowane towary zostały wytworzone na terytorium UK wyłącznie z materiałów pochodzących z tego terytorium lub spełniały wymogi określone w załączniku nr 3 Umowy. W odpowiedzi, pismem z dnia 11 lipca 2022 r., strona skarżąca wskazała, że dostarczyła wydruki faktur i innych dokumentów zawierających oświadczenia eksportera o pochodzeniu, ale zgodnie z art. 61 ust. 4 Umowy o handlu i współpracy między UE a UK, nie jest w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w ust. 2 lit. b) tego przepisu.
Dyrektor stwierdził, że zarzut strony skarżącej dotyczący błędnego uzasadnienia odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego na podstawie art. 63 ust. 2 TCA, który mówi, że Organ celny Strony przywozu może odmówić preferencyjnego traktowania taryfowego produktowi, w odniesieniu do którego importer ubiega się o preferencyjne traktowanie taryfowe, jeżeli importer nie spełnia wymogów niniejszego rozdziału innych niż wymogi dotyczące statusu pochodzenia produktów, nie znajduje uzasadnienia. W zaskarżonej decyzji Organ I instancji wskazał, że oświadczenie eksportera nie zostało sporządzone zgodnie z art. 56 ust. 2 umowy TCA. Jedynym wymogiem prawnym, aby faktura lub jakikolwiek dokument mógł być uznany za podstawę oświadczenia o pochodzeniu, jest to, aby zawierał opis produktów pochodzących na tyle szczegółowy, aby umożliwić ich identyfikację. Inne produkty, które mogą być ujęte w tej samej fakturze lub innym dokumencie, należy wyraźnie odróżnić od produktów pochodzących. Ponieważ na mocy umowy TCA nie jest wymagany dokument handlowy, oświadczenie o pochodzeniu można wydrukować na każdym dokumencie, pod warunkiem, że dokument ten umożliwia identyfikację produktu. Dla identyfikacji produktu pochodzącego, nie liczy się charakter dokumentu, lecz jego treść. W tym sensie można używać nie tylko dokumentu handlowego, ale także każdego innego dokumentu (na przykład papieru firmowego z nagłówkiem firmowym), ale tylko wtedy, gdy dokumenty opisują produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić jego identyfikację. Zgromadzone akta sprawy (w tym przedstawiona faktura handlowa) potwierdzają, że dokument ten, mimo iż zawiera w swojej treści oświadczenie o preferencyjnym pochodzeniu towarów, to nie pozwala na identyfikację towarów preferencyjnych, co do których Importer wnioskuje o preferencyjne traktowanie taryfowe w pozycji 1 przedmiotowego zgłoszenia celnego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj. naruszenia art. 57 Umowy o Handlu i Współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (Umowy TCA (odpowiednio art. ORIG.20 umowy tymczasowej)), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zauważa, że cyt. "Zasady sporządzania przez eksportera oświadczeń o pochodzeniu wynikają z art. 56 Umowy TCA. W załączniku nr 7 do Umowy TCA określona została dokładna treść oświadczenia, jakie ma złożyć eksporter w jednej z przedstawionych wersjach językowych krajów unijnych oraz zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Strony dokonującej wywozu.
W języku polskim "Eksporter produktów objętych tym dokumentem (eksporter nr ... ) deklaruje, że z wyjątkiem gdzie jest to wyraźnie określone, produkty te mają .... (- należy wskazać pochodzenie produktu: Zjednoczone Królestwo lub Unia) preferencyjne pochodzenie."
Oświadczenie to ma być, zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 56 umowy, złożone na fakturze lub jakimkolwiek innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu.
Przepis art. 57 Umowy TCA zabrania rygorystycznego podejścia do treści oświadczeń eksportera o pochodzeniu zakazując organom celnym Strony przywozu odrzucenie wniosku o preferencyjne traktowanie taryfowe z powodu drobnych błędów lub rozbieżności w oświadczeniu o pochodzeniu. Organ celno-skarbowy podkreśla, że Zgłaszający w polu 44 zgłoszenia celnego zadeklarowała kod dokumentu U116, który zgodnie z Instrukcją Wypełniania Zgłoszeń Celnych AIS/IMPORT oznacza oświadczenie o pochodzeniu dotyczące pojedynczej wysyłki jednego produktu lub większej liczby produktów przywożonych do UE, po którym zgłaszający winien wskazać numer identyfikacyjny dokumentu, na którym zostało sporządzone oświadczenie o pochodzeniu. Zadeklarowany przez Stronę numer 1650 odpowiada numerowi faktury handlowej, w treści której widnieje oświadczenie o preferencyjnym (UK) pochodzeniu towarów objętych tym dokumentem, wystawione przez eksportera R. Sp. z o.o., legitymującego się ważnym numerem EORI — [...].
Nieprawidłowości wykazane w zaskarżonej decyzji przez Organ I instancji oraz przez organ celno-skarbowy który przeprowadził kontrolę; dotyczące sporządzonego oświadczenia o pochodzeniu towarów zdaniem DIAS nie należą do drobnych błędów i rozbieżności a zarzut naruszenia przez Organ art. 57 TCA (odpowiednio art. ORIG.20 umowy tymczasowej) uznany został za bezpodstawny.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku gdy wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opiera się na postawie sporządzonego przez eksportera oświadczenia o pochodzeniu (art. 54 ust. 2 pkt a TCA - odpowiednio art. ORIG.18 umowy tymczasowej) może przeprowadzić weryfikację oświadczenia w drodze wniosku o udzielenie informacji przez importera, a wymagane informacje obejmują oświadczenie o pochodzeniu oraz informacje dotyczące spełnienia kryteriów pochodzenia.
Dyrektor podzielił stanowisko Organu I instancji w powyższym zakresie i również stwierdził, że zarzuty strony skarżącej są sprzeczne. Strona twierdzi, że w przypadku oświadczenia o pochodzeniu sporządzonego przez eksportera weryfikacja "odbywa się przy pomocy współpracy administracyjnej (...) importer ma obowiązek dostarczyć organowi celnemu tylko oświadczenie o pochodzeniu", a jednocześnie powołuje się w dalszej części odwołania na przepisy art. 61 ust. 4 TCA, tym samym zgadzając się, że organ celny mógł wymagać od importera również informacji dotyczących spełnienia kryteriów pochodzenia.
Jak wynika z akt kontroli celno-skarbowej, Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach pismami z dnia 16.02.2022 r., 17.05.2022 r., 17.06.2022 r. wzywał Kontrolowanego do przedłożenia między innymi dokumentów uzyskanych od eksportera, potwierdzających brytyjskie preferencyjne pochodzenie importowanych towarów (odzieży używanej) zgłoszonych w 2021 r. do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszeń celnych objętych kontrolą (w tym przedmiotowego zgłoszenia), w których w polu 44 wykazano kod U116. Podkreślono, że dowody takie powinny potwierdzać, że importowane towary zgodnie z przepisami zawartymi w art. 39 ust. 1 lit. b Umowy o Handlu i Współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z drugiej strony, zostały wytworzone na terytorium tej Strony wyłącznie z materiałów pochodzących z terytorium tej Strony lub przepisami tego samego art. 39 ust. 1 lit. c produkty wytworzone na terytorium tej Strony zawierające materiały niepochodzące, pod warunkiem że spełniają one wymogi określone w załączniku nr 3 Umowy.
W odpowiedzi na ww. wezwania pismem z dnia 11.07.2022 r. strona skarżąca wskazała: "(...) dostarczyliśmy wydruki faktur i innych dokumentów dołączonych do przesyłek w których znajdowały się oświadczenia eksportera o pochodzeniu". Wobec powyższego zgodnie z przepisami art. 61 ust. 4 Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (Dz. Urz. UE L 149/10 z 30.04.2021 r.) informuje organ celny Strony dokonującej przywozu, że nie jesteśmy w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w ust. 2 lit b) tego przepisu.
W złożonym odwołaniu strona skarżąca zarzuciła również, że "zgodnie z przepisem art. 62 ust. 2 Umowy TCA, organ celny Strony dokonującej przywozu chcąc przeprowadzić weryfikację powinien zwrócić się do organu celnego Strony dokonującej wywozu o udzielenie informacji. Zwrócenie się do organów celnych Strony wywozu jest warunkiem odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego (...)". Odnosząc się do powyższego zarzutu, Dyrektor podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 62 ust. 2 TCA, jeżeli wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opierał się na oświadczeniu o pochodzeniu, organ celny Strony dokonującej przywozu, przeprowadzający weryfikację, po zwróceniu się najpierw o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1 oraz w oparciu o odpowiedź importera, może również – w określonym terminie - zwrócić się do organu celnego Strony dokonującej wywozu o udzielenie informacji, jeżeli uzna, że konieczne jest uzyskanie dodatkowych informacji w celu zweryfikowania statusu pochodzenia produktu lub zweryfikowania. Z kolei, z brzmienia art. 63 ust. 1 lit. a) TCA wynika, że organ dokonujący przywozu może odmówić preferencyjnego traktowania taryfowego, jeżeli - bez uszczerbku dla ust. 3 a) w terminie trzech miesięcy po dniu złożenia wniosku o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1: (i) importer nie udzielił odpowiedzi; (...)". Zatem – w ocenie organu odwoławczego - za niezasadny należy również uznać zarzut, w którym strona skarżąca twierdzi, że żaden z warunków odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego określony w art. 63 ust. 1 lit. c TCA nie został niniejszej sprawie spełniony i brak jest więc podstaw do odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.
Zdaniem Dyrektora w analizowanej sprawie nie było konieczności zwrócenia się do organu celnego UK o dodatkowe informacje w sprawie weryfikacji statusu pochodzenia towaru. Weryfikację tę prowadzi organ celny kraju przywozu. I jak już wcześniej wspomniano, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, art. 62 ust. 2 TCA nie warunkuje odmowy preferencyjnego traktowania od kontaktu (wniosku o weryfikację) z organem celnym kraju wywozu UK.
Podsumowując, Dyrektor stwierdził, że przedstawione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na fakt, że w przypadku odzieży używanej, co powyżej zostało wykazane - nie mamy do czynienia z produkcją, czyli z czynnością wytworzenia, gdyż produkcją bynajmniej nie można nazwać użytkowania odzieży, czyli jej noszenia, prania, prasowania, itp., a następnie jej zbierania, sortowania, kolejnego prania, czyszczenia czy dezynfekcji. Zatem, tego typu czynności i operacje należy traktować jako niewystarczające do nadania towarom (w świetle uregulowań zawartych w ww. umowie) preferencyjnego pochodzenia. Odzież ta może być uważana za pochodzącą z UK, ale tylko w rozumieniu niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem UKC RE) dla pozycji HS 6309 zastosowanie ma reguła: "Zbieranie i pakowanie do wysyłki". A zatem, w przypadku zbierania odzieży używanej na terytorium UK reguła ta jest spełniona. Wobec czego w imporcie odzieży używanej ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii wg zgłoszenia celnego uzupełniającego MRN [...] z dnia 8 grudnia 2021 r. (poz. 1 PWD [...] z dnia 1 grudnia 2021 r.) zastosowanie stawki celnej preferencyjnej 0% było nieprawidłowe.
W celu obliczenia prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego Organ I instancji zaskarżoną decyzją zmienił elementy zawarte w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, wobec tego, prawnie należna kwota należności celnych wynosi 5 784 zł i jest wyższa o 4 572 zł od kwoty zadeklarowanej w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, a następnie zaksięgowanej w wysokości 1 212 zł. Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych została określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego - art. 85 ust. UKC.
Dyrektor podkreślił również, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, jako adresatów decyzji wszystkich dłużników, którzy odpowiadają za dług celny w sposób solidarny, tym samym w przedmiotowej sprawie kolejność wskazania adresatów decyzji nie ma znaczenia.
Końcowo Dyrektor odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, uznając je za bezzasadne.
Dyrektor stwierdził, że w imporcie odzieży używanej ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii objętej przedmiotowym zgłoszeniem celnym uzupełniającym jw. zastosowanie stawki celnej preferencyjnej 0% jest nieprawidłowe. Zatem, w analizowanej sprawie, zasadne jest odmówić preferencyjnego traktowania taryfowego i zastosowania preferencyjnego środka przewidzianego w art. 56 ust. 2 lit. d) UKC. Dla przedmiotowego towaru właściwą jest stawka celna konwencyjna (erga omnes) obowiązująca na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego - w wysokości 5,3% - określona we Wspólnej Taryfie Celnej (Dz. Urz. UE L nr 361/1 z 30.10.2020 r. z późn. zm.).
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa procesowego zawartych w art. 187 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111, dalej: o.p.) poprzez przyjęcie, mimo braku jakichkolwiek dowodów, że towar objęty pozycją 1 zgłoszenia celnego uzupełniającego [...] z dnia 8 grudnia 2021 r. nie spełnia kryteriów pochodzenia przewidzianych Umową TCA;
- przepisów prawa materialnego zawartych w:
- art. 63 ust. 1 oraz art. 57 Umowy o Handlu i Współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z drugiej strony poprzez odmowę preferencyjnego traktowania towarów, których wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opierał się na prawidłowym oświadczeniu eksportera o pochodzeniu, bez wystąpienia z wnioskiem o weryfikację tego oświadczenia;
- art. 77 Unijnego Kodeksu Celnego poprzez orzeczenie, że dłużnikami są: "1. Ł. Sp. K., ul. K. [...], [...] S. (uprzednio: N. Sp. z o.o. Sp. K.), 2. K. LTD Sp. z o.o., ul. K. [...], [...] K.." zamiast wynikającego z art. 77 ust.3 Unijnego Kodeksu Celnego stwierdzenia, że dłużnikiem jest zgłaszający czyli K. LTD Sp. z o.o. oraz dłużnikiem jest również Ł. Sp. K.
W oparciu o powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organ I instancji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie zauważyć należy, że kwestia odmowy stronie skarżącej przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego towaru, określenia kwoty należności celnych przywozowych oraz różnicy pomiędzy prawidłową kwotą podatku od towarów i usług a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym, w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. III SA/Kr 1539/24 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte w powyższym orzeczeniu, dlatego częściowo posłuży się argumentacją w nim zawartą.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 listopada 2025 r. nr 1201-IOC.4322.429.2024, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr 358000-COC1.4322.14.2023, w sprawie odmowy przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego towaru oraz określenia kwoty należności celnych przywozowych i różnicy w podatku VAT.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny.
Zgodnie z art. 48 UKC, do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.
Art. 56 ust. 1 UKC stanowi, że podstawą naliczenia należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna, ustanowiona na podstawie art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne 2004 r. roz. 2 tom 2, str. 382).
Należy podkreślić, że w dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego w dniu 8 grudnia 2021 r., obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2020/1577 z dnia 21 września 2020 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 361/1 z 30.10.2020 r. z późn. zm.).
Art. 56 ust. 2 UKC określa, że Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje m.in.: a) Nomenklaturę scaloną towarów, określoną w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87; c) konwencyjne lub zwykłe autonomiczne stawki celne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą scaloną; d) preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii lub z grupami takich krajów lub terytoriów.
Klasyfikacja taryfowa towarów, zgodnie z art. 57 ust. 1 UKC, polega na przypisaniu im odpowiedniej podpozycji lub dalszych podpodziałów w Nomenklaturze Scalonej. Reguła 1 Ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury scalonej stanowi, że tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne, natomiast dla celów prawnych klasyfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, a także, o ile nie są sprzeczne z powyższymi, zgodnie z regułami 2 do 6. Klasyfikacja taryfowa dokonywana jest na podstawie dostępnych danych dotyczących produktu, Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz uwag do sekcji i działów Taryfy.
W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 56 ust. 2 lit. d) UKC, dotyczący preferencyjnych środków taryfowych wynikających z umów zawartych przez Unię z innymi krajami lub terytoriami.
W dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego tj. w dniu 8 grudnia 2021 r., w handlu zagranicznym z Wielką Brytanią obowiązywała Umowa o Handlu i Współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony. Jej tekst został opublikowany w Dz. Urz. UE L 149 z 30.04.2021 r. po wypełnieniu niezbędnych procedur ratyfikacyjnych, choć tymczasowo stosowano ją już od 1 stycznia 2021 r.
Art. 54 ust. 1 TCA stanowi, że strona dokonująca przywozu przyznaje preferencyjne traktowanie taryfowe produktowi pochodzącemu z terytorium drugiej strony, na podstawie wniosku importera o preferencyjne traktowanie taryfowe. Importer jest odpowiedzialny za poprawność wniosku i zgodność z wymogami. Art. 54 ust. 2 TCA dopuszcza oparcie wniosku o preferencyjne traktowanie taryfowe na oświadczeniu o pochodzeniu sporządzonym przez eksportera lub na wiedzy importera o pochodzeniu produktu. Art. 54 ust. 3 umowy TCA zobowiązuje importera do przechowywania kopii oświadczenia o pochodzeniu i dostarczania jej organowi celnemu na żądanie. Zgodnie z art. 55 ust. 1 TCA, wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe oraz jego podstawa muszą być dołączone do zgłoszenia przywozowego zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi strony dokonującej przywozu.
W myśl art. 56 ust. 1 i 2 TCA, eksporter sporządza oświadczenie o pochodzeniu na podstawie informacji świadczących o tym, że produkt jest pochodzący, w tym informacji na temat statusu pochodzenia materiałów użytych do wytworzenia produktu, i jest odpowiedzialny za poprawność tego oświadczenia. Wzór oświadczenia zamieszczony jest w Załączniku 7 do TCA i powinien być sporządzony na fakturze lub jakimkolwiek innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu. Oświadczenie jest ważne przez 12 miesięcy, maksymalnie do 24 miesięcy (art. 56 ust. 3 TCA), i może dotyczyć pojedynczej wysyłki lub wielokrotnych przesyłek identycznych produktów w okresie do 12 miesięcy (art. 56 ust. 4 TCA).
Zasady ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów w handlu między UE a UK zawarte są w części drugiej umowy TCA (handel, transport, rybołówstwo i inne uzgodnienia), dziale pierwszym (Handel), Tytule 1 (Handel towarami), Rozdziale 2 (Reguły pochodzenia), tj. w artykułach od art. 37 do art. 68. Konkretne reguły pochodzenia znajdują się w Załączniku 3 "Reguły pochodzenia dla poszczególnych produktów" do TCA.
Dla towarów objętych kodami HS 63.09-63.10 preferencyjna reguła pochodzenia to CTH (Change of Tariff Heading - zmiana pozycji taryfowej). Definicja reguły CTH, zamieszczona w Uwadze 2 "Struktura wykazu reguł pochodzenia dotyczących poszczególnych produktów" Załącznika 2 do TCA, oznacza produkcję (wytwarzanie) z materiałów niepochodzących objętych dowolną pozycją z wyjątkiem pozycji danego produktu. Oznacza to, że wszelkie materiały niepochodzące użyte do wytworzenia produktu muszą być klasyfikowane do pozycji (4-cyfrowy poziom zharmonizowanego systemu) innej niż pozycja danego produktu. Zatem, aby towar objęty kodem HS 6309 mógł nabyć preferencyjne pochodzenie, musi spełniać definicję CTH.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na tym, czy organy celne prawidłowo odmówiły przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego odzieży używanej, objętej poz. 1 zgłoszenia celnego uzupełniającego MRN [...] z dnia 8 grudnia 2021 r., oraz czy prawidłowo określiły kwotę należności celnych przywozowych.
Organy w niniejszej sprawie konsekwentnie utrzymują, że odzież używana nie spełnia preferencyjnych reguł pochodzenia. Skarżący natomiast argumentuje, że wystarczająca jest zmiana klasyfikacji towaru. Skarżąca spółka powołuje się na noty wyjaśniające, zgodnie z którymi warunkiem zmiany klasyfikacji odzieży nowej do pozycji 6309 HS jest spełnienie dwóch wymogów: 1) odzież musi wykazywać dostrzegalne oznaki noszenia, nawet jeśli wymaga czyszczenia lub naprawy przed użyciem, z wyłączeniem nowych artykułów z wadami lub artykułów zalegających w sklepie; 2) odzież musi być prezentowana luzem lub w belach, workach, podobnych opakowaniach, lub powiązana bez zewnętrznego opakowania, bądź zapakowana niedbale w skrzynie. Skarżący podkreśla, że według oświadczenia eksportera oba te wymogi zostały spełnione.
Sąd w pełni podziela stanowisko organów w tym zakresie. Produkcja to zamierzona czynność wytworzenia, z którą nie mamy do czynienia w przypadku odzieży używanej. Użytkowanie odzieży, czyli jej noszenie, pranie, prasowanie itp., a następnie jej zbieranie, sortowanie, kolejne pranie, czyszczenie czy dezynfekcja, nie może być uznane za produkcję. Jak słusznie zauważyły organy, tego typu czynności i operacje są niewystarczające do nadania towarom preferencyjnego pochodzenia w świetle uregulowań umowy TCA.
Produkcja odzieży to złożony proces obejmujący projektowanie, konstrukcję, krojenie, szycie, znakowanie i wykańczanie. Obejmuje szereg działań, od początkowej koncepcji po kontrolę jakości i logistykę, prowadzących do wytworzenia gotowych produktów z surowców. Konsument, kupując i użytkując odzież, nie staje się jej producentem, jego zamiarem nie jest bowiem wytworzenie innego produktu. Powstanie odzieży używanej nie jest co do zasady wynikiem produkcji a efektem ubocznym konsumpcji. Konsument co do zasady nie poszukuje odzieży używanej z tego względu, że ma ona tę cechę – była "używana" przez anonimową Brytyjkę czy Brytyjczyka, ale dlatego, że jest tańsza od odzieży nowej. Oczywiście mogą się zdarzyć przypadki poszukiwania przez konsumenta odzieży używanej z innej przyczyny, np. dlatego, że znana osoba tę odzież użyła publicznie – znana aktorka na Gali Oskarów, znany tenisista na turnieju Wielkiego Szlema albo też dlatego, że jakiś element garderoby stał się "kultowym" a przestał być produkowany i nie można już kupić nowego. Ale i w takim przypadku o wytworzeniu odzieży używanej można byłoby mówić jedynie wtedy, gdyby zamiarem jej twórcy było podniesienie wartości danego elementu garderoby np. poprzez umówienie się na jego publiczne użycie przez określoną osobę, celem jego sprzedaży z wykorzystaniem tej cechy w celu marketingowym. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przypadku obrotu odzieżą używaną na kilogramy, jak w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, Sąd zgadza się z ustaleniami organów i uznaje, że odzież używana zebrana na terytorium Wielkiej Brytanii nie może być traktowana jako pochodząca z UK w rozumieniu umowy TCA. Sąd uznaje, że oświadczenie firmy R. Ltd zamieszczone na fakturze zakupowej odzieży używanej jest niewystarczające i nie może stanowić podstawy do ubiegania się o preferencyjne traktowanie taryfowe.
Organy celne, powołując się na art. 61 ust. 1 TCA, mogą zweryfikować, czy dany produkt jest produktem pochodzącym lub czy spełnione są inne wymogi, w oparciu o metody oceny ryzyka. Weryfikacje te można przeprowadzić w drodze wniosku o udzielenie informacji przez importera. Informacje te obejmują oświadczenie o pochodzeniu oraz informacje dotyczące spełnienia kryteriów pochodzenia (art. 61 ust. 2 TCA). W przypadku, gdy wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opiera się na oświadczeniu o pochodzeniu, importer dostarcza to oświadczenie, ale może poinformować organ celny Strony dokonującej przywozu, że nie jest w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w ust. 2 lit. b) (art. 61 ust. 4 TCA).
W aktach kontroli celno-skarbowej Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach wielokrotnie wzywał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów uzyskanych od eksportera, potwierdzających brytyjskie preferencyjne pochodzenie importowanych towarów (odzieży używanej). W odpowiedzi na te wezwania, pismem z dnia 11.07.2022 r. strona skarżąca wskazała, że nie jest w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w art. 61 ust. 2 lit. b) TCA.
Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 lit. a) umowy TCA, organ dokonujący przywozu może odmówić preferencyjnego traktowania taryfowego, jeżeli importer nie udzielił odpowiedzi w terminie trzech miesięcy po dniu złożenia wniosku o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1. Zatem, za niezasadny należy uznać zarzut, w którym Spółka twierdzi, że żaden z warunków odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego określony w art. 63 ust. 1 lit. c TCA nie został spełniony. Organy celne nie musiały zwracać się do organu celnego UK o dodatkowe informacje w sprawie weryfikacji statusu pochodzenia towaru, ponieważ weryfikację prowadził organ celny kraju przywozu. Art. 62 ust. 2 TCA nie warunkuje odmowy preferencyjnego traktowania od kontaktu z organem celnym kraju wywozu UK.
Wobec powyższego, Sąd stwierdza, że w przypadku spornej odzieży używanej nie mamy do czynienia z produkcją w rozumieniu umowy TCA, co uniemożliwia nadanie towarom preferencyjnego pochodzenia. Wobec czego zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0% dla odzieży używanej importowanej ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii, zgodnie ze zgłoszeniem celnym uzupełniającym MRN [...] z dnia 8 grudnia 2021 r. (poz. 1 PWD [...] z dnia 1 grudnia 2021 r.), było nieprawidłowe. Zasadne jest zatem odmówienie preferencyjnego traktowania taryfowego i zastosowanie stawki celnej konwencyjnej (erga omnes) w wysokości 5,3%, obowiązującej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2020/1577.
Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organów, że dla obliczenia prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego, organ I instancji zasadnie zmienił elementy zawarte w zgłoszeniu celnym, co skutkowało prawnie należną kwotą należności celnych w wysokości 5 784 zł, wyższą o 4 572 zł od zadeklarowanej i zaksięgowanej kwoty 1 212 zł. Kwota należności celnych przywozowych została określona zgodnie z zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania długu celnego, zgodnie z art. 85 ust. 1 UKC.
Dodatkowo, prawidłowo określono różnicę w wysokości 1 051 zł pomiędzy prawidłową kwotą podatku od towarów i usług (typ-B00) wynoszącą 27 792 zł a kwotą podatku od towarów i usług już wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym wynoszącą 26 741 zł.
Co do zarzutu naruszenia art. 77 Unijnego Kodeksu Celnego poprzez niewłaściwe wskazanie dłużników, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że organ I instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji wszystkich dłużników, którzy odpowiadają za dług celny solidarnie. Kolejność wskazania adresatów decyzji nie ma w tym przypadku znaczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.