W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie obowiązku wynikającego z przepisów prawa oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 2 w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest zatem rodzajem czynności materialno-technicznej, (por. wyroki NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I GSK 1425/14, z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I GSK 1477/11). Jeżeli zgłoszenie celne czyni zadość określonym przepisami prawa wymogom formalnym, to brak jest podstaw do odmowy jego przyjęcia, jak również i ingerowania na etapie przyjęcia w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 lutego 2017 r., III SA/Lu 915/16).
Zaskarżoną czynnością materialno-techniczną Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie odmówił przyjęcia zgłoszenia celnego – procedura wywozu w trybie retrospektywnym towaru z faktur [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Okolicznością niesporną w niniejszym postępowaniu jest, że skarżący miał przewieść towary ujęte we wskazanych fakturach z terytorium Polski na terytorium Cypru Północnego (Kumsal-Nicosia North Cyprus). Okolicznością sporną jest ocena, czy doszło do wywozu towaru poza terytorium Unii Europejskiej, czy wymagane było dochowanie wymogów wywozowych, a w konsekwencji czy zachodziły przesłanki dokonania retrospektywnego zgłoszenia celnego.
W ocenie Sądu zaskarżona czynność jest zgodna z prawem. Sąd podziela przyjęte przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego stanowisko, zgodnie z którym z uwagi na brak wymogu wypełnienia formalności wywozowych brak było podstaw do zgłoszenia retrospektywnego, ponieważ towar nie opuścił terytorium Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1373 ze zm.), organ celny odmawia, w postaci papierowej lub elektronicznej, przyjęcia zgłoszenia celnego, wskazując przyczyny odmowy, jeżeli: 1) zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w przepisach prawa celnego, określającym formy dokonania takiego zgłoszenia, wymagane dane oraz dołączane do niego dokumenty; 2) nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną; 3) objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną nie może nastąpić z powodu obowiązujących zakazów lub ograniczeń. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do zgłoszenia do powrotnego wywozu (ust. 2).
Zgodnie z art. 337 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343/58), jeżeli zgłoszenie wywozowe lub zgłoszenie do powrotnego wywozu było wymagane, ale towary wyprowadzono z obszaru celnego Unii bez takiego zgłoszenia, eksporter składa retrospektywne zgłoszenie wywozowe lub zgłoszenie do powrotnego wywozu. Zgłoszenie to składa się w urzędzie celnym właściwym dla siedziby eksportera. Przedmiotowy urząd celny poświadcza eksporterowi wyprowadzenie towarów, pod warunkiem że w przypadku złożenia zgłoszenia przed wyprowadzeniem towarów z obszaru celnego Unii zwolnienie zostałoby udzielone oraz że dysponuje dowodami poświadczającymi opuszczenie przez towary obszaru celnego Unii.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 866/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie systemu na podstawie art. 2 Protokołu 10 do Aktu Przystąpienia (Dz.U. L 206 z 9.6.2004, str. 51), towary, które zostały dopuszczone do przekroczenia linii, nie podlegają formalnościom wywozowym. Jednakże organy Republiki Cypryjskiej przedstawiają, na wniosek, równoważną dokumentację, z poszanowaniem ustawodawstwa wewnętrznego Cypru. Za towary rolne i przetworzone towary rolne nie płaci się refundacji wywozowych, gdy przekraczają one linię (ust. 2). Dostawy towarów nie wyłącza się na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 dyrektywy 77/388/EWG (ust. 3). Zakazuje się przepływu towarów, wyprowadzania lub wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty, z którego jest on zakazany lub podlega zezwoleniom, ograniczeniom, opłatom celnym lub innym opłatom wywozowym na mocy prawodawstwa wspólnotowego (ust. 4). Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 866/2004 wyrażenie "linia" oznacza do celu kontroli towarów, jak określono w art. 4, linię między obszarami, na których Rząd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje efektywnej kontroli, a obszarami, na których Rząd Republiki Cypryjskiej sprawuje efektywną kontrolę i wschodnią strefą suwerenną Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (wersja przekształcona) (Dz. U. UE L z dnia 10 października 2013 r.), obszar celny Unii obejmuje następujące terytoria wraz z ich wodami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną: terytorium Królestwa Belgii, terytorium Republiki Bułgarii, terytorium Republiki Czeskiej, terytorium Królestwa Danii, z wyjątkiem Wysp Owczych i Grenlandii, terytorium Republiki Federalnej Niemiec, z wyjątkiem wyspy Helgoland i terytorium Büsingen (Traktat z dnia 23 listopada 1964 r. między Republiką Federalną Niemiec a Konfederacją Szwajcarską), terytorium Republiki Estońskiej, terytorium Irlandii, terytorium Republiki Greckiej, terytorium Królestwa Hiszpanii, z wyjątkiem Ceuty i Melilli, terytorium Republiki Francuskiej, z wyjątkiem francuskich krajów i terytoriów zamorskich objętych postanowieniami części IV TFUE, terytorium Republiki Chorwacji, terytorium Republiki Włoskiej, z wyjątkiem gminy Livigno, terytorium Republiki Cypryjskiej, zgodnie z postanowieniami aktu przystąpienia z 2003 r., terytorium Republiki Łotewskiej, terytorium Republiki Litewskiej, terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga, terytorium Węgier; terytorium Malty, terytorium Królestwa Niderlandów w Europie, terytorium Republiki Austrii, terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, terytorium Republiki Portugalskiej, terytorium Rumunii, terytorium Republiki Słowenii, terytorium Republiki Słowackiej, terytorium Republiki Finlandii, terytorium Królestwa Szwecji, oraz terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jak również Wysp Normandzkich i wyspy Man. Zgodnie z ust. 2 za część obszaru celnego Unii uznaje się również następujące terytoria, położone poza terytorium państw członkowskich, wraz z ich wodami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną, uwzględniając konwencje i traktaty, które mają do nich zastosowanie: a) Francja Terytorium Księstwa Monako określone w Konwencji celnej podpisanej w Paryżu dnia 18 maja 1963 r. (Journal officiel de la République française (Dziennik Urzędowy Republiki Francuskiej) z dnia 27 września 1963 r., s. 8679); b) Cypr Terytorium suwerennej bazy Zjednoczonego Królestwa w Akrotiri i Dhekelia, określone w Traktacie dotyczącym ustanowienia Republiki Cypryjskiej, podpisanym w Nikozji w dniu 16 sierpnia 1960 r. (United Kingdom Treaty Series No 4 (1961) Cmnd. 1252).
Zgodnie z art. 269 ust. 1 unijnego kodeksu celnego towary unijne, które mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii, zostają objęte procedurą wywozu. Ust. 1 nie stosuje się do jakiegokolwiek z następujących towarów unijnych: a) towarów objętych procedurą uszlachetniania biernego; b) towarów wyprowadzanych poza obszar celny Unii po tym, jak zostały objęte procedurą końcowego przeznaczenia; c) towarów dostarczanych, zwolnionych z VAT lub podatku akcyzowego, jako zapasy statku powietrznego lub wodnego, niezależnie od miejsca przeznaczenia tego statku, przy czym niezbędne jest udokumentowanie takich zapasów; d) towarów objętych procedurą tranzytu wewnętrznego; e) towarów czasowo przemieszczanych poza obszar celny Unii zgodnie z art. 155 (ust. 2). W przypadkach, o których mowa w ust. 2 lit. a), b) oraz c), obowiązują formalności dotyczące zgłoszenia wywozowego określone w prawie celnym (ust. 3).
Zgodnie z Aktem dotyczącym warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej - Protokół nr 10 w sprawie Cypru (Dz. Urz. UE L 236 z 23 września 2003 r.) stosowanie dorobku zawiesza się na tych obszarach Republiki Cypryjskiej, na których Rząd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje efektywnej kontroli (art. 1 ust. 1). Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji podejmuje decyzję o cofnięciu zawieszenia, o którym mowa w ustępie 1 (ust. 2). Zgodnie z art. 2 ust. 1 Protokołu 10 Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, określa warunki, na jakich przepisy prawa UE stosuje się do linii dzielącej obszary, o których mowa w artykule 1 oraz obszary, na których Rząd Republiki Cypryjskiej sprawuje efektywną kontrolę. Granicę między wschodnią strefą suwerenną i obszarami, o których mowa w artykule 1 traktuje się jako część granic zewnętrznych stref suwerennych dla celów części IV Załącznika do Protokołu w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze przez okres zawieszenia stosowania dorobku zgodnie z artykułem 1. W art. 3 ust. 1 wskazano, że nic w niniejszym Protokole nie wyklucza środków mających na celu wspieranie rozwoju gospodarczego obszarów, o których mowa w artykule 1. Środki takie nie wpływają na stosowanie dorobku na warunkach wskazanych w Traktacie o Przystąpieniu w jakiejkolwiek innej części Republiki Cypryjskiej (ust. 2).
Zgodnie ze stanowiskiem TSUE przepisy aktu o akcesji zezwalające na odstępstwa od przepisów traktatu WE należy, biorąc pod uwagę odpowiedni przepisy traktatu, interpretować wąsko oraz ograniczać do tego, co jest absolutnie niezbędne do realizacji ich celu. TSUE w szczególności przyjął, że zwieszenie stosowania acquis communautaire na obszarze północnym przewidziane w art. 1 ust. 1 protokołu nr 20, nie stoi na przeszkodzie stosowaniu rozporządzenia nr 44/2001 do wyroku wydanego przez sąd cypryjski mający siedzibę na obszarze kontrolowanym przez rząd, ale dotyczącego nieruchomości położonej na obszarze północnym (por. wyrok Trybunału (wielka izba) z 28 kwietnia 2009 r., C-420/07).
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że Republika Cypryjska jest członkiem UE. Terytorium Republiki Cypryjskiej jest podzielone – na część, nad którą rząd sprawuje efektywną kontrolę i tę, nad którą rząd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje efektywnej kontroli - terytorium Cypru Północnego. Ani Unia Europejska, ani państwa członkowskie UE, `nie uznają Cypru Północnego za odrębne państwo. Zgodnie z powołanymi aktami prawa unijnego na terytorium Cypru, nad którym rząd nie sprawuje efektywnej kontroli, zawieszone zostało stosowanie dorobku wspólnotowego (acquis communataire), czyli w szczególności unijnego kodeksu celnego. Równocześnie, w żadnym akcie prawa unijnego nie pojawia się słowo "granica" pomiędzy częścią północną a południową Cypru, a jedynie termin "linia". W preambule do rozporządzenia nr 866/2004 podkreślono, że linia nie stanowi granicy zewnętrznej Unii, a równocześnie celem ustanawianych regulacji jest zapewnienie i ułatwienie wymiany handlowej, a przewóz towarów na terytorium, nad którym rząd Republiki nie sprawuje efektywnej kontroli ma być pozbawiony formalności. Zgodnie natomiast z postanowieniami rozporządzenia Rady (UE) nr 685/2013 z 15 lipca 2013 r. (Dz. Urz. UE L z 19 lipca 2013 r., nr L 196/1), celem podjętej regulacji (pkt 4 Preambuły) jest zapewnienie, aby towary transportowane były towarami unijnymi w rozumieniu art. 4 pkt 18 unijnego kodeksu celnego.
Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonej czynności, że zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 866/2004, przewóz towarów na terytorium, nad którym rząd Republiki nie sprawuje pełnej kontroli ma być pozbawiony formalności – zatem nie zachodziły przesłanki dokonania zgłoszenia retrospektywnego, zgodnie z art. 337 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 952/2013, które są spełnione w sytuacji, gdy zgłoszenie wywozowe lub zgłoszenie do powrotnego wywozu było wymagane. W rezultacie, należało stwierdzić, że zaskarżona czynność odpowiada prawu.
Z tego względu Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
W ocenie Sądu niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Skarżący zarzucił, że nie został wezwany o przedłożenie dodatkowych dokumentów w postaci dokumentacji wywozowej. Równocześnie, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, ani nie wskazał na ich istnienie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może polegać wyłącznie na zarzuceniu organowi niepełnych ustaleń. Równocześnie, w ocenie Sądu ustalenia przyjęte w zaskarżonej czynności, znajdują potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, a zebrany w sprawie materiał dowodowy – był w ocenie Sądu – wystarczający do rozstrzygnięcia, czy w sprawie zachodziły przesłanki zgłoszenia retrospektywnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona czynność odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.