Zdaniem skarżącej organ nie wziął pod uwagę w ogóle jej niepełnosprawności; pominął fakt, że osiągany przez nią dochód nie pozwalał na bieżące regulowanie opłat za pobyt w placówce opieki społecznej, które to koszty były bardzo wysokie, czego następstwem było powstawanie zadłużenia. Skarżąca wskazała, że przebywa w Domu Opieki społecznej jako osoba cierpiąca na zachowania afektywne dwubiegunowe nieokreślne. Ponadto, skarżąca wskazała, że jest po usunięciu guza nerki prawej (nowotwór złośliwy). Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2 181,08 zł., z czego jedynie 1 078,56 zł przekazuje na konto Domu Pomocy Społecznej tytułem odpłatności, podczas gdy zgodnie z decyzją Centrum Usług Społecznych w Skawinie z dnia 5 października 2023 r. powinna przekazywać 1 502,89 zł. Nadto z emerytury jest prowadzona egzekucja komornicza na kwotę 599,19 zł. W związku z powyższym na jej konto depozytowe w Domu Pomocy Społecznej wpływa 503,33 zł i ta kwota musi starczyć na pokrycie podstawowych potrzeb, zakup leków ponad limit i środków higienicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga została uwzględniona ponieważ ZUS, ograniczając się jedynie do egzekucji z wypłacanej emerytury, a nie podejmując faktycznie egzekucji z zabezpieczonych na poczet zaległości nieruchomości, doprowadzał, wbrew interesowi publicznemu, do zwiększania się zadłużenia skarżącej wobec władz publicznych – przerzucając tym samym skutki takiego postępowania na skarżącą i Gminę Skawina. W ocenie Sądu, to doprowadziło do błędnej interpretacji przede wszystkim §3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Niezależnie o powyższego, braki w należytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji praktycznie uniemożliwiły sądowi administracyjnemu przeprowadzenie kontroli tegoż rozstrzygnięcia.
Z akt wynika, że skarżąca na 27 stycznia 2025 r. tj. w dacie wydania pierwszej z decyzji (k. 34) posiadała zaległości w łącznej kwocie 11 005,73 zł. (wraz z odsetkami). Składały się na nie: zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne (sierpień-grudzień 2017 r. i styczeń – lipiec 2018 r.) oraz zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2021 – do sierpień 2023 r.
Zaskarżona decyzja (z 6 marca 2025 r.) nie aktualizuje w żaden sposób informacji o stanie zadłużenia, co budzi wątpliwości Sądu, w porównaniu do dostępnych publicznie danych z ksiąg wieczystych, w których na dzień 13 stycznia 2026 r. (a więc na prawie dwa miesiące przed wydaniem zaskarżonej decyzji z 6 marca 2025 r.) dokonano dodatkowo wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2024 r.
Z zapisów ksiąg wieczystych obu ww. nieruchomości wynika bowiem, że zaległości zostały zabezpieczone hipoteką w części dotyczącej składek na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień, lipiec i sierpień 2023 r. (nieruchomość objęta KW nr [...]) oraz składek na ubezpieczenie społeczne za marzec 2017 r. - lipiec 2018 oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2017 r. do lipca 2018; od sierpnia 2021 r. do listopada 2022 r.; od grudnia 2022 r. do czerwca 2023 r. i za kwiecień 2024 r. (KW nr [...]).
Rzecz jednak w tym, że 67 letnia skarżąca z racji choroby psychicznej została przymusowo umieszczona w DPS, co powoduje, że oczekiwanie organu, iż może ona potencjalnie uzyskiwać dodatkowe dochody, jest oderwane od realiów prowadzenia tego typu działalności jak dotychczasowa działalność (usługi tłumaczeń). Stosunkowo niska emerytura (2 157,49 zł brutto w 2025 r.) skutkuje brakiem możliwości szybkiego wyegzekwowania całości zaległości. W praktyce bowiem, jak wynika z decyzji, miesięcznie potrącane z ZUS jest 539,37 zł miesięcznie. Rzecz jednak w tym, że jednocześnie narasta skarżącej zadłużenie z tytułu pobytu w DPS w W., ponieważ skarżącej nie jest potrącane ustawowe 70% emerytury netto na poczet kosztów pobytu w DPS (w skardze jest mowa o należnym w 2023 r. potrąceniu 1 502,89 zł), ale z uwagi na coroczną waloryzację emerytury – wartość ta powinna być nieco wyższa. Zadłużenie to również dotyczy wierzyciela publicznego – jakim jest Gmina Skawina, która finansuje pobyt skarżącej w Domu Opieki Społecznej. Z urzędu orzekającemu Sądowi znany jest fakt, że w sprawie skarżącej, a dotyczącej ewentualnego zwolnienia od kosztów pobytu w DPS, wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazując, że w zaskarżonej decyzji organu pomocy społecznej: "Nie rozważono jednak, czy kwota, która skarżącej pozostaje po uiszczeniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie jest kwotą niską, czy jej długotrwała choroba psychiczna nie generuje jakichś znacznych, dodatkowych wydatków na koszty leczenia i opieki, że nie ma ona żadnych zobowiązań finansowych" (wyrok z 12 maja 2026 r., III SA/Kr 1724/25). Zdaniem Sądu te same uwagi można odnieść do uzasadnienia zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji.
Jednocześnie organ nie podejmuje żadnych kroków w celu wyegzekwowania należności chociażby z działki rolnej położonej w C., a stanowiącej w całości własność skarżącej.
Powyższe oznacza, że nie odpowiadają do końca prawdzie twierdzenia organu, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji gdy z powodu przewlekłej choroby została pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Z powodu całkowitego zaniechania podejmowania egzekucji, chociażby z działki rolnej należącej w całości do skarżącej, organ doprowadza do tego, że narasta równolegle z powodu zaniechania, zadłużenie skarżącej wobec Gminy Skawina.
Tego typu uzasadnienie nie odpowiada stanowi faktycznemu, co powoduje, że zdaniem Sądu, zostały naruszone dodatkowo przepisy art. 80 k.p.a. dotyczące oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że skarżąca pozostaje nie z własnej woli, w domu opieki społecznej; nie porównał kosztów jakie ustawowo musi z tego tytułu ponosić finansując z emerytury netto (tj. 70% zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 639 z późn. zm.).) z kwotami wolnymi od zajęcia. Sąd nie miał więc dostatecznych danych, aby móc skontrolować zaskarżoną decyzję w tym zakresie.
W ponownym postępowaniu organ, analizując przesłanki umorzenia zaległości, uwzględni stanowisko Sądu zgodnie z z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).
Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.