Na dzień umieszczenia przedmiotowego towaru pod procedurą dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2020/1577 z dnia 21 września 2020 r. zmieniające załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 361/1 z 30 października 2020 r. z późn. zm.).
Klasyfikacji taryfowej towarów (wskazanie właściwej pozycji lub podpozycji Taryfy celnej) dokonuje się na podstawie dostępnych danych dotyczących produktu, Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (w skrócie: ORINS) - podanych w Taryfie celnej, uwag do sekcji i działów Taryfy, które decydują o tym, jak należy klasyfikować poszczególne towary.
Zgodnie z regułą 1 Ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury scalonej, tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne. Natomiast, do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z regułami 2 do 6.
W niniejszej sprawie zastosowanie ma również art. 56 ust. 2 lit. d) UKC, dotyczący preferencyjnych środków taryfowych.
Organ zauważył, że w dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego,
w handlu zagranicznym z Wielką Brytanią obowiązywała tymczasowa umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, którą opublikowano w Dz. Urz. UE L 444 z dnia 31 grudnia 2020 r. Po wypełnieniu niezbędnych procedur ratyfikacyjnych umowa TCA jest z dniem 1 maja 2021 r. stosowana oficjalnie, a jej tekst ogłoszony został w Dz. Urz. UE L 149 z 30 kwietnia 2021 r.
Podał, że zgodnie z art. 54 ust. 1 umowy TCA (odpowiednio art. ORIG.18 umowy tymczasowej), strona dokonująca przywozu przyznaje preferencyjne traktowanie taryfowe produktowi pochodzącemu z terytorium drugiej strony, na podstawie wniosku importera o preferencyjne traktowanie taryfowe. Importer jest odpowiedzialny za poprawność wniosku i zgodność z wymogami. Art. 54 ust. 2 TCA stanowi, że wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opiera się na sporządzonym przez eksportera oświadczeniu o pochodzeniu lub wiedzy importera o pochodzeniu produktu. Art. 54 ust. 3 umowy TCA zobowiązuje importera do przechowywania kopii oświadczenia o pochodzeniu i dostarczania jej organowi celnemu na żądanie. Termin złożenia wniosku o preferencyjne traktowanie taryfowe oraz podstawę wniosku określa art. 55 ust. umowy TCA, zgodnie z którym dołącza się je do zgłoszenia przywozowego zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi strony dokonującej przywozu.
W myśl art. 56 ust. 1 i ust. 2 umowy TCA, (odpowiednio art. ORIG.19 ust. 1 i 2 umowy tymczasowej) eksporter sporządza oświadczenie o pochodzeniu na podstawie informacji świadczących o tym, że produkt jest pochodzący, w tym informacji o statusie pochodzenia materiałów. Eksporter jest odpowiedzialny za poprawność oświadczenia i przekazywanych informacji. Wzór treści oświadczenia znajduje się w Załączniku 7 do umowy TCA i sporządza się je na fakturze lub innym dokumencie opisującym produkt w sposób wystarczająco szczegółowy. Eksporter jest odpowiedzialny za dostarczenie informacji wystarczających do identyfikacji produktu, a strona dokonująca przywozu nie wymaga tłumaczenia oświadczenia. Oświadczenie o pochodzeniu jest ważne przez 12 miesięcy lub dłużej, maksymalnie do 24 miesięcy, jeśli określi to strona dokonująca przywozu.
W myśl art. 56 ust. 4 umowy TCA, oświadczenie o pochodzeniu może dotyczyć pojedynczej wysyłki lub wielokrotnych przesyłek identycznych produktów w okresie do 12 miesięcy.
Zatem, aby towar objęty kodem HS 6309 mógł nabyć preferencyjne pochodzenie, musi spełniać przewidziane dla niego ww. umową reguły pochodzenia, czyli w tym przypadku zadość czynić definicji CTH. W ocenie organu odwoławczego w regule tej mowa o produkcji, czyli o czynności wytworzenia, z którą nie mamy do czynienia w przypadku odzieży używanej. Produkcją bynajmniej nie można nazwać użytkowania odzieży, czyli jej noszenia, prania, prasowania, itp., a następnie jej zbierania, sortowania, kolejnego prania, czyszczenia, czy dezynfekcji. Tego typu czynności i operacje należy traktować jako niewystarczające do nadania towarom (w świetle uregulowań zawartych w ww. umowie TCA) preferencyjnego pochodzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie celne uzupełniające [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. (poz. L [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r.) było przedmiotem kontroli celno-skarbowej, podczas której stwierdzono, że w przypadku odzieży używanej nie mamy do czynienia z produkcją, a tylko używaniem produktu. Ponadto czynności i operacje wykonywane w Wielkiej Brytanii, takie jak: zbieranie, sortowanie, pranie, czyszczenie, dezynfekcja itp. są zaliczane do niewystarczających czynności i operacji, które mogą nadawać (w świetle uregulowań zawartych w ww. umowie) preferencyjnego pochodzenia produktom. W konsekwencji odzież używana zebrana na terytorium Wielkiej Brytanii nie może być uważana za pochodzącą z UK w rozumieniu ww. umowy. W świetle powyższego, również wyżej opisane oświadczenie firmy R. Ltd z Wielkiej Brytanii zamieszczane na fakturze zakupowej odzieży używanej należy uznać za niewystarczające i nie może stanowić podstawy do ubiegania się o preferencyjne traktowanie taryfowe importowanej odzieży używanej. W powyższym zakresie Spółka, pomimo wezwania organu kontroli celno-skarbowej, nie przedstawiła żadnych dodatkowych dokumentów.
Zdaniem organu odwoławczego odzież używana zebrana w UK może być uważana za pochodzącą z tego kraju, ale w rozumieniu niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem delegowanym do Unijnego Kodeksu Celnego dla pozycji HS 6309 (we wszystkich zgłoszeniach przedłożonych do kontroli deklarowany jest ten kod) zastosowanie ma reguła: "Zbieranie i pakowanie do wysyłki". W przypadku zbierania odzieży używanej na terytorium UK reguła ta jest spełniona, zatem importowana odzież używana z Wielkiej Brytanii podlega stawce celnej (erga omnes) - 5,3%.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w zaskarżonej decyzji uznał za zasadne stanowisko Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach, wyrażone zarówno w treści protokołu kontroli celno-skarbowej, jak i w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontrolowanego, iż odzież używana, zebrana na terytorium Wielkiej Brytanii, nie może być uważana za pochodzącą w rozumieniu ww. umowy TCA. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w pełni podzielił to stanowisko. Zauważył, że w przedmiotowej sprawie, wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe w ramach TCA dla 16 833 szt. (5 130 kg) odzieży używanej został złożony przez Zgłaszającego w momencie przywozu, poprzez wskazanie w poz. 1 [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. kodu preferencji 300 (w polu 36 MRN), właściwego w przypadku umowy o wolnym handlu i wniosku o stawkę celną preferencyjną.
W nin. sprawie eksporter wystawiając deklarację na fakturze nie wskazał konkretnie na tym właśnie dokumencie, które z objętych nim towarów winny być preferencyjnie traktowane, a które nie. Co prawda zgłaszający w polu 44 zadeklarował pod kodem N271 dokument packing list, załączając specyfikację nazwaną "Packing list for invoice number [...]", w której wymieniono, jaka liczba kilogramów z danego asortymentu posiada lub nie posiada pochodzenia z UK. Jednak w ocenie organu odwoławczego powyższe jest niewystarczające dla uznania stawki celnej preferencyjnej dla części towarów. Nie budzi wątpliwości, że specyfikacja ta jest odrębnym od faktury dokumentem. Stosownie do brzmienia art. 16 umowy TCA "Oświadczenie o pochodzeniu sporządza się (...) na fakturze lub dowolnym innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu".
Przedstawiona wraz ze zgłoszeniem celnym faktura nr [...] z dnia 22 kwietnia 2021 r., chociaż posiada oświadczenie o pochodzeniu, nie identyfikuje towaru wystarczająco szczegółowo. Z kolei specyfikacja posiada zapisy "UK origin items" oraz "Non-UK origin items", ale po pierwsze, nie zawiera w swej treści oświadczenia o pochodzeniu towarów, a po drugie, wymienia 12 asortymentów odzieżowych (tj. m.in. sukienki, spódnice, spodnie, podkoszulki, bluzki, kurtki, marynarki/żakiety, kardigany, piżamy, bielizna, buty) nie wskazując w jaki sposób wiąże je z 7 pozycjami towarowymi na fakturze opisanymi kolejno jako: używana odzież sortowana w celu ponownego założenia, B. używana odzież zwroty sortowana w celu ponownego założenia, B. buty sortowane w celu ponownego założenia, B. akcesoria, PLT używana odzież/zwroty sortowana w celu ponownego założenia, PLT zwroty buty sortowane w celu ponownego założenia. Nadto faktura handlowa traktuje o kilogramach towarów, a specyfikacja o ilościach sztuk.
Dalej organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 62 ust. 2 umowy TCA, jeżeli wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opierał się na oświadczeniu o pochodzeniu, organ celny Strony dokonującej przywozu, przeprowadzający weryfikację, po zwróceniu się najpierw o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1 oraz w oparciu o odpowiedź importera (udzielonej w toku kontroli celno-skarbowej), może również — w określonym terminie - zwrócić się do organu celnego Strony dokonującej wywozu o udzielenie informacji, jeżeli uzna, że konieczne jest uzyskanie dodatkowych informacji w celu zweryfikowania statusu pochodzenia produktu.
W przedmiotowej sprawie nie było konieczności zwrócenia się do organu celnego Zjednoczonego Królestwa o dodatkowe informacje w sprawie weryfikacji statusu pochodzenia towaru. Weryfikację tę prowadzi organ celny kraju przywozu. Wbrew temu co twierdzi pełnomocnik Strony art. 62 ust. 2 umowy TCA (odpowiednio art. ORIG.25 ust. 2 umowy tymczasowej) nie warunkuje odmowy preferencyjnego traktowania od kontaktu (wniosku o weryfikację), z organem celnym kraju wywozu - Zjednoczonego Królestwa.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W przypadku odzieży używanej, nie mamy bowiem do czynienia z produkcją, czyli z czynnością wytworzenia. Produkcją nie można nazwać użytkowania odzieży, czyli jej noszenia, prania, prasowania, itp., a następnie jej zbierania, sortowania, kolejnego prania, czyszczenia czy dezynfekcji. Tego typu czynności i operacje należy traktować jako niewystarczające do nadania towarom preferencyjnego pochodzenia. Odzież ta może być uważana za pochodzącą z UK, ale tylko w rozumieniu niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem UKC RE) dla pozycji HS 6309 zastosowanie ma reguła: "Zbieranie i pakowanie do wysyłki". W imporcie odzieży używanej ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii wg zgłoszenia celnego uzupełniającego [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. (poz. 1 [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r.) zastosowanie stawki celnej preferencyjnej 0% było nieprawidłowe. Dla przedmiotowego towaru właściwą jest stawka celna konwencyjna (erga omnes) obowiązująca na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego - w wysokości 5,3% - określona we Wspólnej Taryfie Celnej (Dz. Urz. UE L nr 361/1 z 31 października 2020 r. ze zm.).
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, mimo braku jakichkolwiek dowodów, że towar objęty pozycją 1 zgłoszenia celnego uzupełniającego [...] z dnia 22 kwietnia 2021 r. nie spełnia kryteriów pochodzenia przewidzianych umową TCA ;
- art. 103 ust.2 UKC poprzez jego zastosowanie zamiast mającego w niniejszej sprawie zastosowania przepisu art. 103 ust. 1 UKC;
- art. ORIG 26 ust.1 umowy TCA poprzez odmowę preferencyjnego traktowania towarów, których wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opierał się na prawidłowym oświadczeniu eksportera o pochodzeniu, bez wystąpienia z wnioskiem o weryfikację tego oświadczenia;
- art. 77 UKC poprzez orzeczenie, że dłużnikami są: "1. Ł. Sp. K., ul. K. [...], [...] S. (uprzednio: N. Sp. z o.o. Sp. K.), 2. K. Sp. z o.o., ul. K. [...], [...] K." zamiast wynikającego z art. 77 ust.3 UKC stwierdzenia, że dłużnikiem jest zgłaszający czyli K. Sp z o.o, oraz dłużnikiem jest również Ł. Sp. K.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd dokonując bowiem kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie stwierdził by w decyzjach tych tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania.
Nie stwierdził również naruszenia przez organy je wydające przepisów postępowania poprzez wadliwe (niepełne) ustalenia faktyczne pozostające w bezpośrednim związku z błędną wykładnią i wadliwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że rozpatrzenie przez organ odwoławczy także odwołania z dnia 3 lipca 2024 r., złożonego przez K. sp. z o.o. w K. - wniesionego z uchybieniem terminu - było błędem organu. W świetle bowiem postanowień art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) wniesienie odwołania z uchybieniem terminu winno skutkować wydaniem postanowienia organu odwoławczego stwierdzającego wniesienie tego odwołania z uchybieniem terminu, jednakże Sąd ostatecznie uznał, że ta wadliwość proceduralna organu odwoławczego, polegająca na niewydaniu wskazanego postanowienia o os stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, zwłaszcza w sytuacji, gdy drugie z odwołań zostało złożone z zachowaniem przewidzianego do tego terminu i rozpatrzone merytorycznie. Wobec tego nie mogłoby zapaść w trybie odwoławczym inne rozstrzygnięcie, jak podjęte przez organ odwoławczy.
Dokonując natomiast oceny zgodności z prawem kwestionowanej skargą decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu.
Podkreślić bowiem należy, że kwestia odmowy stronie skarżącej przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego towaru, określenia kwoty należności celnych przywozowych oraz różnicy pomiędzy prawidłową kwotą podatku od towarów i usług a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym, w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1539/24 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w niniejszym składzie podziela zatem stanowisko zawarte w powyższym orzeczeniu, dlatego częściowo posłuży się argumentacją w nim zawartą.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 maja 2025 r. nr 1201-IOC.4322.422.2024, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2024 r. 358000-COC1.4322.7.2023, w sprawie odmowy przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego towaru oraz określenia kwoty należności celnych przywozowych i różnicy w podatku VAT.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE. L 2013 Nr 269, str. 1 ze zm., zwanego dalej, jako UKC).
Zgodnie z art. 48 UKC, do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.
Art. 56 ust. 1 UKC stanowi, że podstawą naliczenia należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna, ustanowiona na podstawie art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne 2004 r. roz. 2 tom 2, str. 382).
Należy podkreślić, że w dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego w dniu 26 kwietnia 2021 r., obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2020/1577 z dnia 21 września 2020 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 361/1 z 30.10.2020 r. z późn. zm.).
Art. 56 ust. 2 UKC określa, że Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje m.in.: a) Nomenklaturę scaloną towarów, określoną w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87; c) konwencyjne lub zwykłe autonomiczne stawki celne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą scaloną; d) preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii lub z grupami takich krajów lub terytoriów.
Klasyfikacja taryfowa towarów, zgodnie z art. 57 ust. 1 UKC, polega na przypisaniu im odpowiedniej podpozycji lub dalszych podpodziałów w Nomenklaturze Scalonej. Reguła 1 Ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury scalonej stanowi, że tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne, natomiast dla celów prawnych klasyfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, a także, o ile nie są sprzeczne z powyższymi, zgodnie z regułami 2 do 6. Klasyfikacja taryfowa dokonywana jest na podstawie dostępnych danych dotyczących produktu, Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz uwag do sekcji i działów Taryfy.
W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 56 ust. 2 lit. d) UKC, dotyczący preferencyjnych środków taryfowych wynikających z umów zawartych przez Unię z innymi krajami lub terytoriami.
W dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego tj. w dniu 12 kwietnia 2021 r., w handlu zagranicznym z Wielką Brytanią obowiązywała Umowa o Handlu i Współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony. Jej tekst został opublikowany w Dz. Urz. UE L 149 z 30.04.2021 r. (zwanej dalej umową TCA) po wypełnieniu niezbędnych procedur ratyfikacyjnych, choć tymczasowo stosowano ją już od 1 stycznia 2021 r.
Art. 54 ust. 1 umowy TCA stanowi, że strona dokonująca przywozu przyznaje preferencyjne traktowanie taryfowe produktowi pochodzącemu z terytorium drugiej strony, na podstawie wniosku importera o preferencyjne traktowanie taryfowe. Importer jest odpowiedzialny za poprawność wniosku i zgodność z wymogami. Art. 54 ust. 2 umowy TCA dopuszcza oparcie wniosku o preferencyjne traktowanie taryfowe na oświadczeniu o pochodzeniu sporządzonym przez eksportera lub na wiedzy importera o pochodzeniu produktu. Art. 54 ust. 3 umowy TCA zobowiązuje importera do przechowywania kopii oświadczenia o pochodzeniu i dostarczania jej organowi celnemu na żądanie. Zgodnie z art. 55 ust. 1 umowy TCA, wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe oraz jego podstawa muszą być dołączone do zgłoszenia przywozowego zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi strony dokonującej przywozu.
W myśl art. 56 ust. 1 i 2 umowy TCA, eksporter sporządza oświadczenie o pochodzeniu na podstawie informacji świadczących o tym, że produkt jest pochodzący, w tym informacji na temat statusu pochodzenia materiałów użytych do wytworzenia produktu, i jest odpowiedzialny za poprawność tego oświadczenia. Wzór oświadczenia zamieszczony jest w Załączniku 7 do umowy TCA i powinien być sporządzony na fakturze lub jakimkolwiek innym dokumencie opisującym produkt pochodzący w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić identyfikację tego produktu. Oświadczenie jest ważne przez 12 miesięcy, maksymalnie do 24 miesięcy (art. 56 ust. 3 umowy TCA), i może dotyczyć pojedynczej wysyłki lub wielokrotnych przesyłek identycznych produktów w okresie do 12 miesięcy (art. 56 ust. 4 umowy TCA).
Zasady ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów w handlu między UE a UK zawarte są w części drugiej umowy TCA (handel, transport, rybołówstwo i inne uzgodnienia), dziale pierwszym (Handel), Tytule 1 (Handel towarami), Rozdziale 2 (Reguły pochodzenia), tj. w artykułach od art. 37 do art. 68. Konkretne reguły pochodzenia znajdują się w Załączniku 3 "Reguły pochodzenia dla poszczególnych produktów" do TCA.
Dla towarów objętych kodami HS 63.09-63.10 preferencyjna reguła pochodzenia to CTH (Change of Tariff Heading - zmiana pozycji taryfowej). Definicja reguły CTH, zamieszczona w Uwadze 2 "Struktura wykazu reguł pochodzenia dotyczących poszczególnych produktów" Załącznika 2 do TCA, oznacza produkcję (wytwarzanie) z materiałów niepochodzących objętych dowolną pozycją z wyjątkiem pozycji danego produktu. Oznacza to, że wszelkie materiały niepochodzące użyte do wytworzenia produktu muszą być klasyfikowane do pozycji (4-cyfrowy poziom zharmonizowanego systemu) innej niż pozycja danego produktu. Zatem, aby towar objęty kodem HS 6309 mógł nabyć preferencyjne pochodzenie, musi spełniać definicję CTH.
Istota sporu także w niniejszej sprawie koncentruje się na tym, czy organy celne prawidłowo odmówiły przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego odzieży używanej, objętej poz. 1 zgłoszenia celnego uzupełniającego [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r., oraz czy prawidłowo określiły kwotę należności celnych przywozowych.
Organy w niniejszej sprawie konsekwentnie utrzymują, że odzież używana nie spełnia preferencyjnych reguł pochodzenia. Strona skarżąca natomiast argumentuje, że wystarczająca jest zmiana klasyfikacji towaru. Skarżąca spółka powołuje się na noty wyjaśniające, zgodnie z którymi warunkiem zmiany klasyfikacji odzieży nowej do pozycji 6309 HS jest spełnienie dwóch wymogów: 1) odzież musi wykazywać dostrzegalne oznaki noszenia, nawet jeśli wymaga czyszczenia lub naprawy przed użyciem, z wyłączeniem nowych artykułów z wadami lub artykułów zalegających w sklepie; 2) odzież musi być prezentowana luzem lub w belach, workach, podobnych opakowaniach, lub powiązana bez zewnętrznego opakowania, bądź zapakowana niedbale w skrzynie. Skarżący podkreśla, że według oświadczenia eksportera oba te wymogi zostały spełnione.
W rozpatrywanej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko organów w tym zakresie. Produkcja to zamierzona czynność wytworzenia, z którą nie mamy do czynienia w przypadku odzieży używanej. Użytkowanie odzieży, czyli jej noszenie, pranie, prasowanie itp., a następnie jej zbieranie, sortowanie, kolejne pranie, czyszczenie czy dezynfekcja, nie może być uznane za produkcję. Jak słusznie zauważyły organy, tego typu czynności i operacje są niewystarczające do nadania towarom preferencyjnego pochodzenia w świetle uregulowań umowy TCA.
Produkcja odzieży to złożony proces obejmujący projektowanie, konstrukcję, krojenie, szycie, znakowanie i wykańczanie. Obejmuje szereg działań, od początkowej koncepcji po kontrolę jakości i logistykę, prowadzących do wytworzenia gotowych produktów z surowców. Konsument, kupując i użytkując odzież, nie staje się jej producentem, jego zamiarem nie jest bowiem wytworzenie innego produktu. Powstanie odzieży używanej nie jest co do zasady wynikiem produkcji a efektem ubocznym konsumpcji. Konsument co do zasady nie poszukuje odzieży używanej z tego względu, że ma ona tę cechę – była "używana" przez anonimową Brytyjkę czy Brytyjczyka, ale dlatego, że jest tańsza od odzieży nowej. Oczywiście mogą się zdarzyć przypadki poszukiwania przez konsumenta odzieży używanej z innej przyczyny, np. dlatego, że znana osoba tę odzież użyła publicznie – znana aktorka na Gali Oskarów, znany tenisista na turnieju Wielkiego Szlema albo też dlatego, że jakiś element garderoby stał się "kultowym" a przestał być produkowany i nie można już kupić nowego. Ale i w takim przypadku o wytworzeniu odzieży używanej można byłoby mówić jedynie wtedy, gdyby zamiarem jej twórcy było podniesienie wartości danego elementu garderoby np. poprzez umówienie się na jego publiczne użycie przez określoną osobę, celem jego sprzedaży z wykorzystaniem tej cechy w celu marketingowym. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przypadku obrotu odzieżą używaną na kilogramy, jak w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, Sąd zgadza się z ustaleniami organów i uznaje, że odzież używana zebrana na terytorium Wielkiej Brytanii nie może być traktowana jako pochodząca z UK w rozumieniu umowy TCA. Sąd uznaje, że oświadczenie firmy R. Ltd zamieszczone na fakturze zakupowej odzieży używanej jest niewystarczające i nie może stanowić podstawy do ubiegania się o preferencyjne traktowanie taryfowe.
Organy celne, powołując się na art. 61 ust. 1 umowy TCA, mogą zweryfikować, czy dany produkt jest produktem pochodzącym lub czy spełnione są inne wymogi, w oparciu o metody oceny ryzyka. Weryfikacje te można przeprowadzić w drodze wniosku o udzielenie informacji przez importera. Informacje te obejmują oświadczenie o pochodzeniu oraz informacje dotyczące spełnienia kryteriów pochodzenia (art. 61 ust. 2 umowy TCA). W przypadku, gdy wniosek o preferencyjne traktowanie taryfowe opiera się na oświadczeniu o pochodzeniu, importer dostarcza to oświadczenie, ale może poinformować organ celny Strony dokonującej przywozu, że nie jest w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w ust. 2 lit. b) (art. 61 ust. 4 umowy TCA).
W aktach kontroli celno-skarbowej Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach wielokrotnie wzywał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów uzyskanych od eksportera, potwierdzających brytyjskie preferencyjne pochodzenie importowanych towarów (odzieży używanej). W odpowiedzi na te wezwania, pismem z dnia 11 lipca 2022 r. strona skarżąca wskazała, że nie jest w stanie dostarczyć informacji, o których mowa w art. 61 ust. 2 lit. b) umowy TCA.
Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 lit. a) umowy TCA, organ dokonujący przywozu może odmówić preferencyjnego traktowania taryfowego, jeżeli importer nie udzielił odpowiedzi w terminie trzech miesięcy po dniu złożenia wniosku o udzielenie informacji zgodnie z art. 61 ust. 1. Zatem, za niezasadny należy uznać zarzut, w którym Spółka twierdzi, że żaden z warunków odmowy preferencyjnego traktowania taryfowego określony w art. 63 ust. 1 lit. c umowy TCA nie został spełniony. Organy celne nie musiały zwracać się do organu celnego UK o dodatkowe informacje w sprawie weryfikacji statusu pochodzenia towaru, ponieważ weryfikację prowadził organ celny kraju przywozu. Art. 62 ust. 2 umowy TCA nie warunkuje odmowy preferencyjnego traktowania od kontaktu z organem celnym kraju wywozu UK.
Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że w przypadku spornej odzieży używanej nie mamy do czynienia z produkcją w rozumieniu umowy TCA, co uniemożliwia nadanie towarom preferencyjnego pochodzenia. Wobec czego zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0% dla odzieży używanej importowanej ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii, zgodnie ze zgłoszeniem celnym uzupełniającym nr: [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. (poz. l [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r.) było nieprawidłowe. Zasadne jest zatem odmówienie preferencyjnego traktowania taryfowego i zastosowanie stawki celnej konwencyjnej (erga omnes) w wysokości 5,3%, obowiązującej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2020/1577.
Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organów, że dla obliczenia prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego, organ I instancji zasadnie zmienił elementy zawarte w zgłoszeniu celnym, co skutkowało prawnie należną kwotą należności celnych w wysokości 6 043 zł, wyższą o 4 788 zł od zadeklarowanej
i zaksięgowanej kwoty 1.255 zł. Kwota należności celnych przywozowych została określona zgodnie z zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania długu celnego, zgodnie z art. 85 ust. 1 UKC.
Dodatkowo, prawidłowo określono różnicę w wysokości 1.101 zł pomiędzy prawidłową kwotą podatku od towarów i usług (typ-B00) wynoszącą 28 758 zł a kwotą podatku od towarów i usług już wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym wynoszącą 27 657 zł.
W ocenie Sądu postawione w skardze organowi zarzuty naruszenia: art. 187 Ordynacji podatkowej, art. 103 ust. 1 i ust. 2 UKC, ORIG 26 ust. 1 umowy TCA są więc nieuzasadnione.
Co do zarzutu naruszenia art. 77 UKC poprzez niewłaściwe wskazanie dłużników, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji wszystkich dłużników, którzy odpowiadają za dług celny solidarnie. Kolejność wskazania adresatów decyzji nie ma w tym przypadku znaczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.