a) przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos;
b) zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika;
c) gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie.
Skarżąca podniosła, że jednym ze wskazań do wyłączenia pojemnika na żywność z zakresu stosowania przepisów ustawy o opłacie produktowej, w tym obowiązku pobierania opłaty z art. 3b tej ustawy, jest sytuacja kiedy umieszczona w nim żywność wymaga przez spożyciem dalszej obróbki takiej jak "podgrzewanie". Zatem ustawodawca przewidział, że nie będą podlegać ustawie (w tym opłatom) opakowania, w których podaje się posiłki wymagające jedynie podgrzania. Ograniczenie wyłącznie do konieczności ugotowania, usmażenia, upieczenia czy grillowania jest nieuprawnione. Spółka nie musi sprzedawać posiłków surowych czy mrożonych, aby korzystać ze zwolnienia, wystarczającym jest sprzedaż posiłków wymagających podgrzania.
Spółka zaznaczyła, że należy odróżnić podgrzewanie, które polega na wyjęciu z chłodni w celu uzyskania temperatury pokojowej od podgrzewania, które polega na poddaniu posiłku (niekoniecznie surowego czy mrożonego) obróbce termicznej przez konsumenta w urządzeniu zewnętrznym np. kuchence mikrofalowej. A contrario, jeżeli produkt wymaga podgrzewania w kuchence mikrofalowej – produkt nie jest gotowy do spożycia bez dalszej obróbki, a tym samym, nie powinien podlegać opłacie produktowej.
W przypadku podgrzewania, o którym mowa powyżej, podgrzewanie posiłku prowadzić ma do zamiany jego wyglądu, konsystencji, smaku i przyswajalności. Podgrzewanie posiłku chroni przed bakteriami i wirusami. Podgrzewanie jest istotne, albowiem likwiduje groźne dla zdrowia drobnoustroje, poprawia smak, ułatwia przyswajanie składników odżywczych i utrzymuje świeżość potraw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 roku pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty i argumentację prezentowaną w skardze oraz w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił dowód z załączonego do skargi zestawienia posiłków produkowanych i oferowanych przez skarżącą Spółkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 oraz art. 135 P.p.s.a.)
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a.
Zaskarżone decyzje zostały wydane w trybie określonym w art. 34 ust. 1 -16 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).
Udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 34 ust. 5 Prawa przedsiębiorców). Do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej (art. 34 ust. 16 Prawa przedsiębiorców).
Sąd nie ujawnił żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów o wydaniu zaskarżonych decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.).
Zarzutów skargi o istotnym naruszeniu powyższych przepisów nie potwierdza dowód z dokumentu w postaci "zestawienia posiłków produkowanych i oferowanych klientom przez Spółkę".
Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do niebudzącego wątpliwości przekonania, że okoliczności faktyczne sprawy są pomiędzy stronami bezsporne, a podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji stanowiły ustalenia zgodne z treścią załączonego do skargi dokumentu w postaci "zestawienie posiłków produkowanych i oferowanych klientom przez Spółkę".
Z przedstawionego dokumentu wynika jednoznacznie, że Skarżąca zajmuje się wytwarzaniem posiłków gotowych do spożycia, które zaleca spożywać "na zimno", na ciepło lub zimno" albo "na ciepło".
Do dań (gotowych posiłków), których spożycie Spółka zaleca klientom na ciepło zaliczono w szczególności: "Gulasz wołowy z pieczarkami, pikantne puree z batatów i surówka z czerwonej kapusty", "Ukraińskie gołąbki z kaszą gryczaną", "Wołowina w sosie śliwkowym, sorgo i gotowana marchew", "Krem z jarmużu ze szczypiorkiem i jajkiem", "Gotowane pulpety w sosie grzybowym, kaszotto z suszonymi pomidorami i pietruszką, czerwona kapusta gotowana", "Zupa jarzynowa z bobem i koperkiem", czy "Polędwiczka wieprzowa w kremowym sosie porowym, zielone włoskie kluseczki i surówka z modrej kapusty".
Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 433 z późn. zm.).
W świetle treści art. 3b ust. 1 powołanej ustawy przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w których są oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w załączniku nr 6 do ustawy będące opakowaniami lub napoje lub żywność pakowane przez tego przedsiębiorcę w te produkty, jest obowiązany do pobrania opłaty od użytkownika końcowego nabywającego te produkty lub napoje lub żywność w tych produktach, zwanej dalej "opłatą".
Zgodnie zaś z załącznikiem nr 6 do powołanej ustawy "Do produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych podlegających zmniejszaniu stosowania zalicza się:
1) kubki na napoje, w tym ich pokrywki i wieczka;
2) pojemniki na żywność, w tym pojemniki takie jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowane w celu umieszczania w nich żywności, która jest:
a) przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos,
b) zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika oraz
c) gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
- w tym pojemniki na żywność typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia, z wyjątkiem pojemników na napoje, talerzy oraz paczek i owijek zawierających żywność".
Dostrzegać należy, że przepis art. 3b ustawy produktowej oraz załącznik nr 6 do tej ustawy stanowią implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz. Urz. UE. L 155 z 12.06.2019, str. 1).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu osiągnięcia ambitnego i trwałego zmniejszenia stosowania wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, zgodnie z ogólnymi celami unijnej polityki dotyczącej odpadów, w szczególności w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów, co ma doprowadzić do odwrócenia w znacznym stopniu tendencji wzrostowych związanych ze stosowaniem tych produktów. Środki te mają prowadzić do osiągnięcia do 2026 roku, w porównaniu z 2022 rokiem, mierzalnego, ilościowego zmniejszenia stosowania wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na terytorium danego państwa członkowskiego. Środki te mogą obejmować krajowe cele w zakresie zmniejszenia stosowania, środki zapewniające udostępnianie konsumentowi końcowemu w punkcie sprzedaży produktów wielokrotnego użytku stanowiących alternatywę dla wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, instrumenty ekonomiczne, takie jak instrumenty zapewniające, aby te produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych nie były bezpłatnie wydawane konsumentowi końcowemu w punkcie sprzedaży i umowy, o których mowa w art. 17 ust. 3.
Z kolei art. 12 dyrektywy stanowi: "Dokonując oceny, czy do celów niniejszej dyrektywy pojemnik na żywność należy uznać za produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, obok wymienionych w załączniku kryteriów dotyczących pojemników na żywność, decydującą rolę odgrywa to, czy istnieje tendencja do pozostawiania go w miejscach do tego nieprzeznaczonych - z uwagi na jego pojemność lub rozmiar, w szczególności w przypadku pojemników zawierających pojedyncze porcje żywności. Do dnia 3 lipca 2020 r. Komisja publikuje wytyczne, w konsultacji z państwami członkowskimi, w tym w stosownych przypadkach zawierające przykłady produktów, które należy uznać do celów niniejszej dyrektywy za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych."
W zaskarżonej decyzji słusznie zatem przywołano Wytyczne Komisji dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wydane na podstawie art. 12 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (2021/C 216/01). W Wytycznych wskazuje się:
"Kryterium: jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
Odpowiednie wskaźniki:
- produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożyć bez żadnego dalszego przygotowywania. Produkt spożywczy nie wymaga np. zamrażania, przyrządzania, gotowania czy podgrzewania, w tym smażenia, grillowania, pieczenia, podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy opiekania. Na przykład mycia, obierania lub krojenia owoców i warzyw nie należy uznawać za przygotowanie, a zatem czynności te nie są wskazaniem do wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy, gdyż można je z łatwością wykonać w wersji na wynos,
- produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożywać bez dodatku przypraw lub sosów (chyba że są dołączone do produktu spożywczego), zimnej lub gorącej wody lub innych płynów, w tym mleka np. przed spożyciem takiego produktu spożywczego, jak to ma miejsce w przypadku płatków zbożowych (o ile odmierzona porcja płatków nie jest sprzedawana razem z dodatkowym pojemnikiem zawierającym porcję mleka) czy zup w proszku."
W tabeli 4-2 Wytycznych przedstawiono przykłady niektórych rodzajów pojemników na żywność, które można uznać za objęte zakresem stosowania dyrektywy lub wyłączone z tego zakresu.
Jako wyłączone z zakresu zastosowania dyrektywy wskazano:
. Pojemnik na żywność z tworzywa sztucznego zawierający mrożony posiłek, który wymaga dalszego przygotowania;
. Pudełka na ryby, tacki na mięso wykonane z tworzyw sztucznych, zawierające pakowaną żywność, która nie jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia, nie jest zazwyczaj spożywana z pojemnika na żywność i nie jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki;
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający suszoną żywność lub produkty spożywcze, które wymagają zalania w pojemniku gorącą wodą (np. makaron, zupy w proszku).
Z kolei jako objęte zakresem stosowania dyrektywy wymieniono między innymi:
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający porcję gorącego posiłku;
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający zimny posiłek;
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający deser;
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający warzywa lub owoce;
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający sosy i produkty do smarowania pieczywa (np. musztardę, ketchup lub dipy);
. Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający warzywa lub owoce, które nie wymagają dalszej obróbki.
Podsumowując zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej (Tabela 4-2 Przykładowe zastosowanie kryteriów do interpretacji definicji pojemników na żywność jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych) opłacie produktowej podlegają pojemniki na żywność wykonane z tworzyw sztucznych zawierające porcję gorącego posiłku, zawierające zimny posiłek lub przeznaczone do umieszczania w nim gorącego lub zimnego posiłku.
Uwzględniając powyższe Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania oceny, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 3b ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłacie produktowej w związku z treścią pkt 2 ; lit. c) załącznika nr 6 do tej ustawy.
W treści pkt 2 lit. c załącznika nr 6 do powołanej ustawy mowa jest "o pojemnikach na żywność, w tym pojemnikach takich jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowane w celu umieszczania w nich żywności, która jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie (...)".
Sąd podziela stanowisko skarżonych organów, że opłatą produktową objęte są pojemniki z żywnością gotową do spożycia.
Ustawowe wyliczenie procesów technologicznych takich jak "przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie" ma charakter wyliczenia przykładowego, które samoistnie nie stanowi o wyłączeniu spod obowiązku naliczenia opłaty, lecz dopiero wówczas gdy celem tego procesu jest uzyskanie żywności gotowej do spożycia.
Dostrzegać należy, że konieczność naliczenia spornej opłaty dotyczyć będzie także żywności, której spożycie z założenia wyklucza takie procesy jak gotowanie czy podgrzewanie (surowe warzywa lub owoce, które nie wymagają dalszej obróbki, sałatki, tatar czy sushi).
Analiza dowodów w postaci "zestawienia posiłków produkowanych i oferowanych klientom przez Spółkę" jednoznacznie wskazuje, że Skarżąca oferuje dania gotowe do spożycia. "Podgrzewanie", o którym traktuje skarżąca Spółka nie jest procesem prowadzącym do powstania "posiłku". Jest to jedynie propozycja sposobu podania, aby posiłek bardziej smakował nabywcy i był lepiej przyswajany przez organizm.
Tymczasem przez "podgrzewanie" w rozumieniu pkt 2 lit. c załącznika nr 6 do powołanej ustawy należy rozumieć proces zmierzających do zmiany właściwości fizycznych składników/produktów w celu otrzymania posiłku/dania gotowego do spożycia. Tylko w takim znaczeniu należy postrzegać sporny proces podgrzewania.
Rekomendacja spożycia posiłku, co jest tylko zaleceniem, nie stanowi przykładu obróbki posiłku, jako procesu zmierzającego do jego uzyskania żywności zdatnej do bezpośredniego spożycia (wyrok WSA w Poznaniu z 24.10.2024 r., II SA/Po 428/24, LEX nr 3786599).
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł żadnych podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.