Wyrok WSA z dnia 22 października 2025, sygn. III SA/Po 417/25

W skardze na postanowienie organu odwoławczego strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 58 § 1 i 2 p.e.a. przez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi istnieć również w momencie rozstrzygania sprawy przez organ drugiej instancji, podczas gdy istniała ona w dniu wniesienia zarzutu wobec czynności egzekucyjnej;

2. art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów władzy publicznej i pozbawienie strony realnej możliwości skorzystania z ochrony prawnej przewidzianej w art. 58 § 1 p.e.a. z przyczyn od niej niezależnych.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że jedną z przesłanek uchylenia czynności egzekucyjnych na podstawie art. 58 § 2 p.e.a. jest trwający stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego i to nie tylko w dniu orzekania przez organ pierwszej, ale i drugiej instancji.

Zgodnie z art. 58 § 1 p.e.a. w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków.

Stosownie zaś do art. 58 § 2 p.e.a. organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

W ocenie Sądu powyższe przepisy wskazują, że możliwość uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest możliwa jedynie w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepisy § 1 i 2 art. 58 p.e.a. należy bowiem interpretować łącznie, gdyż dotyczą one kwestii pozostawania w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych.

Bezsprzeczne jest natomiast, że w dniu orzekania przez organ odwoławczy (12 maja 2025 r.) w przedmiocie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, postępowanie egzekucyjne nie było już zawieszone, gdyż 5 marca 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia wierzyciela (ZUS I Oddział w [...]) o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 35 § 1 p.e.a. wniesienie tego rodzaju zarzutów, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części jedynie do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tych zarzutów. Organem egzekucyjnym jest Dyrektor I Oddziału ZUS w [...].

Bezsporne jest, że w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji postępowanie egzekucyjne było zawieszone, w związku z wniesieniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stąd organ ten badał przesłanki z art. 58 § 2 p.e.a. Niezasadne jest jednak stanowisko skarżącego, że stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji (6 lutego 2025 r.) obliguje organ odwoławczy do rozpatrzenia pozostałych (poza zawieszeniem postępowania) przesłanek z art. 58 § 2 p.e.a. Postępowanie administracyjne jest bowiem dwuinstancyjne (art. 15 K.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a.), a organ drugiej instancji nie weryfikuje rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale ponownie rozpatruje sprawę administracyjną w jej całokształcie, stąd ma obowiązek wziąć pod uwagę ustąpienie stanu zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z tym zatem, że niezbędną przesłanką do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a przesłanka ta nie wystąpiła, organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, nie badając już, czy istnieje ważny interes zobowiązanego ani czy interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie.

Z tego względu nie są zasadne zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.