S�d administracyjny bada zgodno�� zaskar�onego postanowienia organu II instancji z punktu widzenia jego legalno�ci, tj. zgodno�ci tego postanowienia z przepisami powszechnie obowi�zuj�cego prawa. Z brzmienia art. 145 � 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ), dalej p.p.s.a., wynika, �e zaskar�one postanowienie winno zosta� uchylone w�wczas, gdy S�d stwierdzi naruszenie prawa materialnego, kt�re mia�o wp�yw na wynik sprawy, naruszenie prawa daj�ce podstaw� do wznowienia post�powania lub inne naruszenie przepis�w post�powania, je�li mog�o mie� ono istotny wp�yw na wynik sprawy.
Oceniaj�c zaskar�one postanowienie z punktu widzenia jego zgodno�ci z prawem stwierdzi� nale�y, �e postanowienie to narusza prawo.
W przedmiotowej sprawie zobowi�zanie obj�te tytu�em wykonawczym nr [...] z 27 czerwca 2023 r. dotyczy nieuregulowanej nale�no�ci postoju pojazdu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzonego w strefie p�atnego parkowania w [...] przy ul. [...] w dniach: 17.01.2022 r. godz. 16:21, 21.01.2022r. godz. 14:56 i 8.02.2022 r. godz. 16:03.
Pracownicy ZDM zweryfikowali Centraln� Ewidencj� Pojazd�w i Kierowc�w (CEPiK) i ustalili, �e ww. pojazd nale�y do skar��cej J. Z.. Zosta� on nabyty przez skar��c� 21 stycznia 2021 r. W zwi�zku z powy�szym wystosowano do skar��cej upomnienie nr [...] z 24.03.2023 r., kt�re � z powodu nieobecno�ci adresatki - dor�czone w trybie zast�pczym, wedle art. 44 kpa. W upomnieniu wskazano termin do uregulowania nale�no�ci, kt�ry min�� bezskutecznie (k. 5 akt adm.).
W takim stanie sprawy wystawiono dnia 27 czerwca 2023 r. wspomniany tytu� wykonawczy i skierowano do organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urz�du Skarbowego [...]. Skar��ca jako zobowi�zana zakwestionowa�a czynno�ci egzekucyjne podnosz�c zarzut b��du co do osoby zobowi�zanej. Wed�ug jej wyja�nie� - sprzeda�a ona pojazd, kt�rego dotycz� nieuregulowane nale�no�ci, ale nie posiada umowy sprzeda�y tego pojazdu. Przed�o�y�a natomiast dowody przelew�w zatytu�owanych - "rata za mercedes". Wed�ug o�wiadczenia skar��cej (zawartych w pi�mie z 12.09.2023 r.) z�o�y�a ona 27 lipca 2023 r. wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, na skutek czego otrzyma�a informacj� o zatrzymaniu elektronicznym aktualnym w�a�cicielom dowodu rejestracyjnego pojazdu. W pi�mie tym skar��ca wnios�a ponadto do organu o wyst�pienie przez niego do [...] Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] o dane osoby ubezpieczaj�cej pojazd w dniach wystawianych mandat�w.
Zobowi�zana przed�o�y�a o�wiadczenie o zbyciu pojazdu na rzecz T.T. i J. S. z 21 czerwca 2024 r. (k. 82 akt adm.), wezwanie ich pismem z 26 pa�dziernika 2023 r. do zwrotu umowy kupca � sprzeda�y spornego pojazdu (k. 47 akt adm.), a tak�e za�wiadczenie pracodawcy z 24 pa�dziernika 2023 r. potwierdzaj�ce obecno�� zobowi�zanej w pracy w dniach, kt�rych dotyczy�a nieuregulowana op�ata za parkowanie (k. 83 akt adm.).
Zauwa�y� nale�y, �e do za�alenia skar��ca za��czy�a pismo z 12.08.2024 r., w kt�rym wnios�a wnosz�ce o dopuszczeniu jako dowodu w sprawie dowodu z ubezpieczenia pojazdu marki [...] nr rej [...], z kt�rego ma wynika�, �e w�a�cicielem pojazdu jest T. T. i J. S.. Dowodu nie za��czono jednak do tego� pisma.
Organ II instancji uzna� zarzuty skar��cej za niezasadne, podtrzymuj�c w tym zakresie stanowisko organu I instancji.
W ocenie S�du postanowienia organ�w obu instancji by�y nieprawid�owe, podj�te zosta�y bez przeprowadzenia wyczerpuj�cego post�powania wyja�niaj�cego w sprawie.
W tym miejscu wskaza� nale�y, �e zgodnie z art. 33 � 2 u.p.e.a. podstaw� zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
nieistnienie obowi�zku;
2. okre�lenie obowi�zku niezgodnie z tre�ci� obowi�zku wynikaj�cego z:
a ) orzeczenia, o kt�rym mowa w art. 3 i art. 4,
b ) dokumentu, o kt�rym mowa w art. 3a � 1,
c ) przepisu prawa, je�eli obowi�zek wynika bezpo�rednio z tego przepisu;
3. b��d co do zobowi�zanego;
4. brak uprzedniego dor�czenia zobowi�zanemu upomnienia, je�eli jest wymagane;
5. wyga�ni�cie obowi�zku w ca�o�ci albo w cz�ci;
6. brak wymagalno�ci obowi�zku w przypadku
a ) odroczenia terminu wykonania obowi�zku,
b ) roz�o�enia na raty sp�aty nale�no�ci pieni�nej,
c ) wyst�pienia innej przyczyny ni� okre�lona w lit. a i b.
W post�powaniu wywo�anym wniesieniem zarzut�w w post�powaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wy��cznie tre�� tych zarzut�w, przy czym zobowi�zany mo�e wnie�� zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczeg�lnionych w art. 33 � 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzut�w.
�r�d�em obowi�zku podlegaj�cego egzekucji w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1693 ze zm.) � dalej: udp, zgodnie z kt�rym korzystaj�cy z dr�g publicznych s� obowi�zani do ponoszenia op�at za:
1) post�j pojazd�w samochodowych na drogach publicznych:
a) w strefie p�atnego parkowania,
b) w �r�dmiejskiej strefie p�atnego parkowania.
Jak wskazano m. in. w wyroku NSA z 4 pa�dziernika 2019 r. sygn. akt II FSK 140/18 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, a tym samym jest niezale�ny od dzia�a� zar�wno wierzyciela, jak te� organu egzekucyjnego. W sprawie obowi�zku uiszczenia op�aty parkingowej nie prowadzi si� post�powania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi si� post�powania wyja�niaj�cego poprzedzaj�cego rozstrzygni�cie sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, publ.: jak wy�ej). Skoro obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak w tym zakresie post�powania administracyjnego) przyj�� nale�y, �e mo�liwo�� dochodzenia swych racji przez korzystaj�cego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie post�powania egzekucyjnego, poprzez postawienie stosownego zarzutu.
W zwi�zku z powy�szym, pomimo og�lnej zasady wynikaj�cej z tre�ci art. 29 � 1 zd. 2 u.p.e.a., zgodnie z kt�r� organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadno�ci i wymagalno�ci obowi�zku obj�tego tytu�em wykonawczym, przyj�� nale�y, �e wniesienie zarzutu wszczyna post�powanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygni�cia w zakresie jego zasadno�ci, a organ egzekucyjny jest zobowi�zany do przeprowadzenia post�powania wyja�niaj�cego przy zastosowaniu przepis�w Kpa. W sytuacji bowiem, kiedy obowi�zek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna mo�liwo�� obrony swoich praw przez zobowi�zanego.
Nale�y stwierdzi�, �e cho� w przepisach ustawy o drogach publicznych brak jest wyra�nego domniemania, �e to w�a�ciciel ma obowi�zek ui�ci� wymagaln� op�at�, to z art. 13 ust.1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 tej ustawy wynika, �e obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej i ewentualnie op�aty dodatkowej, je�eli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obci��a korzystaj�cego z dr�g publicznych. U�yte przez ustawodawc� poj�cie "korzystaj�cy" obejmuje, poza w�a�cicielem pojazdu, r�wnie� inne osoby, tj. osoby korzystaj�ce z pojazdu na podstawie tytu�u prawnego, za zgod� w�a�ciciela, jak i osoby faktycznie dysponuj�ce pojazdem bez �adnego tytu�u prawnego, czy te� zgody w�a�ciciela.
Wierzyciel ma prawo domniemywa�, i� korzystaj�cym z drogi publicznej jest w�a�ciciel pojazdu. Skierowanie egzekucji w niniejszej sprawie do w�a�ciciela opiera si� na dw�ch powi�zanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, �e to w�a�ciciel jest korzystaj�cym z dr�g publicznych. Do przyj�cia takiego domniemania uprawniaj� zasady do�wiadczenia �yciowego i logicznego rozumowania. Je�li kto� jest w�a�cicielem pojazdu, z czym wi��e si� r�wnie� posiadanie samoistne wynikaj�ce z art. 336 Kodeksu cywilnego, to przede wszystkim on korzysta z pojazdu. Drugim elementem jest za�o�enie, �e je�li w�a�ciciel samochodu z niego w danym dniu nie korzysta�, to wie, kto by� jego faktycznym u�ytkownikiem.
W�a�ciciel pojazdu nie b�dzie zobowi�zanym do uiszczenia op�at dodatkowych, gdy wyka�e, �e z nale��cego do niego pojazdu korzysta� inny wskazany przez niego podmiot, kt�ry korzysta� z drogi publicznej parkuj�c w strefie p�atnego parkowania bez uiszczenia op�aty. W takim przypadku obowi�zek uiszczenia op�aty b�dzie obci��a� tego u�ytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach op�at� ponosi w�a�ciciel pojazdu (por. wyroki NSA z: 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1514/08; 21 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1730/11; 18 pa�dziernika 2016r., sygn. akt II GSK 702/15 � publ.: j.w.). To zatem na w�a�cicielu pojazdu spoczywa ci�ar wykazania, �e z drogi korzysta� inny podmiot, kt�ry jest zobowi�zany do poniesienia op�aty (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012r. sygn. akt II GSK 1852/11 � publ.: j.w.).
Odnosz�c powy�sze rozwa�ania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wskaza� nale�y, �e wierzyciel za�o�y�, �e adresatem tytu�u wykonawczego i podmiotem zobowi�zanym w sprawie jest skar��ca, albowiem figuruje ona jako w�a�ciciel pojazdu w CEPiK.
Podkre�li� nale�y jednak, �e skar��ca w momencie wniesienia zarzut�w i w toku dalszego post�powania konsekwentnie podnosi�a, �e niej jest ju� w�a�cicielem pojazdu, mimo danych widniej�cych w CEPIK. Pojazd mia� zosta� sprzedany na podstawie umowy kupna � sprzeda�y, a skar��ca wskaza�a osoby - nabywc�w pojazdu (T. T. i J. S.).
S�d dostrzega, �e skar��ca nie dysponowa�a egzemplarzem umowy kupna � sprzeda�y pojazdu. Nie wykona�a ona r�wnie� obowi�zku powiadomienia w�a�ciwego organu o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym � t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ). Na tej podstawie organ prowadz�cy spraw� stwierdzi�, �e to ona winna by� podmiotem zobowi�zanym do uiszczenia op�aty za parkowanie.
Wskaza� nale�y jednak, �e skar��ca w toku ca�ego post�powania wielokrotnie wskazywa�a, �e nie jest ju� faktycznym w�a�cicielem pojazdu i nie mog�a wobec tego dysponowa� nim w datach parkowania wskazanych w tytule wykonawczym. Wed�ug jej o�wiadczenia zawartego w pi�mie z 12 wrze�nia 2023 r. z�o�y�a ona 27 lipca 2023 r. wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, wskutek czego otrzyma�a informacj� o zatrzymaniu elektronicznym aktualnym w�a�cicielom dowodu rejestracyjnego pojazdu. W pi�mie tym wnios�a nadto do organu o wyst�pienie przez niego do Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] o dane osoby ubezpieczaj�cej pojazd w dniach wystawianych mandat�w. Poza tym zobowi�zana przed�o�y�a o�wiadczenie o zbyciu pojazdu na rzecz T. T. i J. S. z 21 czerwca 2024 r., wezwanie ich pismem z 26 pa�dziernika 2023 r. do zwrotu umowy kupca � sprzeda�y spornego pojazdu. Przedstawi�a r�wnie� za�wiadczenie pracodawcy datowane na dzie� 24 pa�dziernika 2023 r. potwierdzaj�ce obecno�� zobowi�zanej w pracy w dniach, kt�rych dotyczy�a nieuregulowana op�ata za parkowanie.
Skoro zatem obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak w tym zakresie post�powania administracyjnego), a mo�liwo�� dochodzenia swych racji przez korzystaj�cego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie post�powania egzekucyjnego, poprzez postawienie stosownego zarzutu, to obowi�zkiem wierzyciela by�o przeprowadzenie post�powania wyja�niaj�cego wedle regu� Kpa w odpowiednim zakresie.
Przepis art. 18 upea stanowi, �e je�eli przepisy niniejszej ustawy nie stanowi� inaczej:
1) do czynno�ci wierzyciela podejmowanych przed wszcz�ciem post�powania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy,
2) w post�powaniu egzekucyjnym
- przepisy Kodeksu post�powania administracyjnego stosuje si� odpowiednio.
Tym samym w post�powaniu egzekucyjnym, r�wnie� na etapie wyra�enia przez wierzyciela stanowiska wobec zarzut�w zobowi�zanego, na mocy art. 18 u.p.e.a. wierzyciel upowa�niony jest, w przypadku istnienia w�tpliwo�ci co do ustale� w granicach wnoszonych zarzut�w (tu: b��d co do zobowi�zanego) na podstawie art. 50 � 1 Kpa wezwa� osoby do sk�adania wyja�nie� osobi�cie lub przez pe�nomocnika, na pi�mie lub w formie dokumentu elektronicznego, je�eli jest to niezb�dne dla rozstrzygni�cia sprawy lub dla wykonywania czynno�ci urz�dowych.
Skoro zatem wierzyciel otrzyma� od skar��cej informacj� o sprzeda�y pojazdu, z kt�rego korzystano w dacie nieuiszczenia op�at postojowych oraz o danych osobowych i adresowych nabywc�w tego� pojazdu (T. T. i J. S. ) to � zdaniem S�du - winien wezwa� te osoby � w trybie art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 50 � 1 kpa - do jednoznacznego wskazania, czy dosz�o do zawarcia przedmiotowej umowy kupna � sprzeda�y pojazdu i do przed�o�enia kopii tej umowy.
W przypadku podj�cia ustale�, �e do zawarcia takiej umowy dosz�o (jak twierdzi skar��ca) wierzyciel winien stwierdzi�, �e istniej� podstawy do uznania zarzut�w egzekucyjnych skar��ca za zasadne, albowiem w takiej sytuacji nie by�aby ona podmiotem korzystaj�cym z przedmiotowego pojazdu w dniach omawianego nieop�aconego parkowania (upad�oby przyj�te przez organ egzekucyjny i wierzyciela domniemanie).
W takiej sytuacji osob� zobowi�zan� by�by jeden z nabywc�w pojazdu (T. T. albo J. S.), wzgl�dnie osoba przez nich wskazana, kt�ra korzysta�a z ww. pojazdu w dniach nieop�aconego parkowania.
W �wietle powy�szego nale�a�o uzna�, �e wierzyciel nie ustali� w sprawie stanu faktycznego w wyczerpuj�cy spos�b, przez co jego stanowisko w kwestii uznania niezasadno�ci zarzut�w egzekucyjnych skar��cej by�o przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji � na mocy art. 153 P.p.s.a. - zobowi�zany b�dzie uwzgl�dni� powy�sz� ocen� prawn� i wskazania co do dalszego uzupe�niaj�cego post�powania wyja�niaj�cego.
Bior�c po uwag� stwierdzone uchybienia S�d uzna�, �e postanowienia organ�w obu instancji zosta�y wydane z naruszeniem przepis�w post�powania w stopniu mog�cym mie� istotny wp�yw na wynik sprawy, co uzasadnia�o ich uchylenie na podstawie art. 145 � 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. (pkt I. wyroku).
W pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 � 1 P.p.s.a postanowiono o zas�dzeniu od organu na rzecz skar��cej zwrotu koszt�w s�dowych w kwocie 100 z� (uiszczony wpis od skargi).