Wyrok WSA z dnia 09 grudnia 2025, sygn. III SA/Po 487/25

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym do Sądu postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 10 czerwca 2025 r., jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 9 kwietnia 2025 r. nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadniałby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu zawiadomieniem z 7 marca 2025 r. nr [...] wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej w [...] S.A. Legalność zajęcia rachunku bankowego nie budziła wątpliwości. W myśl bowiem art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. (Dz.U. jak wyżej w części wstępnej uzasadnienia) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 54 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.

Na wstępie należy wskazać, że skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona w terminie. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone zobowiązanej 26 marca 2025 r., a w dniu 2 kwietnia 2025 r. zobowiązana nadała skargę za pośrednictwem poczty.

Przechodząc do meritum należy wskazać, że tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uregulowany został w rozdziale 4 Działu II u.p.e.a.

Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

W myśl natomiast art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również środki pieniężne:

1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;

2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Zgodnie z treścią art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Jak stanowi z kolei art. 86b u.p.e.a. zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania, zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie.

Treść zawiadomienia o zajęciu została uregulowana w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a. zgodnie z którym zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;

1a) nazwę wierzyciela;

1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych:

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjnych,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Zgodnie natomiast z art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Przepis natomiast art. 26e § 1 u.p.e.a. przewiduje, że pismo sporządzone przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej opatruje się: kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo (pkt 1); podpisem zaufanym, albo (pkt 2); podpisem osobistym, albo (pkt 3); zaawansowaną pieczęcią elektroniczną, albo (pkt 4); kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (pkt 5). Zgodnie z kolei z art. 26e § 2 u.p.e.a. jeżeli zachodzi potrzeba doręczenia wydruku pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, wydruk tego pisma odzwierciedla jego treść i zawiera informację o: sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej (pkt 1); opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w § 1 (pkt 2). Wydruk pisma, o którym mowa w § 2, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 26e § 3 u.p.e.a.). Zgodnie natomiast z art. 26e § 4 u.p.e.a., doręczenie wydruku pisma, o którym mowa w § 2, uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu.

Z powyżej zacytowanych przepisów u.p.e.a. wynika, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu, przy użyciu systemu teleinformatycznego przeznaczonego do obsługi zajęć wierzytelności z rachunków bankowych. W takim przypadku w zawiadomieniu doręczanym dłużnikowi zajętej wierzytelności nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Zawiadomienie sporządzone przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej musi natomiast zostać opatrzone jednym z podpisów bądź jedną z pieczęci wymienionych w art. 26e § 1 u.p.e.a. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu przez m. in. doręczenie odpisu zawiadomienia skierowanego do banku w formie wydruku, o którym mowa w art. 26e § 2 u.p.e.a.

Prawidłowo zatem organ stwierdził, że doręczony stronie skarżącej odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z 7 marca 2025 r. odpowiada wymogom art. 26e § 2 u.p.e.a.

Nadto wydruk pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, poza odzwierciedleniem jego treści musi zawierać informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej jak i informację o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a. Kierując się literalnym brzmieniem art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. za wystarczające należy uznać zamieszczenie w wydruku informacji o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a.

W konsekwencji powyższego zamieszczenie na skierowanym do skarżącej wydruku adnotacji "Na podstawie art. 26e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji informuje się, że pismo w postaci elektronicznej zostało opatrzone podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 tejże ustawy" należy uznać za czyniące zadość wymogom art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Podkreślić również należy, że przepis art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie nakłada obowiązku wskazywania jakim konkretnie podpisem bądź pieczęcią opatrzono dokument w postaci elektronicznej jak i wskazywania kto konkretnie w imieniu organu opatrzył dokument elektroniczny podpisem lub pieczęcią. Tymczasem wydruk zawiadomienia przesłany zobowiązanej zawierał wskazanie, że pismo sporządzono w formie elektronicznej oraz że zostało podpisane zgodnie z art. 26e § 1 u.p.e.a., co spełnia wymogi z art. 26e § 2 u.p.e.a., a doręczenie takiego wydruku uznaje się za doręczenie tego pisma – art. 26e § 4 u.p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące naruszenia art. 39ł § 1 k.p.a. zgodnie z którym w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z systemu odzwierciedlającego treść pisma.

W myśl natomiast art. 39ł § 2 k.p.a., wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera:

1) informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo opatrzone zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną;

2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane.

Z kolei przepis art. 39ł § 3 k.p.a. przewiduje, że wydruk pisma, o którym mowa w § 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo.

Stosownie natomiast do treści art. 39ł § 4 k.p.a., wydruk pisma, o którym mowa w § 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w postaci elektronicznej.

Kwestionowane zawiadomienie zawiera identyfikator pisma, o którym mowa w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. Zawiadomienie to oznaczone zostało numerem [...], które jak wynika z wyjaśnień Dyrektora stanowi numer automatycznie generowany przez system teleinformatyczny. Strona skarżąca nie kwestionuje przy tym, że zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, o którym mowa w art. 86b u.p.e.a.

Istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości kwestionowanego zajęcia nie może mieć przy tym treść doręczonych skarżącej w formie wydruków odpisów tytułów wykonawczych. Istotne dla rozpoznania skargi strony skarżącej na czynność egzekucyjną było wyłącznie ustalenie czy kontestowana przez nią czynność zajęcia odpowiadała prawu. Jak wynika przy tym z powyższych rozważań kwestionowany wydruk zawiadomienia o zajęciu odpowiada wymogom u.p.e.a. oraz k.p.a.

Wydając zaskarżone postanowienie DIAS nie naruszył przy tym zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i ponownie przeanalizował prawidłowość kwestionowanej czynności egzekucyjnej. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie, w którym odniesiono się do istotnych okoliczności sprawy, koniecznych dla wydania rozstrzygnięcia, powołano właściwe przepisy prawa i wyjaśniono motywy wydanego postanowienia. Sąd nie stwierdził przy tym, aby rozstrzygnięcia organów naruszały przepisy postępowania administracyjnego.

Reasumując zatem należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji odpowiadają prawu. Organy obu instancji zasadnie nie stwierdziły wystąpienia przesłanek uwzględnienia skargi na kwestionowaną czynność egzekucyjną.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.