Odnośnie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego DIAS podał, że o niedopuszczalności egzekucji decydują przyczyny o dwojakim charakterze. Po pierwsze są to przesłanki podmiotowe. Pierwsza grupa przesłanek dotyczy uczestników postępowania, a przede wszystkim zobowiązanego i organu egzekucyjnego, np. jeżeli przepisy prawa wyłączają możliwość jej prowadzenia wobec określonej osoby, która została wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany. Egzekucja będzie też niedopuszczalna, gdy prowadzi ją podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Natomiast niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym zachodzi wówczas, gdy dotyczy zarówno podstaw, jak i przedmiotu egzekucji, np. egzekucja obowiązku, który nie podlega egzekucji administracyjnej lub wynika z nieostatecznej lub nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej. W okolicznościach sprawy powyższe nie ma miejsca. Należne składki za 09/2021-12/2022 oraz 11/2023-03/2024 zobowiązany był skarżący opłacić z tytułu prowadzonej działalności. Postępowanie egzekucyjne prowadzi uprawniony do tego podmiot - zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych. Ponadto nie istnieją okoliczności, w których nie można by prowadzić wobec skarżącego postępowania.
Co do niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym organ odwoławczy wskazał, że przyjmuje się, że niewykonalny może być tylko obowiązek o charakterze niepieniężnym, bo należności pieniężne są zawsze wykonalne, jedynie czasami zachodzi konieczność przeniesienia na inne podmioty, np. na następców prawnych zobowiązanego. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza brak możliwości spełnienia świadczenia innego niż pieniężne lub podjęcia określonej czynności będącej przedmiotem obowiązku. W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek pieniężny, zatem przesłanka ta nie ma zastosowania.
Nie zachodzi też przesłanka niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Weryfikacja tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, potwierdziła prawidłowość ich wystawienia. Tytuły wykonawcze zawierają bowiem, zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. oznaczenie wierzyciela - ZUS II Oddział w [...], Inspektorat w [...], dane zobowiązanego - P. G., płatnik, [...], jego adres, treść podlegającego egzekucji obowiązku - wpisano dokładne okresy i kwoty należnych za nie składek z tytułu prowadzonej działalności (za 11/2023-03/2024 oraz 09/2021-12/2022), podstawę prawną prowadzenia egzekucji - w pozycji 13, datę wystawienia dokumentu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe do działania w imieniu wierzyciela, pouczenie, wskazano środki egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych - zapis zawarty w pouczeniu, datę doręczenia upomnienia oraz decyzji - w pkt. 11. Tytuły wykonawcze zostały więc wystawione poprawnie zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.
Co oczywiste nie ziściła się też przesłanka śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany ze zobowiązanym lub nie jest ściśle związany z zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).
Nie zaszła też przesłanka z art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., tj. gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przeć upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. W przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela.
Nie zaszła też okoliczność określona w art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel. W niniejszej sprawie wierzyciel - ZUS II O. w [...] nie wniósł o umorzenie prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.
Wreszcie nie mamy do czynienia z przesłanką z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Reasumując DIAS stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, bowiem w sprawie nie wystąpiła żadna z enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę przesłane z art. 59 § 1 u.p.e.a., obligujących organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.
W skardze skierowanej do tutejszego Sądu na powyższe postanowienie DIAS P. G. zarzucił organowi odwoławczemu bezprawne działanie, złamanie skarżącego praw. Skarżący podniósł, że "jest niewinny i domaga się umorzenia całego postępowania i całej egzekucji oraz odwołania wszystkich zajęć".
W odpowiedzi DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo podzielił stanowisko organu I instancji o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 21 maja 2024 r. o nr [...], z 15 kwietnia 2024 r. nr [...] oraz z 6 czerwca 2024 r. nr [...] wystawionych przez ZUS II Oddział w [...] Inspektorat w [...].
Wskazać należy, że w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:
jest ściśle związany ze zobowiązanym,
nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
gdy odrębne ustawy tak stanowią.
. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2:
pkt 1-5;
pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (art. 59 § 1a u.p.e.a.).
Wskazać należy, że powołany przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. zawiera enumeratywny katalog przestanek, stanowiących przeszkody do dalszego prowadzenia egzekucji zarówno natury prawnej, jak i faktycznej. Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych okoliczności powoduje obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto stwierdzić trzeba, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje również fakultatywne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przesłanka fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana przez przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Sąd podkreśla, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie budzi zastrzeżeń. W powyższym zakresie skarżący nie wskazał w zażaleniu, ani w skardze żadnych konkretnych zarzutów.
Organy obu instancji - pomimo braku precyzji sformułowanych przez skarżącego pism - dokonały oceny ziszczenia się wszystkich wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek.
W pierwszej kolejności DIAS wypowiedział się co do uregulowanej w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego. Organ odwoławczy wyjaśnił zasadnie, że o niedopuszczalności egzekucji decydują przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe. Pierwsza grupa przesłanek dotyczy uczestników postępowania, zwłaszcza zaś zobowiązanego i organu egzekucyjnego, np. gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji wobec określonej osoby, która została wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany. Egzekucja jest też niedopuszczalna, gdy prowadzi ją podmiot niebędący organem egzekucyjnym. O niedopuszczalności o charakterze przedmiotowym mówi się zaś wówczas, gdy dotyczy podstaw i przedmiotu egzekucji, np. egzekucja obowiązku, który nie podlega egzekucji administracyjnej lub wynika z nieostatecznej lub nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej.
Odnośnie tej przesłanki wyjaśniono trafnie, że powyższe przesłanki nie ziściły się. Należne składki za 09/2021-12/2022 oraz 11/2023-03/2024 skarżący zobowiązany był opłacić z tytułu prowadzonej działalności. Postępowanie egzekucyjne prowadzi uprawniony do tego podmiot - zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Ponadto Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych. Nie istniały też okoliczności, w których nie możnaby prowadzić wobec skarżącego postępowania.
DIAS wyjaśnił też, dlaczego w sprawie nie mamy do czynienia z niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Podał zasadnie, że niewykonalny może być tylko obowiązek o charakterze niepieniężnym, bo należności pieniężne są zawsze wykonalne. Czasami jedynie zachodzi konieczność przeniesienia ich na inne podmioty, np. na następców prawnych zobowiązanego. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza brak możliwości spełnienia świadczenia innego niż pieniężne lub podjęcia określonej czynności będącej przedmiotem obowiązku. Oznacza to, że skoro w niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek pieniężny - należności składkowych, omawiana przesłanka nie ma zastosowania.
Prawidłowo oceniono również brak ziszczenia się przesłanki niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Wyjaśniono, że w zgodzie z art. 27 § 1 u.p.e.a. wszystkie ww. tytuły wykonawcze zawierają: oznaczenie wierzyciela - ZUS II Oddział w [...], Inspektorat w [...], dane zobowiązanego - P. G., płatnik, [...], jego adres, treść podlegającego egzekucji obowiązku - wpisano dokładne okresy i kwoty należnych za nie składek z tytułu prowadzonej działalności (za 11/2023-03/2024 oraz 09/2021-12/2022), podstawę prawną prowadzenia egzekucji - w pozycji 13, datę wystawienia dokumentu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe do działania w imieniu wierzyciela, pouczenie, wskazano środki egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych - zapis zawarty w pouczeniu, datę doręczenia upomnienia oraz decyzji - w pkt. 11. Rację miał zatem DIAS uznając, że tytuły wykonawcze wystawiono poprawnie.
Bez wątpienia trafnie uznano również, że nie ziściła się określona w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przesłanka śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany ze zobowiązanym lub nie jest ściśle związany z zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego.
Organy orzekające również prawidłowo wypowiedziały się co do braku podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., tj. gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przeć upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Wskazano mianowicie, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela.
W ocenie Sądu rację miał też DIAS przyjmując, że nie zaszła przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a., a mianowicie, gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel. W niniejszej bowiem sprawie wierzyciel - ZUS II Oddział w [...] nie wniósł o umorzenie prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.
Brak było również podstaw, aby stwierdzić że mamy do czynienia z przesłanką z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Podsumowując Sąd uznał, że wydając w zaskarżonym postanowienie DIAS zasadnie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna przesłanek obligujących organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Z tego względu skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.