Wyrok WSA z dnia 17 grudnia 2025, sygn. III SA/Po 573/25

DIAS ocenił, że wierzyciel zgodnie z art. 796 § 1 K.p.c. złożył do komornika sądowego wniosek o wszczęcie egzekucji. Do wniosku został dołączony tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 797 § 1 K.p.c. Tytuł wykonawczy jest prawomocny i zawiera klauzulę wykonalności. Komornik sądowy po otrzymaniu wniosku egzekucyjnego wezwał wierzyciela do wykazania uprawnienia osoby podpisanej na wniosku egzekucyjnym, pod rygorem zarządzenia zwrotu wniosku na podstawie art. 130 § 2 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. Po uzupełnieniu przez wierzyciela brakujących dokumentów komornik sądowy przyjął nakaz zapłaty do realizacji. Uznał zatem, że dokument jest wiarygodny. Przyjął również złożone pismem z 06 września 2006 roku (wpływ do Komornika Sądowego 8 września 2006 roku) wyjaśnienia wierzyciela w sprawie umocowania K. G. do złożenia wniosku egzekucyjnego, nie kwestionując jego zakresu określonego w akcie notarialnym.

DIAS zaznaczył, że skarżącej w toku postępowania prowadzonego przez komornika sądowego przysługiwała skarga na czynność komornika z art. 767 § 1 K.p.c. i powództwo opozycyjne z art. 840 K.p.c., ale z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca złożyła któryś z ww. środków zaskarżenia.

Dalej DIAS wskazał, że egzekwowane należności pozostają wymagalne. Pismem z 5 grudnia 2016 r. wierzyciel poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], że należność wynikająca z ww. nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w [...] z 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt GNc 74/06 - jest nadal dochodzona w całości. Wymagalność należności wierzyciel potwierdził również w piśmie z 19 października 2022 roku. Organ egzekucyjny nie otrzymał od wierzyciela informacji o braku wymagalności należności. Nie otrzymał również od komornika sądowego informacji o uchyleniu dokonanej czynności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jako niezasadny DIAS uznał zarzut nieprawidłowego uwierzytelnienia kopii aktu notarialnego z 15 marca 2005 r. Fakt, czy w aktach sprawy znajduje się kopia aktu notarialnego uwierzytelniona przez uprawnioną osobę, z którego wynika uprawnienie K. G. do występowania w imieniu [...] S.A. z siedzibą w [...], pozostaje bez wpływu na treść tego aktu. Jeżeli skarżąca miała wątpliwości co do autentyczności wskazanego dokumentu, to powinna zwrócić się do wierzyciela o potwierdzenie jego wiarygodności. Oryginał aktu notarialnego przechowywany jest u notariusza i strony tego aktu zawsze mogą zwrócić się do notariusza o wypis z oryginalnymi pieczęciami. Dla celów prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego oryginalny wypis nie jest wymagany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. C., zastępowana przez A. C., wniosła o uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił, że nakaz zapłaty na podstawie którego jest prowadzona egzekucja - jest nakazem nieprawomocnym z uwagi na fakt, że nie został skarżącej doręczony pod adresem zamieszkania, którym to adresem od sierpnia 2001 r. do chwili obecnej, nieprzerwanie jest [...], ul. [...].

Na dowód, że ww. adres jest adresem zamieszkania skarżącej od co najmniej 26 lipca 2005 r. pełnomocnik załączył do skargi i wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z decyzji Prezydenta Miasta [...] z 12 sierpnia 2005 r. wraz ze zgłoszeniem skarżącej, wydruku z księgi wieczystej, umowy użyczenia z 13 października 2004 r. zawartej pomiędzy Z. W. zamieszkałą w [...] ul. [...] a D. C. także zamieszkałą w [...] ul. [...] – celem wykazania, że powód (obecnie wierzyciel) składając pozew z 30 marca 2006 r. (data złożenia pozwu w sądzie 03 kwietnia 2006 r.) naruszył ustawowy obowiązek wynikający z art 126 § 2 k. p. c. obowiązującego od dnia 5 lutego 2005 r. poprzez wskazanie w pozwie nieaktualnego od sierpnia 2001 r. adresu pozwanej i pod nieaktualnym adresem zamieszkania zostało dokonane doręczenie ww. nakazu zapłaty.

Nadto pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Sądu Okręgowego w [...] Wydział VI Gospodarczy o akta postępowania prowadzonego pod sygnaturą akt VI GNc 47/06 celem przeprowadzenia dowodu z dokumentów tj. z pozwu z dnia 30 marca 2006 r. oraz ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej nakaz zapłaty.

Ponadto, po przekazaniu akt przez Sąd Okręgowy pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny grafologii na okoliczność wykazania, że dokument urzędowy - zwrotne potwierdzenie odbioru - jest dokumentem podrobionym lub przerobionym, w części opisanej w skardze.

Z ostrożności procesowej pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1. nierozpoznanie istoty sprawy poprzez przyjęcie, że skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji) w sytuacji, w której skarżąca pismem z 17 marca 2025 r. wnosiła o wydanie postanowienia stwierdzającego, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty z 6 kwietnia 2006 r. VI GNc 47/06 uległo umorzeniu z mocy samego prawa w dniu 30 sierpnia 2007 r. na podstawie art. 823 k.p.c.,

2. naruszenie art 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że art. 823 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

3. naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, poprzez przyjęcie, że radca prawny w 2006 r. był uprawniony do uwierzytelniania dokumentów w sytuacji kiedy takie uprawnienie uzyskał z dniem 01 stycznia 2010 r. i to tylko pod warunkiem, że był pełnomocnikiem w dane sprawie.

Błędne ustalenie stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że:

4. wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego nastąpiło po usunięciu przez wierzyciela braków formalnych, w sytuacji kiedy z akt sprawy wynika, że wszczęcie tego postępowania nastąpiło 30 sierpnia 2006 r. (zawiadomienie dłużniczki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego nosi datę 30 sierpnia 2006 r. i wezwanie Komornika do uzupełnienia wniosku także nosi datę 30 sierpnia 2006 r.),

5. znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo K. G. jest odpisem uwierzytelnionym (do czego wierzyciel został zobowiązany wezwaniem Komornika), skoro w aktach sprawy znajduje się wyłącznie kserokopia w tym kserokopia pieczątki i podpisu r. pr. W. W.; zdaniem pełnomocnika to poświadczenie nie ma ustawowo wymaganych cech, nie jest więc wierzytelne,

6. K. G. była umocowana do składania wniosków o wszczęcie postępowania egzekucyjnego skoro z treści kserokopii pełnomocnictwa wynika, że była umocowana do " - podpisywania pism skierowanych do komornika Sądu Rejonowego dotyczących egzekucji sądowej, oraz pism skierowanych do Prezesa Sądu Rejonowego o przekazanie wniosków właściwym komornikom,

7. kserokopia pełnomocnictwa znajdująca się w aktach sprawy było ważne na dzień podpisywania wniosku egzekucyjnego, skoro z § 2 tego pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnictwo jest ważne do czasu jego odwołania, nie później jednak niż do dnia rozwiązania z pełnomocnikiem umowy o pracę. Od dnia udzielenia pełnomocnictwa (15-03-2005 r.) do dnia sporządzenia wniosku egzekucyjnego (28-08-2006 r.) opłynęło ponad 17 miesięcy a zatem jest to na tyle długi upływ czasu, że mogło dojść do wypowiedzenia pełnomocnictwa lub do rozwiązania z pełnomocnikiem umowy o pracę. Wobec braku w aktach sprawy oświadczenia wierzyciela, że na dzień sporządzenia wniosku egzekucyjnego (28-08-2006 r.) pełnomocnictwo jest ważne oraz fakt, że odpis pełnomocnictwa jest wyłącznie kserokopią a nie uwierzytelnionym odpisem musi budzić wątpliwości co do jego ważności, jednak organ II instancji do tego zarzutu w ogóle się nie odniósł,

8. Komornik Sądowy Rewiru III był właściwy miejscowo do wszczęcia egzekucji w dniu 30 sierpnia 2006 r. przeciwko dłużniczce zamieszkałej w [...], skoro właściwym miejscowo był komornik działający na obszarze działania Sądu Rejonowego [...], a wierzyciel wraz z wnioskiem egzekucyjnym (data wpływu do komornika 30 sierpnia 2006 r.) nie złożył oświadczenia, że korzysta z prawa wyboru komornika. Oświadczenie takie złożone w dniu 08 września 2006 r. przez K. G. zdaniem strony skarżącej jest nieskuteczne z uwagi na brak umocowania do składania oświadczenia w imieniu wierzyciela co do prawa wyboru komornika. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien zauważyć, że wszczęcie egzekucji w dniu 30 sierpnia 2006 r. nastąpiło przed usunięciem braków formalnych wniosku egzekucyjnego (a nawet przed doręczeniem wierzycielowi wezwania z dnia 30 sierpnia 2006 r. do uzupełnienia wniosku pod rygorem zarządzenia jego zwrotu na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) oraz, że wszczęcie egzekucji nastąpiło przez komornika niewłaściwego miejscowo wobec braku oświadczenia wierzyciela o korzystaniu z prawa wyboru komornika. Zdaniem strony skarżącej przy tak ustalonym (istniejącym) stanie faktycznym organ II instancji powinien stwierdzić, że wszczęcie egzekucji przez Komornika Sądowego Rewiru III w dniu 30 sierpnia 2006 r. pod sygn. [...] jest bezskuteczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Po pierwsze, organ egzekucyjny zasadnie rozpatrzył podanie skarżącej jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jak trafnie uznały organy: egzekucyjny i nadzoru, od czasu rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej poprzez powierzenie egzekucji administracyjnemu organowi egzekucyjnemu, postępowanie egzekucyjne toczy się na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powoduje to, że zobowiązanemu przysługują środki prawne przewidziane w tej ustawie. Nadto organ egzekucyjny obowiązany jest ocenić charakter środka prawnego wniesionego przez zobowiązanego i - w przypadku, gdy jest to możliwe - zakwalifikować go jako do jednego ze środków prawnych przewidzianych w ustawie, a to po to, by móc rozpatrzyć żądanie strony.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wydania postanowienia stwierdzającego, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego na podstawie tytułu nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Okręgowego w [...] z 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI GNc 47/06, uległo umorzeniu z dniem 30 sierpnia 2007 r. na podstawie art. 823 k.p.c. Uzasadniając podanie stwierdziła, że wobec braku należytego wykazania umocowania autorki wniosku egzekucyjnego, z powodu niewłaściwego - bo dokonanego nie przez notariusza lecz radcę prawnego - uwierzytelnienia odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez wierzyciela, po upływie roku od wezwania przez komornika sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie umocowania, postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa (art. 823 k.p.c.).

Zgodnie z art. 823 k.p.c., który obowiązywał w dacie o której mowa w podaniu skarżącej, czyli 30 sierpnia 2007 r. postępowanie egzekucyjne ulegało umorzeniu z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Czynnością, której zdaniem skarżącej zaniechał wierzyciel było wspomniane już wykazanie umocowania.

Odczytując sens podania skarżącej, należało uznać, że oparte było nie tyle twierdzenie o bierności wierzyciela ile o prawnej nieskuteczności wniosku o wszczęcie egzekucji, a to wobec braku uzupełnienia jego braków formalnych.

Organ, pośrednio, zasadnie uznał więc, że istota żądania skarżącej oparta była o żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niedopuszczalności egzekucji rozumianej jako brak wniosku wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a).

Trafnie ocenił jednocześnie, że twierdzenie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione. Po pierwsze, organ nadzoru trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że środkiem prawnym, który przysługiwał skarżącej dla zwalczania prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o wadliwy wniosek egzekucyjny była skarga na czynność komornika składana na podstawie art. 767 § 1 k.p.c. (zob. np. post. SN z 2 grudnia 1968 r. I CZ 10/68 OSNC 1969 Nr 7-8 poz. 145). Tę skarżąca mogła złożyć na liczne czynności podejmowane w toku postępowania jeszcze przed rozstrzygnięciem zbiegu egzekucji. Po drugie, trafnie uznano, że nie można przyjąć, iż wierzyciel nie wykazał umocowania autorki wniosku egzekucyjnego do reprezentowania wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro bowiem Komornik Sądowy Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w [...] nie zwrócił wniosku, uznając, że przedłożony odpis pełnomocnictwa wystarczająco potwierdzał umocowanie K. G. do złożenia wniosku egzekucyjnego w imieniu [...] S.A. i nie zwrócił wniosku na podstawie art. 130 § 2 k.p.c., a skuteczności wszczęcia egzekucji nie zakwestionował również Sąd Rejonowy w [...], rozstrzygając o zbiegu egzekucji postanowieniem z 27 września 2007 r. sygn. akt XVII Co 9153/07, brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że wniosek o wszczęcie egzekucji był nieskuteczny.

Odnosząc się zaś do twierdzenia o braku wymagalności egzekwowanej należności, z powodu niedoręczenia tytułu egzekucyjnego (nakazu zapłaty), należy wskazać, że podstawą wszczęcia egzekucji był tytuł wykonawczy, czyli wymieniony wcześniej nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w [...] opatrzony klauzulą wykonalności, a więc jakikolwiek skutek dla postępowania egzekucyjnego mogłoby odnieść dopiero postanowienie właściwego sądu o uchyleniu klauzuli (art. 359 § 1 k.p.c.). Tego zaś skarżąca nie przedstawiła.

Ostatecznie Sąd uznał, że brak było podstaw do umorzenia postępowania egzkucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Z opisanych tu przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 935).