Wyrok WSA z dnia 14 listopada 2025, sygn. III SA/Po 87/25

Sygnatura: III SA/Po 87/25
Data orzeczenia: 14 listopada 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

N. W. skorzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 15 lipca do 7 sierpnia 2020 roku, składając oświadczenie o posiadaniu prawa do tych świadczeń. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że w tym czasie N. W. nie był zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu, nie posiadał innych tytułów do świadczeń, a system e-WUŚ wskazywał na brak uprawnień. W związku z tym Prezes NFZ wydał decyzję zobowiązującą N. W. do poniesienia kosztów tych świadczeń w wysokości 8 678,47…

zł. N. W. był reprezentowany przez kuratora, gdyż jego miejsce pobytu było nieznane, a kurator zarzucał organowi niewystarczające zebranie materiału dowodowego i nieustalenie, czy N. W. działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do posiadania prawa do świadczeń. Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez N. W., jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę zarzuty kuratora o naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, dotyczące niewłaściwego zebrania dowodów i nieuwzględnienia usprawiedliwionego błędnego przekonania? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za bezzasadną i oddalił ją. Sąd stwierdził, że decyzja Prezesa NFZ jest zgodna z prawem, ponieważ organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a skarżący nie wykazał, że działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do posiadania prawa do świadczeń. Sąd podkreślił, że obowiązek udowodnienia korzystnych okoliczności ciąży na stronie postępowania, a organ nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na jej rzecz. Rozstrzygnięcie sądu: oddalono skargę, utrzymując w mocy decyzję Prezesa NFZ.

jeszcze 166 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Dnia 14 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 roku sprawy ze skargi N. W. reprezentowanego przez kuratora r.pr. P. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 9 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz r.pr. P. S. kwotę 511 zł (pięćset jedenaście) tytułem wynagrodzenia dla kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.

Uzasadnienie

Decyzją z 09 grudnia 2024 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 50 ust. 16, ust. 18 i ust. 19 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm., dalej jako ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako K.p.a.) ustalił obowiązek poniesienia przez N. W., reprezentowanego przez kuratora dla osoby nieobecnej, kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 8 678,47 zł, wyszczególnionych w tabeli stanowiącej element rozstrzygnięcia, udzielonych N. W. w terminie od 15 lipca do 07 sierpnia 2020 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zobowiązując do wpłaty na wskazane konto.

Uzasadniając napisał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 21 sierpnia 2024 r. III RNs [...] ustalono dla nieobecnego N. W. (dalej także jako skarżący) kuratora w osobie radcy prawnego P. S. celem reprezentowania skarżącego w postępowaniu prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń zdrowotnych, udzielonych od 15 lipca 2020 r. do 07 sierpnia 2020 r.

Na podstawie informacji wynikających z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, danych przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz informacji przekazanych przez świadczeniodawców, którzy udzielili skarżącemu świadczeń Prezes Funduszu ustalił, że skarżący w okresie od 3 lipca 2019 r. do 2 marca 2021 r.:

- nie był zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (np. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, zgłoszenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Urzędzie Pracy);

- nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w NFZ;

- nie posiadał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej po wygaśnięciu tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 67 ust. 5-7 oraz art. 72 ust. 2 ustawy (np. w związku z pobieraniem zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, w okresie postępowania o przyznanie renty/emerytury);

- nie została wydana decyzja z art. 54 ustawy przyznająca skarżącemu prawo do świadczeń finansowanych z budżetu państwa;

- nie miał zarejestrowanego formularza uprawniającego do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce na koszt instytucji ubezpieczeniowych krajów UE/EFTA na podstawie przepisów o koordynacji;

- korzystając ze świadczeń złożył oświadczenia o posiadanym prawie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pomimo iż uprawnień takich nie posiadał.

W reakcji na zawiadomienie o zebraniu materiału niezbędnego do wydania decyzji kurator skarżącego podniósł, że organ powinien ustalić przyczyny złożenia przez skarżącego oświadczenia o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Nadto kurator wskazał, że okoliczność ustalenia przyczyn złożenia oświadczenia przez skarżącego może mieć wpływ na zastosowanie art. 50 ust. 17 ustawy.

Organ wskazał, że skarżący, w dniach udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej tj. 15 lipca - 07 sierpnia 2020 r., został zweryfikowany poprzez system e-WUŚ jako osoba nieubezpieczona, bez prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Mimo negatywnej weryfikacji podpisał oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej wskazując, że jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na terytorium Polski. W aktach sprawy znajdują kopie oświadczeń podpisanych przez skarżącego w dniach udzielenia świadczeń objętych postępowaniem administracyjnym, pozyskane od świadczeniodawcy.

Organ podał, że według informacji zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych na dzień sporządzenia niniejszej decyzji brak było informacji o dopełnieniu obowiązku zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego, wynikającej z art. 67 ust. 1 i 3 ustawy w dniach wskazanych w sentencji, które zostałoby dokonane w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego ani w terminie 30 dni od udzielenia świadczeń. Odnosząc się do treści art. 50 ust. 17 ustawy organ podał, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 3 września 2024r. Prezes Funduszu zwrócił się do skarżącego z prośbą o wskazanie czym kierował się, gdy każdorazowo, przed udzieleniem świadczenia, gdy składał oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej pomimo tego, że NFZ (poprzez system e- WUŚ) nie potwierdzał jego uprawnień. Wyjaśniono skarżącemu, że udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie umożliwi Prezesowi Funduszu ocenę okoliczności potwierdzenia uprawnień w dniach udzielenia świadczeń zdrowotnych. Pomimo tego, skarżący w wyznaczonym terminie nie udzielił żadnej odpowiedzi, a tym samym nie wykazał, że pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że jest osobą ubezpieczoną. Wobec powyższego organ uznał, że skarżący takimi dokumentami nie dysponuje i nie zaszła przesłanka z art. 50 ust. 17 ustawy. Organ podkreślił, że skarżący w toku postępowania nie zakwestionował udzielonych mu na koszt Funduszu świadczeń wskazanych w decyzji.

Radca prawny P. S., działając w imieniu N. W., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wyżej opisaną decyzję Prezesa NFZ, domagając się uchylenia decyzji w całości oraz przyznania wynagrodzenia za pełnioną funkcję ustanowionego kuratora dla nieobecnego, w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym. Zarzucił naruszenie poprzez niezastosowanie:

. art. 7 K.p.a., wskutek czego miało to wpływ na treść decyzji, polegający na tym, że organ nie zweryfikował prawdziwości zapisów na koncie ubezpieczonego i w rezultacie błędnie przyjął, że skarżący nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w momencie udzielenia świadczenia,

. art. 77 K.p.a. tj. odstąpienie od ustalenia czy skarżący w momencie udzielania świadczenia pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do przysługującego prawa do tegoż świadczenia i w rezultacie niezasadne obciążenie go kosztami,

. art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej tj. nieprawidłowe ustalenie przez organ obowiązku poniesienia kosztów, pomimo pozostawania przez skarżącego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

Podał, że ustalając prawo skarżącego do świadczeń opieki zdrowotnej organ oparł się na niewystarczającym materiale dowodowym, tj. wyłącznie na zapisach zewidencjonowanych w systemie teleinformatycznym NFZ. Nie zostały podjęte jakiekolwiek czynności weryfikujące prawdziwość i aktualność zapisów na koncie. Dane gromadzone przez Fundusz w zakresie okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu są wtórne względem pierwotnego dysponenta tj. ZUS, do którego wpływają odpowiednie zgłoszenia, na drukach ZZA/ZUA. Zdaniem pełnomocnika zachodzi ryzyko obciążenia strony kosztami w przypadku wystąpienia błędu w przesyle danych teleinformatycznych i organ przed wydaniem decyzji powinien wystąpić do ZUS z wnioskiem o potwierdzenie okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Nadto organ nie podjął próby ustalenia, czy w sprawie zachodzi okoliczność wskazana w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej tj. wyłączenie obowiązku ponoszenia kosztów pomimo braku prawa do świadczeń, i to mimo zwrócenia uwagi na tę kwestię w piśmie z 30 września 2024 r. Ustawodawca przewidział bowiem, że świadczeniobiorca nawet w sytuacji niedysponowania odpowiednim tytułem nie jest zobowiązany do zwrotu kosztów, jeżeli zachodzą usprawiedliwione okoliczności. Organ nie wyjaśnił w szczególności takich kwestii jak:

. prawidłowość wyrejestrowania skarżącego z rejestru bezrobotnych prowadzonego przez właściwy Powiatowy Urząd Pracy (skarżący przynajmniej do 03 lipca 2019 r. posiadał zgłoszenie z kodu 0911),

. prawidłowe poinformowanie skarżącego o ewentualnym wyrejestrowaniu z rejestru bezrobotnych,

. rzeczywiste posiadanie tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, ale ewentualne nieprzekazanie odpowiedniego dokumentu zgłoszeniowego przez płatnika składek (np. pracodawcy). Organ powinien przynajmniej podjąć próbę pozyskania informacji skarbowej (PIT) w celu weryfikacji, czy zostały w niej uwidocznione przychody ze źródła, które wskazywałoby na pozostawanie skarżącego np. w stosunku pracy lub zlecenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Podał, że strona reprezentowana przez kuratora mogła pozyskać informacje z Powiatowego Urzędu Pracy, których brak wskazuje. Organ dokonując ustaleń bazował na danych sprawozdanych przez ZUS i KRUS. Nie miał uprawnień do pozyskiwania i przetwarzania informacji skarbowej PIT.

W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2025r. kurator podał, że organ winien zwrócić do ZUS o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego podlegania przez niego ubezpieczeniom w okresie od 3 lipca 2019r. do 2 marca 2021r. i w ramach tego postępowania ZUS mógłby pozyskać informacje z urzędu skarbowego. W ocenie kuratora w spornym okresie skarżący mógł posiadać tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego a jedynie płatnik składek niezasadnie nie przekazał odpowiednich dokumentów zgłoszeniowych.

Kurator w piśmie z 27 marca 2025r. podał, że miejsce pobytu skarżącego pozostaje nieznane kuratorowi. Udostępnione na wniosek kuratora dane z bazy PESEL wskazują, że osoba skarżąca nie ma adresu zameldowania na pobyt stały oraz nie ma adresu zameldowania na pobyt czasowy.

Postanowieniem z 25 czerwca 2025 r. III SA/Po 87/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w trybie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) ustanowił dla skarżącego – N. W., którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora procesowego w osobie radcy prawnego P. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., na skutek wniosku organu (k. 7v). Zgodnie z powyższym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku (k. 13, 20) nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Kontroli Sądu w tym postępowaniu podlegała decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 09 grudnia 2024 r. ustalająca N. W. obowiązek poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, w kwocie 8 678,47 zł. Spór dotyczy zakresu obowiązków organu co do weryfikacji oświadczenia skarżącego o przysługującym prawie do świadczenia opieki zdrowotnej, że jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, mimo informacji z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, ze skarżący nie posiadał prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie był sporny zakres udzielonych świadczeń, okres w jakim zostały udzielone, fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia o podleganiu ubezpieczeniom zdrowotnym mimo braku takiej informacji w systemie e- WUŚ i w systemach ZUS i KRUS. Nie było sporne również to, że skarżący w niniejszym postępowaniu osobiście nie zajął stanowiska w sprawie, z uwagi na brak ustalonego miejsca był reprezentowany przez ustanowionego kuratora.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja jest zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej jako ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej). Zgodnie z tym przepisem koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W myśl natomiast ww. ust. 16 art. 50 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej (...) osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 (podstawowa opieka zdrowotna). W myśl art. 50 ust. 20 tej ustawy, nie wydaje się decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielanie świadczenia opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika ogólna zasada, zgodnie z którą osoba której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, obowiązana jest ponieść koszty udzielonego świadczenia.

Należy zaznaczyć i to, że w myśl art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, nie stosuje się obowiązku uiszczenia kosztów świadczenia przez osobę której świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, jeżeli osoba ta w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada to prawo do świadczeń.

Sąd podziela stanowisko organu, że nie zostały wyczerpane przesłanki, powołane w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. W realiach sprawy nie można uznać, że skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż posiadał prawo do powołanych w sentencji decyzji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniu ich udzielenia, a zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie takiej przesłanki.

Wbrew twierdzeniom skargi organ prawidłowo zastosował w rozpoznawanej sprawie reguły postępowania zawarte w art. 7 i art. 77 K.p.a., bowiem zebrał i rozpatrzył wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, składający się z informacji wynikających z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych (k. 2), danych pochodzących od świadczeniodawcy (k. 20-16), wreszcie ustaleń w ZUS (k. 2), że skarżący posiadał zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie do 03 lipca 2019 r. jako osoba bezrobotna, dokonane przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] (płatnik składek), po czym od 03 marca do 08 kwietnia 2021 r. legitymował się tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego z uwagi na posiadaną umowę o pracę (płatnik składek: [...]). Było to jednak przed skorzystaniem ze świadczeń. W okresie korzystania ze świadczeń wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżący nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z żadnego tytułu, nie dokonał również zgłoszenia w trybie art. 67 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Skarżący w dniach udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej objętych kontrolowanym postępowanie administracyjnym tj. 15 lipca - 07 sierpnia 2020 r. został zweryfikowany poprzez system e-WUŚ jako osoba nieubezpieczona, bez prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Mimo negatywnej weryfikacji skarżący podpisał oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej wskazując, że jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na terytorium Polski (k. 16-19).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zacytowany w odpowiedzi na skargę, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Na stronie postępowania administracyjnego ciąży bowiem obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., II GSK 1408/21, Lex).

Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności (wyrok NSA z 29 września 2020 r. II OSK 1452/20; Lex).

Tymczasem takie właśnie zarzuty zostały postawione w skardze, bezpodstawnie. W realiach sprawy nie można uznać, że organ ograniczył swoją aktywność w postępowaniu administracyjnym do poparcia wcześniej założonej tezy, korzystnej finansowo dla organu, która została następnie uzewnętrzniona w sentencji decyzji.

Sąd podziela i ten argument organu, że kurator miał możliwość podjęcia dodatkowych kroków potwierdzających prawidłowość wyrejestrowania skarżącego przez Powiatowy Urząd Pracy, jednakże nie przedstawił żadnych dokumentów w tym zakresie. Radca pr. został bowiem ustanowiony kuratorem do reprezentowania nieobecnego skarżącego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w [...], k. 22). Kuratela absentis ma charakter niejako zabezpieczający i z reguły w jej zakres wchodzi dokonywanie czynności zwykłego zarządu (A. Moszyńska [w:] M. Fras (red.), M. Habdas (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 184, nb. 10; Lex). Zakres kurateli nie uniemożliwiał kuratorowi wykonania czynności, które wskazywał w skardze i pismach procesowych. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało uprawdopodobnione, że w okresie od 3 lipca 2019r. do 2 marca 2021r. skarżący mógł podlegać ubezpieczeniom a jedynie z uwagi na zaniechanie płatnika nie został do nich zgłoszony. To, że nie był nigdzie zgłoszony do ubezpieczenia nie uprawdopodabnia faktu, że nastąpić to mogło z winy płatnika składek. Jak wynika z analizy zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia miał on już długotrwałe przerwy w ubezpieczeniu w latach poprzednich (np. , wyrejestrowanie 15.10.2006r., zarejestrowanie; 2.02.2016r., wyrejestrowanie 1.11.2017r., zarejestrowanie 22.05.2018r.). Twierdzenie, że organ winien się zwrócić do ZUS o wszczęcie postępowania w zakresie podlegania ubezpieczeniom w spornym okresie a w tym postępowaniu ZUS winien się zwracać do Urzędu Skarbowego było nieuzasadnione nie tylko z uwagi na brak podstaw do wszczynania takiego postępowania (kończącego się wydaniem decyzji) jak i z uwagi na fakt, że organ w niniejszej sprawie nie jest zobowiązany do inicjowania postępowań i poszukiwania dowodów, których obowiązek przedłożenia ciąży na skarżącym.

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego podane w skardze były więc nieuzasadnione. Organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, dokonał jego oceny i w toku postępowania pouczał skarżącego o możliwości wstecznego ubezpieczenia, złożenia wniosków dowodowych jak i do wykazania, że pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, oddalając skargę. O wynagrodzeniu dla kuratora ( 480 zł – stawka wynagrodzenia i 31 zł – jako zwrot wydatków) Sąd orzekł na podstawie 213 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018. 536) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023.1935). Przyznając wynagrodzenie w wyższej kwocie niż 40 % stawki minimalnej Sąd miał na uwadze duży nakład pracy kuratora, liczbę pism procesowych składanych w odpowiedzi na wezwania sądu i z własnej inicjatywny w interesie strony nieobecnej. Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 9 marca 2018r. nastąpiło na zasadzie analogii, z uwagi na istniejącą lukę prawną i brak takich przepisów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd zasądza koszty postepowania sądowoadministracyjnego a nie administracyjnego prowadzonego przed organami.

jeszcze 2033 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo