Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził wobec P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z 11 października 2024 r., obejmującego zaległość z tytułu określonego podatku VAT z tytułu wystawionej faktury za 9/2019, w kwocie należności głównej 546.872 zł plus odsetki za zwłokę.
Postępowanie egzekucyjne poprzedzone było postępowaniem zabezpieczającym, w toku którego organ egzekucyjny zawiadomieniem z 11 września 2020 r. dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Pismem z 17 października 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. poinformował Spółkę o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego z mocy prawa w zajęcie egzekucyjne. Jednocześnie w załączeniu przekazał odpis tytułu wykonawczego nr [...]. Powyższe zostało doręczone Spółce 23 października 2024 r.
Pismem z 28 października 2024 r. (nadanym 29 października 2024 r.) Spółka złożyła zarzuty do postępowania egzekucyjnego - na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) i pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132) - również jako "u.p.e.a. - tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu i brak uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane. Spółka zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz § 1 i § 2 pkt 1-9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, poprzez niedoręczenie upomnienia w sytuacji, gdy było to wymagane oraz błędne przyjęcie braku takiego wymogu. W ocenie Spółki doszło do naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, albowiem wskazana kwota należności pieniężnej nie jest wykazana w upomnieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 11 października 2024 r. nr [...]. Spółka podniosła, że tytuł wykonawczy nie zawiera treści bezwzględnie wymaganej przez ww. przepis art. 27 u.p.e.a. w zakresie precyzyjnego określenia wysokości odsetek od należności pieniężnej, w tym wskazania przerw w naliczaniu odsetek. Zarzuciła również naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. poprzez ogólne wskazanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia, tj. powołanie § 2 pkt 1-9 rozporządzenia, podczas gdy podstawa prawna winna być precyzyjnie określona. W związku z tym, Spółka wniosła o uznanie zarzutu i umorzenie egzekucji w sprawie.
Postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] września 2024 r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za 2-12/2019, która stała się ostateczna 18 września 2024 r. Zatem została spełniona przesłanka § 2 pkt 2 rozporządzenia, gdyż obowiązek uiszczenia należności powstał z mocy prawa oraz wysokość należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Wobec braku wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...] września 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] listopada 2023 r., w zakresie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług m.in. za 9/2019 w kwocie należności głównej 546.872 zł, 11 października 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Wierzyciel podkreślił, że ww. decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] września 2024 r. stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i podlega wykonaniu, dlatego w celu wszczęcia egzekucji nie było koniecznym doręczenie upomnienia. Zatem zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie upomnienia, został uznany przez Wierzyciela za niezasadny. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zauważył, że upomnieniem z 11 października 2024 r. nr [...] wezwał Spółkę do zapłaty zobowiązania wynikającego z decyzji z [...] września 2024 r., w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług m.in. za 9/2019 w kwocie należności głównej 457.890 zł. Zatem błędne jest twierdzenie Spółki, że wskazana kwota w tytule wykonawczym jest odmienna od wysokości kwoty wskazanej w upomnieniu, gdyż ww. upomnienie nie dotyczy należności wskazanej w tytule wykonawczym z 11 października 2024 r. nr [...]. Wobec tego zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, albowiem wskazana kwota należności pieniężnej nie jest wykazana w upomnieniu z 11 października 2024 r. Wierzyciel uznał za niezasadny. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wskazał, że tytuł wykonawczy z 11 października 2024 r. nr [...] został sporządzony według wzoru określonego w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 ze zm.) i spełnia wszystkie wymogi formalne uregulowane w art. 27 u.p.e.a. We wzorze tytułu wykonawczego ustawodawca nie uwzględnił pozycji dotyczącej przerw w naliczaniu odsetek. To zatem, czy organ podatkowy uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek można ustalić na podstawie wskazanej w tytule kwoty odsetek. Odnośnie zaległości z tytułu podatku VAT za 9/2019 (termin płatności przypadał na 25 października 2019 r.), należne były przerwy odsetkowe od 12 marca 2024 r. do 18 września 2024 r., które zostały uwzględnione w tytule wykonawczym. Dlatego kwota odsetek za zwłokę, zawarta w części D1 pole 3 ww. tytułu wykonawczego, wynosiła 277.526,30 zł. Zatem Wierzyciel uznał zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) u.p.e.a., poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, niezawierającego treści bezwzględnie wymaganej przez art. 27 u.p.e.a. w zakresie określenia wysokości odsetek (w tym przerw w naliczaniu odsetek), za niezasadny. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zaznaczył również, że treść art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. wskazuje, że jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, tytuł wykonawczy musi zawierać podstawę prawną braku tego obowiązku. Nie jest wskazane, że należy podać konkretny punkt rozporządzenia. W części D pole 11 tytułu wykonawczego zostało wskazane: Rozp. Min. Fin. z dnia 30.10.2014 r. (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 131 § 2 punkt 1-9). Dlatego przesłanka z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. została spełniona, a zatem tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo. Zarzut ogólnego wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia, Wierzyciel uznał za niezasadny. Postanowienie zostało doręczone Spółce 21 stycznia 2025 r.
Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z 27 stycznia 2025 r. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu podniosła zarzuty tożsame ze wskazanymi w piśmie z 28 października 2024 r. Z uwagi na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia z [...] stycznia 2025 r. wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w sprawie wniesionych zarzutów i umorzenie postępowania, a w przypadku uznania, iż nie zachodzą podstawy do umorzenia, o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Spółka wniosła o zasądzenie od organu podatkowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w ramach zarzutu wnoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. organ rozstrzyga, czy określenie obowiązku w tytule wykonawczym odpowiada obowiązkowi, który wynika z decyzji będącej podstawą do wystawienia ww. tytułu. Analogicznie rozpatrując zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. organ dokonuje badania, czy obowiązek określony w tytule wykonawczym jest zgodny z przepisem prawa, z którego ma on bezpośrednio wynikać. W sprawie określony w tytule wykonawczym nr [...] obowiązek obejmuje zaległość z tytułu podatku VAT za 9/2019, w kwocie należności głównej 546.872 zł. W ocenie DIAS powyższe odpowiada obowiązkowi (co do rodzaju podatku, okresu i kwoty należności), który został określony w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] września 2024 r. Decyzja ta została wskazana w tytule wykonawczym w części D pole 4 i 5 jako podstawa prawna dochodzonego obowiązku. Zatem zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. DIAS uznał z niezasadny. Natomiast na gruncie sprawy obowiązek wynika z orzeczenia, zatem obowiązek nie powstał z mocy prawa i z uwagi na powyższe za bezzasadny DIAS uznał również zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.
Ponadto, DIAS podkreślił, że zarzut wskazania w tytule wykonawczym kwoty należności, która nie została wykazana w upomnieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2024 r., nie wypełnia przesłanki zarzutów z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) u.p.e.a. W zarzucie tym można podnosić okoliczności traktowane jako błąd co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego, polegający na przymusowym wykonywaniu obowiązku innej treści niż obowiązek określony w akcie stanowiącym podstawę egzekucji administracyjnej. Przy rozpatrywaniu tego zarzutu organ dokonuje zestawienia źródła dochodzonego obowiązku, tj. orzeczenia, deklaracji, przepisu prawa - będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, z danymi zawartymi w tytule wykonawczym. Przesłanka niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. znajduje się obecnie w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i stanowi podstawę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie zarzutów. Niezależnie od powyższego, DIAS wskazał, że upomnienie z 11 października 2024 r. dotyczy jedynie należności, które zostały ustalone w decyzji jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Za 9/2019 organ ustalił dodatkowe zobowiązanie w kwocie 457.890 zł. To ta ustalona kwota została ujęta wraz odsetkami w ww. upomnieniu. Natomiast upomnienie nr [...] nie dotyczyło określonych kwot podatku, objętych tytułem wykonawczym nr [...].
Co do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, ze względu na fakt, że tytuł wykonawczy nie zawiera treści bezwzględnie wymaganej w zakresie precyzyjnego określenia wysokości odsetek od należności pieniężnej, w tym wskazania przerw w naliczaniu odsetek, DIAS ponownie zaznaczył, że przesłanka niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie stanowi podstaw zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 2 u.p.e.a. DIAS zauważył, że w obowiązującym wzorze tytułu wykonawczego nie przewidziano rubryk, służących wskazaniu przerw w naliczaniu odsetek. To wierzyciel wskazuje kwotę odsetek należną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego po uwzględnieniu przerw lub ich nie uwzględniając. Zatem DIAS uznał, że tytuł wykonawczy nr [...] zawierał precyzyjne dane dotyczące odsetek, tj. ich rodzaj, stawkę, wysokość na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, datę, od której nalicza się odsetki. Ustawodawca przewidział zamieszczenie w tytule wykonawczym jedynie podstawowych informacji na temat odsetek. Nie zobowiązał organu do wskazania poszczególnych okresów naliczania odsetek, jak i sposobu ich naliczania. Jak podkreślił Wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu, na gruncie sprawy należne były przerwy odsetkowe, które zostały uwzględnione w tytule wykonawczym. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, które miały wpływ na wysokość należnych odsetek, organ wyliczył kwotę odsetek, która została zamieszczona w części D1 pole 3 ww. tytułu wykonawczego. DIAS ponownie podkreślił, że w ramach podnoszonego przez Spółkę zarzutu nie mieści się podważenie informacji dotyczących odsetek, zawartych w tytule wykonawczym. Powyższe nie może bowiem prowadzić do merytorycznej oceny zasadności czy prawidłowości naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu za jaki odsetki te należy naliczyć.