2.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
3.1. Skarga jest niezasadna.
3.2. Strony spierają się o to, czy nadpłata (zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) powstała w rozliczeniu Spółki w wyniku orzeczenia TSUE – w rozumieniu art. 74 O.p. – i czy w takim razie podlega oprocentowaniu od dnia powstania do dnia zwrotu na zasadzie art. 78 § 3 pkt 3a i § 4 O.p.
3.3. W ocenie Sądu nadpłata ta nie ma źródła w orzeczeniu w sprawie C-606/22.
3.4. Zgodnie z art. 74 pkt 1 O.p. jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 złożył jedną z deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, lub inną deklarację, z której wynika wysokość zobowiązania podatkowego - wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie skorygowaną deklarację.
W świetle art. 78 § 3 pkt 3a i § 4 O.p. w zw. z art. 77 § 1 pkt 4 i 4a O.p. oprocentowanie takiej nadpłaty przysługuje od dnia jej powstania do dnia jej zwrotu, zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
3.5. Przepis art. 74 O.p. dotyczy sytuacji, w której orzeczenie TSUE wprowadza quasinormatywną zmianę: wpływa na treść normatywną polskiego prawa krajowego (zmienia tę treść) w taki sposób, że odsłania się nadpłata. W świetle tego orzeczenia okazuje się, że w rozliczeniu podatnika powstała nadpłata (względnie nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy), ponieważ podatnik zapłacił podatek nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
3.6. Nie musi to oczywiście być orzeczenie w sprawie "polskiej"; tym mniej musi być to orzeczenie odnoszące się expressis verbis do konkretnego przepisu polskiego prawa krajowego (jeżeli DIAS to właśnie ma na myśli, myli się – chociaż w sposób niemający istotnego znaczenia dla sprawy).
3.7. Treść normatywna przepisu prawa może być dostępna w bezpośrednim rozumieniu, może też być ustalana w drodze wykładni. W istocie różnica między tymi przypadkami nie jest ostra; może być zatarta.
Dlatego rzeczywiście utrwalone stanowisko sądów administracyjnych może petryfikować treść normatywną przepisu w postaci, która następnie okazuje się sprzeczna z prawem Unii – co wynika z orzeczenia TSUE.
W takim przypadku spełniona jest hipoteza art. 74 O.p.: nadpłata "powstaje w wyniku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej".
3.8. Takiego wpływu na treść polskiego prawa i na rozliczenie Spółki nie miał jednak wyrok TSUE w sprawie C-606/22.
Ten wyrok nie przełamał utrwalonej wykładni sądowej – tej bowiem co do kwestii, której wyrok ten dotyczył, nie było.
3.9. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 2 i art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady 2010/45/UE z 13.7.2010 r., w związku z jej art. 78 lit. a) należy intepretować, w świetle zasad neutralności podatkowej, skuteczności i równego traktowania w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce organu podatkowego państwa członkowskiego, zgodnie z którą korekta należnego podatku od wartości dodanej (VAT) poprzez złożenie deklaracji podatkowej jest zakazana, w sytuacji gdy dostawy towarów i świadczenia usług nastąpiły przy zastosowaniu zawyżonej stawki VAT, ze względu na to, że z tytułu tych transakcji nie zostały wystawione faktury, lecz wydane paragony z kasy rejestrującej. Nawet w takich okolicznościach podatnik, który błędnie zastosował zawyżoną stawkę VAT, ma prawo złożyć wniosek o zwrot do organu podatkowego danego państwa członkowskiego, a organ ten może podnieść zarzut bezpodstawnego wzbogacenia tego podatnika wyłącznie wtedy, gdy wykaże, po dokonaniu analizy ekonomicznej, która uwzględnia wszystkie istotne okoliczności, że ciężar finansowy podatku nienależnie pobranego spoczywający na tym podatniku został w całości zneutralizowany.
3.10. Skarżąca powołuje wyroki sądowe, w którym jako przeszkodę do stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w VAT wskazano niemożność zwrotu części ceny konsumentom i bezpodstawne wzbogacenie podatnika VAT, do którego doszłoby w razie dokonania zwrotu. Jednak DIAS wskazał wyroki oparte na przeciwstawnym poglądzie. Faktycznie wykładnia sądowa odpowiednich przepisów była (jak w przypadku wielu innych kwestii prawnych) niejednorodna – wyroki były co do poglądu prawnego w nich wyrażonego niejednolite.
Orzecznictwo sądowe dotyczące VAT nie petryfikowało treści normatywnej regulacji nadpłaty w taki sposób, by regulacja ta stała na przeszkodzie stwierdzaniu nadpłaty (zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) w sytuacji takiej jak ta Spółki: gdy sprzedaży po stawce zawyżonej dokonywano na rzecz konsumentów, tak że nie można obecnie zwrócić im części ceny.
3.11. Najlepszym tego dowodem jest to, że nawet podane przez Spółkę koronne przykłady orzeczeń NSA powołujących wyrok C-606/20 to wyroki oddalające skargi kasacyjne organów podatkowych od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych.
Nie tylko więc NSA w wyrokach: z 26.6.2024 r., I FSK 1225/18; z 26.6.2024 r.; I FSK 925/18; z 11.9.2024 r., I FSK 1109/20 stanął na stanowisku o możliwości ubiegania się o zwrot nadpłaty w przypadku sprzedaży na rzecz niepoddających się identyfikacji konsumentów – ale i wcześniej na takim stanowisku stanęły wojewódzkie sądy administracyjne (wcześniej – czyli przed wydaniem przez TSUE wyroku w sprawie C-606/20).
3.12. Sąd nie twierdzi – wbrew faktom – że nie zapadały wyroki sądowe oparte na przeciwnym poglądzie prawnym. Nie były one jednak bynajmniej dominujące. W obszarze VAT nie przyjął się bowiem powszechnie pogląd prawny wyrażony w uchwale NSA z 22.6.2011 r., I GPS 1/11, lecz w odniesieniu do podatku akcyzowego.
3.13. Stan niejednolitości orzecznictwa jest zjawiskiem niepożądanym, lecz nierzadkim, w istocie stanowiącym "chleb powszedni" praktyki stosowania prawa i kontroli jego stosowania przez sądy administracyjne.
Stanowisko Spółki oznaczałoby natomiast, że w każdym przypadku takiego braku jednolitości podatnikowi, który zwleka ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty do pełnej krystalizacji wykładni operatywnej przepisu, należy się oprocentowanie nadpłaty według reguły najbardziej korzystnej, tj. za cały okres: od momentu jej powstania do momentu zwrotu.
Takiej rewolucyjnej i krańcowej optyki Sąd nie zdecydował się przyjąć.
3.14. Spółka argumentuje, że "[n]a moment otrzymania przez [nią] WIS istniały istotne wątpliwości interpretacyjne dochodzenia nadpłaty w przypadku zawyżonej stawki VAT przy sprzedaży na rzecz konsumentów" – wątpliwości te zostały rozwiane po opublikowaniu wyroku TSUE w sprawie C-606/2022 oraz po pojawiających się następnie wyrokach sądów administracyjnych powołujących się na wskazany wyrok TSUE, które ukształtowały nową linię interpretacyjną w zakresie możliwości korekty rozliczeń z konsumentami.
Same "wątpliwości" nie wystarczą jednak do zidentyfikowania przeszkody w prawie krajowym, która spowodowała powstanie nadpłaty (wymusiła nadpłacenie podatku ponad należny); Sąd nie zgadza się również z oceną, że wyrok TSUE w sprawie C-606/22 ukształtował nową linię orzeczniczą.
3.15. Organy podatkowe twierdzą, że właściwym momentem do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty był moment otrzymania (doręczenia) WIS i że nadpłata (zwrot VAT) mają oparcie w WIS.
W rzeczywistości zasadny jest wniosek dalej idący: otóż nie było żadnej normatywnej przeszkody do tego, by Spółka od początku stosowała do opłaty dodatkowej (ściślej: do czynności opodatkowanej z nią związanej) stawkę 8%.
Naturalnie Spółka dbała o swoje bezpieczeństwo prawne i – ze względu na postrzegane ryzyko zakwestionowania poprawności jej rozliczenia podatkowego przez organy podatkowe – zachowała się konserwatywnie: zastosowała stawkę 23%. Praktyka stosowania prawa przez organy podatkowe i praktyka sądowa nie stały jednak na przeszkodzie ani zastosowaniu stawki 8%, ani – skoro nie została pierwotnie zastosowana – skorygowaniu deklaracji podatkowych zaraz po otrzymaniu (doręczeniu) WIS.
3.16. Fakt, że Spółka chciała uniknąć ryzyka sporu z organami podatkowymi (ryzyka, które trudno skwantyfikować i które w każdym razie nie musiało się ziścić) i odwlekała przez kilka lat wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (zwrotu) nie uprawnia jej do oprocentowania nadpłaty za cały okres od momentu jej powstania do momentu jej zwrotu. Nie ma podstaw do szczególnego premiowania takiej określonej, wybranej przez podatnika, strategii biznesowej – także strategii biznesowej opartej na niechęci do ponoszenia ewentualnych kosztów sporu sądowego.
Jej premiowanie oznaczałoby przerzucenie ryzyka finansowego niepewności immanentnie wpisanej w aplikację prawa podatkowego w całości na wspólnotę. Sąd nie uważa tego za zasadne (słuszne); przede wszystkim natomiast taka dyrektywa nie wynika z art. 78 O.p.
3.17. Warto wskazać to także, że przez wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty bezpośrednio po doręczeniu WIS Spółka nie naraziłaby się na żadne negatywne skutki podatkowe – byłoby to działanie bezpieczne.
3.18. Sądy administracyjne są gotowe uznać, że oprocentowanie nadpłaty przysługuje podatnikowi za pełen okres także w przypadku, gdy wprawdzie nie przewiduje tego wprost art. 78 O.p. (przypadek ten nie jest objęty katalogiem z art. 78 § 3 O.p.), lecz gdy pierwotny sposób rozliczenia był oparty na autorytatywnej wypowiedzi organów władzy państwowej, której podatnik zaufał.
Ten przypadek taki nie jest: organy podatkowe ani sądy administracyjne nie prezentowały wobec Spółki stanowiska, według którego właściwa stawka podatkowa wynosiła 23%, ani stanowiska, że w przypadku sprzedaży na rzecz konsumentów nie ma ona prawa do wniesienia o stwierdzenie nadpłaty.
3.19. Rozpatrywany problem należy odnieść także do doktryny orzeczniczej TSUE.
Reguły naliczania oprocentowania od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu dotyczą przypadku poboru podatku niezgodnie z prawem Unii.
Z prawa Unii wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie pobrało podatki z naruszeniem przepisów prawa Unii, podmiotom prawa przysługuje prawo do zwrotu nie tylko nienależnie pobranego podatku, lecz także kwot zapłaconych na rzecz tego państwa lub zatrzymanych przez to państwo w bezpośrednim związku z tym podatkiem (por. wyroki: z 8.3.2001 r. w sprawach połączonych C-397/98 i C-410/98 Metallgesellschaft i in., ECLI:EU:C:2001:134, pkt 87-89; z 12.12.2006 r. w sprawie C-446/04 Test Claimants in the FII Group Litigation, ECLI:EU:C:2006:774, pkt 205; z 19.7.2012 r. w sprawie C-591/10 Littlewoods Retail i in., EU:C:2012:478, pkt 25-26; z 23.4.2020 r. w sprawach połączonych C-13/18 i C-126/18 Sole-Mizo i Dalmandi Mezőgazdasági, EU:C:2020:292, pkt 35-36; z 18.4.2013 r. w sprawie C-565/11 Irimie, ECLI:EU:C:2013:250, pkt 21-22; z 28.2.2018 r. w sprawie C-387/16 Nidera, ECLI:EU:C:2018:121, pkt 25; z 9.9.2021 r. w sprawie C-100/20 XY, ECLI:EU:C:2021:716, pkt 27; z 13.10.2022 r. w sprawie C-397/21 HUMDA, ECLI:EU:C:2022:790, pkt 32; z 8.6.2023 r. w sprawie E., ECLI:EU:C:2023:460, pkt 31).
Chodzi o sytuację, w której "państwo członkowskie pobrało podatki z naruszeniem przepisów prawa Unii". "Pobór" taki należy rozumieć szeroko: ma on miejsce także w przypadku, gdy podatnik dokonuje samoobliczenia podatku, działając jednak w oparciu o przyjęte rozumienie przepisu prawa krajowego.
Tu taki pobór nie miał miejsca – prawo polskie, w jego wykładni operatywnej (przyjętej przez organy podatkowe i sądy administracyjne), nie stwarzało przeszkód do rozliczenia usługi pierwotnie według stawki 8%, względnie do skorygowania deklaracji bezpośrednio po otrzymaniu (doręczeniu) WIS.
3.20. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska zajętego w wyroku WSA w Warszawie z 9.1.2026 r., III SA/Wa 1571/25 (wydanym w analogicznej sprawie Spółki).
3.21. Powyższe uwagi implikują częściową wadliwość uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Wadliwość ta stanowi o naruszeniu art. 210 § 1 pkt 6 O.p. – jest to jednak naruszenie prawa, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Ostatecznie liczy się to, że zdaniem Sądu organy podatkowe mają rację, gdy twierdzą, że szczególny reżim oprocentowania nadpłaty określony w art. 78 § 1 pkt 3a i § 4 O.p. nie ma zastosowania do nadpłaty i zwrotu VAT na rzecz Spółki (mutatis mutandis, zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym).
3.22. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób lub w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.23. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.).