Uzasadnienie
Zaskarżonym przez S. D.(Skarżący) postanowieniem z [...] maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (DIAS) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (NUS) z [...] grudnia 2024 r. ustalającej Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartych umów pożyczek środków pieniężnych.
Jak wynika z motywów postanowienia, NUS decyzją z [...] grudnia 2024 r. ustalił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 53 218 zł z tytułu zawartych umów pożyczek środków pieniężnych w łącznej kwocie 295.000 zł w dniach 18 marca 2010 r., 15 lutego 2012 r. oraz 25 grudnia 2014 r. z R. G., I. G. oraz K. G.
Decyzja została uznana za doręczoną z dniem 30 grudnia 2024 r.
DIAS wyjaśnił, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten w postępowaniu podatkowym, jest terminem zawitym, co oznacza, że dana czynność procesowa może być wykonana w ramach wyznaczonego okresu. Niedotrzymanie takiego terminu powoduje ujemne skutki procesowe dla strony, polegające na uznaniu bezskuteczności dokonanej po terminie czynności. Ponadto jest to termin ustawowy, który nie może być zmieniany, ani przez organ podatkowy, ani przez stronę.
Termin złożenia przez Stronę odwołania upłynął w dniu 13 stycznia 2025 r. Odwołanie od decyzji Skarżący, działając przez pełnomocnika adwokata T. K. złożył 28 lutego 2025 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia.
Powyższa decyzja została doręczona na adres ul. [...]. Przesyłka nie została odebrana pod tym adresem pomimo powtórnego awizowania i wróciła do organu z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Organ uznał przesyłkę za doręczoną z dniem 30 grudnia 2024 r. Termin złożenia przez Skarżącego odwołania upłynął w dniu 13 stycznia 2025 r. Odwołanie od decyzji Skarżący złożył 28 lutego 2025 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia.
W związku z powyższym, DIAS stwierdził uchybienie przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji.
W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 122 Ordynacji podatkowej (O.p.) w zw. z 187 § 1, 191, 210 § 1 i 4 O.p. poprzez brak dokonania przez organ podatkowy całościowej, wszechstronnej i obiektywnej analizy stanu faktycznego i prawnego w sprawie, w szczególności zaś pominięcie okoliczności związanych z brakiem skutecznego doręczenia pisma stronie postępowania, doszło do bezpodstawnego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jakiejkolwiek winy po stronie Skarżącego wyłącza możliwość przypisania stronie negatywnych konsekwencji procesowych.
2) art. 81a kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony postępowania; organ podatkowy, mimo powzięcia wątpliwości co do skuteczności doręczenia pisma Skarżącemu, zaniechał ich rozstrzygnięcia na korzyść strony.
W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nie nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a Skarżący dowiedział się o istnieniu decyzji z opóźnieniem. Decyzja została doręczona na adres, pod którym Skarżący w dacie doręczenia faktycznie nie przebywał. O istnieniu oraz treści przedmiotowej decyzji Skarżący powziął wiadomość dopiero w dniu 25 lutego 2025 r., w następstwie osobistego kontaktu z organem podatkowym. W tym czasie decyzja była już prawomocna i ostateczna, co skutkowało brakiem możliwości skutecznego wniesienia odwołania. Nadto wskazał, że w dacie doręczenia decyzji Skarżący nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co dodatkowo ograniczyło jego możliwości procesowe w zakresie obrony swoich praw. W ocenie Skarżącego organ nie przeprowadził prawidłowej analizy stanu faktycznego w zakresie doręczenia decyzji, poprzestając na domniemaniu skuteczności doręczenia bez zbadania, czy faktycznie zostało ono dokonane w sposób zgodny obowiązującymi przepisami prawa. Organ podatkowy ograniczając się tym samym wyłącznie do formalnej oceny terminu wniesienia odwołania pominął kluczowy aspekt postępowania, jakim jest ustalenie, czy doręczenie pisma procesowego zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy wywołało ono skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Tymczasem analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy po stronie Skarżącego, co zgodnie z art. 162 § 1 O.p. wyłącza możliwość przypisania stronie negatywnych konsekwencji procesowych. Wobec powyższego, w ocenie Skarżącego, organ podatkowy naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zaufania do organów administracji publicznej, podejmując rozstrzygnięcie w oderwaniu od rzeczywistego przebiegu zdarzeń faktycznych i bez właściwego zbadania istotnych okoliczności sprawy. W konsekwencji, rozstrzygnięcie to nie zasługuje na akceptację i winno zostać uchylone w całości. Ponadto, w ocenie Skarżącego organ podatkowy, mimo powzięcia wątpliwości co do skuteczności doręczenia pisma Skarżącemu, zaniechał ich rozstrzygnięcia na korzyść strony, czym naruszył wyrażoną w art. 81a k.p.a. zasadę in dubio pro tributario, mającą zastosowanie również w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organy podatkowe. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, czy doręczenie pisma wywołało skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a mimo to organ przyjął niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, nie czyniąc żadnych ustaleń na korzyść Skarżącego. Tym samym Organ naruszył nie tylko wskazany przepis art. 81a § 1 k.p.a., ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania obywatela do organów władzy publicznej wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. oraz zasadę wyjaśniania stanu faktycznego z urzędu wynikającą z art. 7 k.p.a.