Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania C. spółki z o.o. z siedzibą w J. (skarżąca) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2016 r., utrzymał ww. decyzję w mocy.
Sprawa trafiła do tut. Sądu po raz wtóry, z uwagi na prawomocne uchylenie pierwotnej decyzji ostatecznej z [...] maja 2019 r. wyrokiem o sygn. III SA/Wa 1651/19 (utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. I FSK 1320/20).
W obecnie kontrolowanym postępowaniu podatkowym, po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy (opis dodatkowych ustaleń na s. 6 i n. decyzji), organy podtrzymały dotychczasowe stanowisko w zakresie zakwestionowania podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki T. i K., jako niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem organów żaden z ww. kontrahentów nie dysponował towarem w postaci przędzy, tkanin i dzianin; towar trafiał do skarżącej z pominięciem ww. podmiotów, tzn. transport odbywał się w oderwaniu od obrotu fakturowego – od dostawców z Chin/Turcji do portu w Hamburgu i następnie bezpośrednio do skarżącej. Istota oszustwa sprowadzała się do tego, że podatek należny z tytułu odsprzedaży importowanych towarów był niwelowany fikcyjnym podatkiem naliczonym z faktur wystawionych przez ww. rzekomych dostawców (poza tym strony chciały ukryć faktyczne pochodzenie towarów z Chin i Turcji). Przebieg transakcji zaplanowano w ten sposób, by nie odprowadzić podatku od obrotu ww. towarem na terytorium Polski. Import rozliczano w ramach procedury uproszczonej, o której mowa w art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług, co umożliwiało wykazanie transakcji w sposób analogiczny, jak przy dostawach wewnątrzwspólnotowych, tj. w sposób neutralny dla podatnika (bez zamrożenia środków na poczet zapłaty za towar w momencie jego wprowadzenia na obszar celny UE). Odsprzedaż, jak zauważono, niwelował zaś fikcyjny podatek z faktur wystawionych przez T. i K.. Konstrukcja procederu powodowała brak konieczności rozliczenia podatku z tytułu odsprzedaży importowanych towarów poprzez "wkomponowanie" w łańcuch dostaw ww. podmiotów (T. i K.). W ten sposób nie powstał znaczący podatek do wpłaty, który byłby równy podatkowi należnemu wynikającemu ze sprzedaży krajowej importowanych towarów. Działalność skarżącej postrzegać na tym tle należy w ocenie organów jako kontynuację oszukańczego procederu uprzednio prowadzonego w formie spółki K(1). (por. s. 41-46 i 48 decyzji; opis ustaleń dot. spółki K(1)., skarżącej, a ponadto ww. kontrahentów por. odpowiednio s. 15-23, 23-31, 31-36 oraz 37-41). W zaskarżonej decyzji oceniono również, że, skarżąca była świadoma nierzetelności faktur, a to m.in. w związku ze wspólną obsługą księgową skarżącej i jej kontrahentów (przez Biuro Rachunkowe S.), a także z uwagi na powiązania osobowe między wszystkimi ww. spółkami (m.in. wspólnie decydowano w ramach skarżącej i T. źródle i cenie nabycia importowanego towaru), strukturę kierowniczą (pełnienie funkcji przez osoby pochodzenia tureckiego i wietnamskiego, powierzenie prowadzenia firm prokurentom samoistnym), brak umów handlowych z T. i K. mimo dostaw o znacznej wartości, transfer działalności handlowej do skarżącej w czasie gdy podjęto czynności kontrolne wobec K(1). (spadek obrotów u tej ostatniej z równoczesnym wzrostem u podatnika do kwot wielomilionowych), powielenie przez skarżącą schematu wprowadzania towaru na terytorium kraju bez zapłaty VAT, tj. w procedurze uproszczonej, zbieżność adresów, przejęcie kadry pracowniczej oraz kontrahentów K(1). przez skarżącą, sposób regulowania należności (brak transferów finansowych, tzn. przejęcie długów handlowych kontrahentów przez skarżącą i rozliczanie się bezpośrednio z tureckim dostawcą, wydłużone terminy płatności oderwane od realiów gospodarczych) (s. 46 i n., 50 decyzji). W spornej decyzji uznano również, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania nie ekspirował w dacie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ uległ zawieszeniu w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na pierwotną decyzję ostateczną (s. 12 i n. decyzji).
W skardze do tut. Sądu zarzucono naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, art. 167-168 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, jak też zwrotu kosztów postępowania.
Podstawę krytyki zaskarżonej decyzji stanowiło twierdzenie o niezastosowaniu się przez organy do wytycznych zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych obu instancji dotyczących pierwotnie wydanej w sprawie decyzji ostatecznej. Organy nie wyjaśniły zwłaszcza, czy skarżąca mogła wiedzieć o tym, że uczestniczy w nierzetelnych transakcjach; nie mogą o tym świadczyć nawiązania "do kontaktów towarzyskich osób działających za stronę"; ocena w tym zakresie, wskazująca na analogie do działalności K(1)., jest niespójna i brak jest podstaw do utożsamiania działalności tej spółki oraz skarżącej, jak też do przypisywania stronie działań przestępczych (oszustwa podatkowego). Organy bezpodstawnie przyjęły także, że kontrahenci spółki, tzn. T. i K. nie dysponowali towarem (por. zwłaszcza s. 2 i n., 7-9 skargi).