Rada następnie podniosła zasadność oddalenia skargi, kwestionując zasadność zarzutu postawionego przez Skarżącą, tj. przekroczenia upoważnienia ustawowego określonego w art. 6j ust. 3 i art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
Treść zapisu § 5 Uchwały w istocie miała odzwierciedlać stawkę za masę odpadów komunalnych powstałych i odebranych przez gminę wg danych wskazanych w deklaracji podatnika, który zawartość odpadów w skali jednego miesiąca oblicza przez pryzmat częstotliwości odbierania tych odpadów. I - co się z tym wiąże - wg. harmonogramu odbioru odpadów z nieruchomości, ustalonego przez operatora publicznego na podstawie częstotliwości odbioru odpadów komunalnych, określonej w odrębnej uchwale rady gminy (upoważnienie ustawowe: art. 6r ust. 3 u.c.p.g.). Dojazd operatora publicznego po odbiór poszczególnych frakcji odpadów komunalnych jest często kilkukrotny w skali 1 miesiąca. Powyższe wynika zarówno z regulacji ustawowej (art. 6r ust. 2b), a także z regulacji aktu prawa miejscowego, określającego częstotliwość odbioru danej frakcji odpadów komunalnych z danej zabudowy nieruchomości. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają pokryć koszty funkcjonowania systemu gospodarowania, w tym koszty odbioru i zagospodarowania (art. 6r ust. 2). A zatem - winny tak być te stawki opłaty skalkulowane, aby mogły zapewnić bilansowanie się kosztów z dochodem budżetu gminy wynikającym z uiszczanych opłat. Wprawdzie ustawodawca w normatywnej treści art. 6j ust. 3 u.c.p.g. nie wprowadził miernika związanego wprost z częstotliwością odbioru odpadów komunalnych, ale regulacja wyraźnie określała, że odpady powstają na nieruchomości; opłata natomiast wiąże się ściśle z jednym miesiącem (art. 6i ust. 1 pkt 2). Innymi słowy, odbieranie odpadów komunalnych ma ścisły związek z powstaniem tych odpadów w skali miesiąca, podzielonego cyklicznie na poszczególne tury odbierania, w zależności od rodzaju odpadów komunalnych. Jest oczywiste, że odpady biodegradowalne i odpady zmieszane muszą być odbierane częściej ze względu na bezpieczeństwo zdrowia - wywiodła Rada.
Zwrot "deklarowana liczba opróżnień pojemnika w miesiącu" w deklaracji D-N, (pole D.2 poz. 41 we wzorze deklaracji DN załączonej do uchwały nr LI/1498/2013 i pole D.2 poz. 42 we wzorze deklaracji załączonej do uchwały nr XXXI/788/2016) oznaczał określenie przez podatnika faktycznej ilości odpadów w skali jednego miesiąca i dopasowanie do częstotliwości odbioru odpadów komunalnych.
Rada stwierdziła, że nie sposób też nie zauważyć zależności pomiędzy liczbą pojemników, a ich rozmieszczeniem na terenie danej nieruchomości niezamieszkanej. Częstokroć niewielka przestrzeń w pobliżu budynku, lub wygospodarowane miejsca na ustawienie pojemników wewnątrz budynku, nie pozwalają na ustawienie dużego kontenera, bądź wielości pojemników o różnej pojemności (i tym samym - odpowiednio ich wielkości).
Innymi słowy, interpretacja art. 6j ust. 3 u.c.p.g. w kierunku funkcjonalnym (spójności tego przepisu z innymi regulacjami u.c.p.g.) doprowadziła do przekonania, że unormowanie przepisu art. 6j ust. 3, miało w istocie odwzorować powstające w skali miesiąca odpady komunalne i integralnie powiązane - z powstałymi odpadami - ich odbieranie. Zatem podniesiony przez Spółkę zarzut o niezgodności przepisu § 5 Uchwały z komentowanym przepisem jest, w ocenie Rady, niezasadny.
Powyższa interpretacja - wywiodła Rada - wprost znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisie art. 6j ust. 3 u.c.p.g. w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648). Ustawodawca uzupełnił ww. przepis o zdanie drugie w brzmieniu: "Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości".
Podsumowując, w świetle przedstawionych powyżej twierdzeń, brak jest podstaw, w ocenie Rady, do stwierdzenia nieważności Uchwały, która odpowiada prawu. Skarżąca żąda uchylenia uchwały, aby wzruszyć ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które określiło jej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. w wysokości 10.710 zł miesięcznie. Takie działanie zmierza do próby uwolnienia się od skutków ostatecznej decyzji administracyjnej, która określiła Skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w określonej wysokości - podsumowała swoją argumentację prawną Rada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie, że dany akt istotnie narusza prawo skutkuje jego nieważnością orzekaną przez sąd administracyjny w wyroku. Chodzi w tym przypadku o sankcję nieważności uchwały rady gminy rozumianą w sposób zgodny z jurysdykcyjnie i doktrynalnie przyjmowaną koncepcją "nieważności aktu" jako stwierdzenia, że akt ten zostaje zniesiony, nie wywołując skutków prawnych od momentu jego wydania. Orzeczenie Sądu stwierdzające nieważność ma tym samym charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego wywołującego skutek ex tunc.
Skarżąca spółka zaskarżyła uchwałę nr V/85/2015 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. 2015 r. poz. 1277) w zakresie § 5, zarzucając niezgodność tej regulacji z:
a) art. 6j ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 87), tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, które nie przewidywało możliwości uzależniania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych od częstotliwości (liczby) opróżnień pojemników,
b) art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 87) tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, poprzez przekroczenie przez Radę m.st. Warszawy upoważnienia ustawowego i ustalenie stawki opłaty za każde opróżnienie pojemnika w miejsce "stawki opłaty za pojemnik" o którym mowa w tym przepisie.
Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności § 5 uchwały, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Kwestionowany § 5 skarżonej uchwały Rady m.st. Warszawy brzmiał:
5. Dla nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, ustala się następujące stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi:
1) w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości:
a) 15 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów,
b) 19 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 240 litrów,
c) 37 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 660 litrów,
d) 40 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 770 litrów,
e) 45 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100 litrów,
f) 152 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów, powiększone o 40 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika;
2) w przypadku, gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości:
a) 21 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów,
b) 27 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 240 litrów,
c) 52 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 660 litrów,
d) 56 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 770 litrów,
e) 63 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100 litrów,
f) 213 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów, powiększone o 50 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do najdalej idącego żądania organu stanowiącego, tj. żądania odrzucenia skargi. W przekonaniu Sądu, wszystkie argumenty, które miałyby skłonić Sąd do odrzucenia skargi, nie są zasadne.
Po pierwsze, nie można zgodzić się z organem, że skarżąca obowiązana była zaczekać z wniesieniem skargi do Sądu tak, by organowi umożliwić udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak wskazuje organ, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone 4 sierpnia 2025 r., a skarga na uchwałę wpłynęła do Biura Rady m.st. Warszawy 22 sierpnia 2025 r.
W pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko stron, iż w analizowanej sprawie uprzednie złożenie takiego wezwania było niezbędne do złożenia skargi do sądu na sporną uchwałę, bowiem uchwała Nr V/85/2015 została podjęta przez Radę m.st. Warszawy 12 lutego 2015 roku. Jak zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Art. 9 tej ustawy wskazuje, jakie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") ulegają zmianie w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. Do przepisów tych należał również art. 53 p.p.s.a, w którym określono terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz czynności, bez dokonania których wniesiona skarga nie będzie skuteczna.
W przepisie przejściowym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (dot. ustawy o samorządzie gminnym, gdzie w art. 101 ustawodawca zrezygnował z obowiązku uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wobec powyższego, skoro uchwała Nr V/85/2015 została podjęta przez Radę m.st. Warszawy 12 lutego 2015 roku, to w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy u.s.g. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej (tak m.in. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1624/18).
W konsekwencji złożenie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy powinno być poprzedzone wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu adekwatnym do niniejszej sprawy). Zgodnie z powyższym przepisem, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, że kwestia braku obowiązku po stronie podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego do oczekiwania na reakcję organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została jednoznacznie przesądzona w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, w której stwierdzono, że: 1. Przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) 2. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 K.p.a. nie daje podstaw do wnioskowania, że po stronie organu powstaje uprawnienie do załatwiania wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania oraz że tego rodzaju uprawnienie organu gminy jest przeszkodą do wniesienia skargi przed załatwieniem wezwania przez organ gminy. Z przepisów tych wynika tylko tyle, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 K.p.a. (...) Należy wreszcie mieć na uwadze, ze ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, zaczyna biec termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi.
Dodatkowe zagadnienie objęte wnioskiem Prezesa NSA dotyczy sytuacji, gdy skarżący po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia, nie wyczekuje na odpowiedź organu na wezwanie i wnosi skargę. W takiej sytuacji także można mówić, iż wezwanie było bezskuteczne, jeżeli okaże się, że właściwy organ gminy nie uwzględnił tego wezwania. Nawet, jeżeli w dniu wnoszenia skargi, nie była rozstrzygnięta kwestia, czy wezwanie zostanie, czy nie zostanie uwzględnione, to jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione, skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania.
Po przekazaniu do sądu skargi wniesionej po wezwaniu organu, ale przed udzieleniem odpowiedzi przez organ, jeżeli późniejsza odpowiedź organu jest negatywna, sąd rozpoznaje skargę, która spełnia wymagania zarówno co do terminu jej wniesienia (nie jest skargą wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia), jak i co do bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia. Wydaje się to jeszcze bardziej oczywiste w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wniósł skargę, a organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i przekazał skargę do sądu z odpowiedzią na skargę, w której nie podziela zarzutów skarżącego. Odrzucenie w takiej sytuacji skargi jako niedopuszczalnej (przedwczesnej), ponieważ nie została wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia nie ma oparcia w przepisach P.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia jako wymóg (warunek) wniesienia skargi jest spełniony zarówno wówczas, gdy przed wniesieniem skargi organ udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej, jak i wówczas, gdy taka negatywna odpowiedź została doręczona skarżącemu później, po wniesieniu skargi albo gdy organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.
Przedstawione rozważanie prowadzą do wniosku, że jakkolwiek warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jest bezskuteczność wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, to jednak skarga wniesiona przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jest skargą wniesioną po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, jeżeli organ nie uwzględnił wezwania, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Sąd nie podzielił także zastrzeżeń organu co do treści samego wezwania. W aktach sprawy znajduje się kopia owego wezwania, z którego wynika, że skarżąca w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości wskazała, w jakim zakresie i z jakiego powodu § 5 uchwały Nr V/85/2015 z dnia 12 lutego 2015 r. pozostaje w jej ocenie w sprzeczności z aktem wyższego rzędu tj. art. 6j ust. 3 i art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Skarżąca wskazała, że Rada m.st. Warszawy ustaliła stawki opłaty za każde opróżnienie pojemnika, mimo że ustawowo była upoważniona jedynie do ustalenia "stawki opłaty za pojemnik". Jednocześnie T. Sp. z o.o. wskazała, że po jej stronie wystąpiło naruszenie indywidualnego interesu prawnego, gdyż pozostaje ona właścicielem nieruchomości niezamieszkałej przy [...], względem której wydane zostały decyzje administracyjne: Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2024 r. ([...]) mocą których - m.in. wprost na podstawie § 5 ust. 1 lit. e uchwały Nr V/85/2015 z dnia 12 lutego 2015 r. - ostatecznie określono T. Sp. z o.o. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres styczeń 2015 r. - luty 2020 r. w wysokości 10.710 zł miesięcznie, co wiązało się z realnym uszczerbkiem majątkowym Spółki w związku z koniecznością poniesienia (z odsetkami) zaległych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kilka lat wstecz.
W konsekwencji powyższego Sąd, wbrew stanowisku organu, uznał, że wezwanie to jest w pełni prawidłowe i spełnia wymóg z art. 101 ust. 1 u.s.g.
Sąd nie podzielił także stanowiska organu, jakoby skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego przez sporny przepis uchwały. Niewątpliwie podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Musi zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. Skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może zatem wieść ten kto wykaże, że jego interes znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi mieć też charakter realny, co oznacza, że skarżona uchwała musiałaby wprost i bezpośrednio oddziaływać na prawo (uprawnienie) wnoszącego skargę, poprzez pozbawienie lub ograniczenie go w wykonywaniu tego prawa.
Wbrew stanowisku organu, powołanie się przez skarżącą na wydane wobec niej ostateczne decyzje administracyjne, na podstawie których prowadzona jest wobec skarżącej egzekucja, to jednoznaczne przejawy władztwa administracyjnego Państwa, którego realizacja ingeruje w interes prawny spółki, a nie interes faktyczny. Zaskarżony przepis uchwały stanowił bowiem podstawę do ukształtowania sytuacji prawnej spółki, a w jej przekonaniu, z uwagi na wadliwość tegoż przepisu, doszło do ukształtowania tej sytuacji prawnej w sposób błędny, ingerujący sferę jej materialnoprawnych uprawnień, w tym w jej prawo własności. Taka argumentacja jednoznacznie potwierdza istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu § 5 uchwały.
Sąd nie dopatrzył się także przeszkód do rozpatrzenia sprawy i stwierdzenia nieważności kwestionowanego przepisu w tym, że uchwała, w której znajduje się ów przepis, została od 1 marca 2020 r. zastąpiona uchwałą nr XX1V/691/2O19 Rady m.st. Warszawy z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 15291).
Odnośnie do możliwości zaskarżenia uchwały, która została uchylona na skutek podjęcia nowej uchwały przez organ uchwałodawczy, w orzecznictwie zwraca się uwagę, że od momentu podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny uchwały z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/04 (OTK 1994/2/44), w której dokonano wykładni przepisów ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 101 ust. 1, utrwaliła się linia orzecznicza sądów administracyjnych, w myśl której uchylenie lub zmiana uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę. W uzasadnieniu tej uchwały Trybunał Konstytucyjny, rozważając relacje między uchyleniem przepisu a utratą jego mocy obowiązującej stwierdził, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Utrata mocy obowiązującej przepisu prawa następuje w sytuacji, gdy nie może być on zastosowany (...). Uchylenie przepisu nie zawsze jest równoznaczne z utratą przez ten przepis w całości mocy obowiązującej. (...)". Podobnie w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r., sygn. akt K 10/93 (OTK 1994/1/7), Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości" (także postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 1996 r., sygn. akt U 7/95, OTK 1996/2/11; 24 września 1996 r., sygn. akt K 13/95, OTK 1996/4/34, wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91). Jeżeli uchwała stanowiąca akt prawa miejscowego nie przestała, mimo jej uchylenia lub zmiany, kształtować stosunków prawnych, bądź wywołała trwające nadal skutki prawne albo może znaleźć nadal zastosowanie po utracie przez nią mocy obowiązującej, to jej zaskarżenie do sądu jest dopuszczalne, a prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Innymi słowy, jeżeli nadal możliwe jest zastosowanie uchylonego przepisu do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości, to przepis taki nie utracił mocy obowiązującej i nie ma podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest zatem to, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania (por. np. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt I OSK 435/20, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1458/22, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 560/16).
Skoro na podstawie kwestionowanego przepisu uchwały ustalono skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami i prowadzona jest wobec niej egzekucja, to uchwała ta wywołała trwające nadal skutki prawne. Z tego względu niewątpliwie istnieje związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej a kwestionowaną uchwałą. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skarżąca wykazała - stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. - iż zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny.
Przechodząc do meritum sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 6j ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu adekwatnym do niniejszej sprawy) w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których wytwarzane są odpady, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na tej nieruchomości oraz stawki za pojemnik.
Ustawodawca określił w tym przepisie sposób ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, które nie są zamieszkałe, jako iloczyn wyłącznie dwóch czynników: liczby pojemników oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g.
Od 23 września 2021 r. przepis ten otrzymał brzmienie: w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości.
Zmiana przepisu we wrześniu 2021 r. miała charakter prawotwórczy, bowiem wprowadzono do metody obliczania opłaty dodatkową zmienną w postaci opróżnień pojemników. Natomiast przed tą zmianą w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, opłata za gospodarowanie tymi odpadami, zgodnie z art. 6j ust. 3 u.c.p.g., stanowiła iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Wprowadzenie w uchwale dodatkowego parametru - częstotliwości odbioru odpadów w miesiącu, czy też precyzyjniej, wprowadzenie opłaty za opróżnienie pojemnika - stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego do kreowania aktu podustawowego w formie aktu prawa miejscowego.
Postanowienie uchwały wydanej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. w stanie prawnym obowiązującym do 22 września 2021 r. uzależniające opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od liczby pojemników z odpadami powstałymi na danej nieruchomości oraz od stawki opłaty za każde opróżnienie jednego pojemnika, a nie jak wynika z ustawy, od zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o danej pojemności, pozostaje zatem w sprzeczności z art. 6j ust. 3 u.c.p.g. Potwierdza to także jednoznacznie orzecznictwo sądów administracyjnych szeroko przytoczone przez skarżącą w skardze.
Nadmienić należy, że argumenty Rady dotyczące jej przekonania, że uwzględnienie ilości opróżnień pojemników (poprzez ustalenie stawki opłaty za jednorazowe opróżnienie) w określaniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami gwarantowało najbardziej adekwatny sposób do rzeczywiście wytwarzanych na nieruchomości odpadów, nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ wydający akt prawa miejscowego poruszać się może wyłącznie w graniach wyznaczonych przez ustawodawcę, choćby granice te były w przekonaniu organu niewłaściwe.
Mając na uwadze wszystkie powyższe argumenty, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.