Naczelnik UCS prawidłowo przyjął, zdaniem DIAS, że nie należy wiązać toczącego się postępowania karnego z zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Takim zagadnieniem jest bowiem wyłącznie sytuacja, w której organ nie ma prawnej możliwości rozstrzygnięcia rozpatrywanej przez siebie sprawy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawnej należącej do właściwości innego organu lub sądu w wyniku przeprowadzenia odrębnego postępowania. Tymczasem tok postępowań karnych - co do zasady - nie ma takiego charakteru, bo w świetle prawa w żaden sposób nie ogranicza i nie tamuje inicjatywy organu podatkowego w gromadzeniu dowodów, dokonywaniu ustaleń faktycznych i stosowaniu materialnego prawa podatkowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył, że postępowania karne i podatkowe są wobec siebie autonomiczne w tym znaczeniu, że organ podatkowy ma obowiązek działać niezależnie od aktywności organów, sądów prowadzących postępowania karne, od kierunku tej aktywności. Co więcej niezależnie od faktu czy w ogóle jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie karne obejmujące te same okoliczności faktyczne, które są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, ustawowe zadanie organu podatkowego sprowadza się do zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, jego oceny, wyprowadzenia ustaleń faktycznych i zastosowania adekwatnych przepisów materialnego prawa podatkowego. W tym zakresie organ podatkowy działa samodzielnie. Organ i sąd prowadzący postępowania karne nie zastępują i nie mogą zastępować organu podatkowego w realizacji jego konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, bo to wyłącznie organ podatkowy jest odpowiedzialny za przebieg i rezultat postępowania podatkowego.
Zdaniem organu odwoławczego. Naczelnik UCS prawidłowo odczytał art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie powiązał toku postępowania prowadzonego przez Wydział Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej z przesłanką tamującą zakończenie postępowania podatkowego. Organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że toczące się postępowania karne nie stanowi przeszkody prawnej do kontynuowania postępowania podatkowego w celu jego ostatecznego zakończenia. Przyszłe prawomocne efekty postępowania karnego aktualnie nie odbierają organowi podatkowemu prawa do samodzielnego, niezależnego prowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji ostatecznie rozstrzygającej sprawę podatkową. A zatem zakończenie postępowania karnego, pozostaje bez wpływu na tok postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. , bowiem celem postępowania karnego jest ustalenie winy sprawcy, a postępowania podatkowego, zbadanie prawidłowości rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług, w niniejszej sprawie za okres: styczeń 2017 r. - grudzień 2027 r. oraz październik2018 r. -grudzień 2018 r.
Strona nie godząc się z tym rozstrzygnięciem 13 października 2025 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuca naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - poprzez odmowę zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego w O. w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2017 r. oraz od października do grudnia 2018 r., pomimo, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od innego rozstrzygnięcia stanowiącego zagadnienie wstępne. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w sprawie jest okoliczność, czy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uzależnione jest od rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu karnym w zakresie zgodności z prawem uzyskanych dowodów.
Jak bowiem argumentuje Skarżąca dowody, które pozyskano w postępowaniu podatkowym mogą pochodzić z przestępstwa, co wynika z załączonego do wniosku o zawieszenie fragmentu (str. 382- 387) Raportu II z badania spraw pozostających w zainteresowaniu opinii publicznej ze względu na ich przedmiot oraz charakter, prowadzonych i zakończonych w latach 2016-2023 w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury.
Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wpada zatem ponownie podkreślić profesjonalnemu pełnomocnikowi, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2025 r. I SA/Gd 703/25).
Charakteru zagadnienia wstępnego nie mają w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. ustalenia faktyczne, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. może być wyłącznie kwestia prawna, która dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, co oznacza, że takim zagadnieniem nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2025 r. I FSK 1221/22).
Postępowanie karne w sprawie o przestępstwa penalizowane przepisami kodeksu karnego skarbowego nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne, którego konieczność rozpatrzenia uzasadnia zawieszenie postępowania podatkowego. (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2024 r. II FSK 818/21)
Zatem kwestia zgodności z prawem pozostania dowodów przez Prokuraturę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Nie jest to bowiem zagadnienia materialnoprawne a procesowe związane z prawidłowym gromadzeniem dowodów przez organ podatkowy.
Słusznie organ odwoławczy podkreślił, że to na organach podatkowych a nie Prokuraturze spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w ramach którego to organy podatkowe dokonują oceny zebranych dowodów.
Zauważyć należy w tym aspekcie, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. (art. 120 O.p) W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. (art. 122 § 1 O.p.). Z kolei jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. (art. 180 § 1 O.p.). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (art. 187 § 1 O.p.) Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.).
Reasumując stanowisko organów jest prawidłowe, zgodne z przepisami prawa w szczególności art. 201 § 1 pkt 2 O.p. a uzasadnienie zostało sporządzone w sposób jasny.
Zarzuty skargi są niezasadne. Biorąc pod uwagę, że skargę sporządził profesjonalny pełnomocnik niezrozumiałe jest stanowisko, że "Skoro decyzji podatkowa będzie wydana na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, to byt prawny potencjalnej decyzji podatkowej zależy od owego postępowania karnego w całości i w pełni. Zależność ta jest jednoznaczna i dotyczy zarówno kwestii materialno prawnych, jak i kwestii ustaleń stanu faktycznego". Sąd czuje się zobowiązany wyjaśnić profesjonalnemu pełnomocnikowi, że ocena zgodności z prawem dowodów jest dokonywana na podstawie przepisów procesowych a nie materialnoprawnych. Niezgodne z prawem pozyskanie dowodu może prowadzić do naruszenia określonej normy prawa materialnego ale związek ten ma charakter wyłącznie pośredni. Ponadto decyzja podatkowa nie jest wydawana na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Dowody pozyskane w postępowaniu karnym mogą zostać włączone do postępowania podatkowego, co nie zwalnia organu z ich samodzielnej oceny. Dowody te muszą jednak być zgodne z prawem – art. 180 § 1 O.p.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "P.p.s.a"), orzeczono jak w sentencji.