Uzasadnienie
Na podstawie umowy sprzedaży zawartej [...] grudnia 2019 r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] A. W. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu [...], o powierzchni użytkowej 59,14 m2 (dalej jako: "nieruchomość") za cenę 579.000,00 zł. Z treści umowy wynika, że ww. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu skarżący nabył na podstawie umowy darowizny, udokumentowanej aktem notarialnym z [...] listopada 2015 roku, Rep. A nr [...].
W związku ze zbyciem powyższej nieruchomości, 20 kwietnia 2020 roku strona skarżąca złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2019 - PIT-39, w którym wykazała: 1) przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości 579.000,00 zł; 2) koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości 30.363,97 zł; 3) dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości 548.636,03 zł; 4) kwota dochodu zwolnionego 548.636,03 zł; 5) podstawa obliczenia podatku 0,00 zł; 6) podatek od dochodów, o których mowa w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1387 ze zm., dalej: "ustawa o PIT") 0,00 zł; 7) podatek należny 0,00 zł.
W wyniku dokonanych czynności sprawdzających Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej jako: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") stwierdził, że w terminie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości, nie nastąpiło na rzecz strony skarżącej przeniesienie prawa własności do lokalu mieszkalnego [...], w formie aktu notarialnego. Organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na zakup nieruchomości i jej remont nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Protokół z czynności sprawdzających doręczony został stronie skarżącej 25 czerwca 2024 roku. Korekta zeznania podatkowego PIT-39 za 2029 r. nie została złożona przez stronę.
Ze względu na powyższe, postanowieniem z [...] października 2024 r. nr [...], Naczelnik US wszczął wobec strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego w 2019 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o PIT.
Następnie postanowieniem z [...] listopada 2024 r. nr [...] włączył do akt prowadzonego postępowania podatkowego następujące dokumenty: 1) kserokopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] 12.2019 r.; 2) wydruk z podsystemu kontrola deklaracji PIT-39 za 2019 rok z 20 kwietnia 2020 r.; 3) wezwanie z 23 kwietnia 2024 r. nr [...], [...] do przedłożenia dokumentów rozliczających PIT-39 za 2019 rok, odpowiedź na wezwanie z 17 maja 2024 r. wraz z załącznikami: a) kserokopią aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] listopada 2015 r., b) kserokopią aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] stycznia 2020 r., c) kserokopią aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] października 2023 r., d) protokołem zdawczo-odbiorczym z 10 czerwca 2020 r. do umowy nr [...], e) potwierdzeniem realizacji przelewu z 9 stycznia 2020 r., f) notą księgową nr [...] z [...] października 2023 r.
4) protokół z czynności sprawdzających ze sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat za 2019 rok z 25 czerwca 2024 r. nr [...]; 5) pismo z 9 lipca 2024 r. sporządzone przez [...] zatytułowane zastrzeżenia do protokołu kontroli; 6) notatkę służbową z 15 lipca 2024 r. sporządzoną przez [...].
Pismem z 19 listopada 2024 r. wezwano stronę do przedłożenia dokumentów (innych niż wymienione w postanowieniu z [...] listopada 2024 r. nr [...]), potwierdzających: 1) poniesienie wydatków, które można zaliczyć do kosztów odpłatnego zbycia nieruchomości udokumentowanej aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2019 r.; 2) poniesienie wydatków, które można uznać za koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości, w tym dowodów świadczących o poniesieniu nakładów w trakcie jej posiadania; 3) przeznaczenie przychodu uzyskanego z tej sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, w terminie do 31 grudnia 2022 r.; celem określenia kwoty dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT: a) w przypadku wydatkowania przychodu na remont, modernizację budynku lub lokalu mieszkalnego należy przedłożyć dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu lub budynku oraz faktury VAT, rachunki, potwierdzenia przelewów i inne, b) w przypadku zakupu lokalu lub budynku należy przedłożyć akt notarialny (również umowy przedwstępne).
W piśmie z 26 listopada 2024 r. strona skarżąca wyjaśniła, że wszelkie dokumenty i wyjaśnienia zostały przekazane w toku prowadzonych czynności sprawdzających, w związku z czym nie dysponuje nową, ujawnioną w ostatnim czasie dokumentacją w tym zakresie. Jednocześnie podtrzymała swoje stanowisko, że dochód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr 9, powinien podlegać zwolnieniu z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, ponieważ został niemal w całości wykorzystany na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych.
Decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] Naczelnik US określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 rok w kwocie 107.683,00 zł z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o PIT.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie z 8 września 2025 roku. Podniósł w nim zarzuty: 1) błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz 21 ust. 25a ustawy o PIT; 2) niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanek zastosowania ulgi mieszkaniowej; 3) naruszenia art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] października 2025 r., znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US z [...] sierpnia 2025 roku.
Organ II instancji wskazał, że poza sporem pozostaje fakt zbycia nieruchomości przez skarżącego przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło nabycie, zgodnie z art. 10 ust. 8 lit. b) ustawy o PIT. Dodatkowo strona nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających poniesienie kosztów uzyskania przychodu, zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o PIT, tak wiec z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego strona uzyskała dochód w kwocie 566.750,00 zł, który podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) i art. 30e ustawy o PIT. Dyrektor wskazał, że spór dotyczy tego, czy zawarcie umowy deweloperskiej 7 stycznia 2020 r. i dokonanie na jej podstawie wpłat na poczet ceny lokalu mieszkalnego i jego wykończenie korzysta ze zwolnienia o którym mowa w art.21 ust. 131 ustawy o PIT, przy czym przeniesienie prawa własności do lokalu w formie aktu notarialnego miało miejsce po upływie trzech lat licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie,.
Dyrektor podkreślił, że zgodnie z pierwotnym harmonogramem umowy, przeniesienie własności lokalu miało nastąpić w terminie mieszczącym się w trzyletnim okresie przewidzianym w art. 21 ust. 25a ustawy o PIT (tj. do 31 grudnia 2022 roku). Jednak z powodu problemów organizacyjnych dewelopera, trudności w realizacji inwestycji oraz okoliczności związanych z pandemią COVID-19, pierwotny termin oddania inwestycji był wielokrotnie przesuwany - z 30 września 2020 r. na 31 grudnia 2021 r. (pismo developera z 5 marca 2021 r.), a następnie dalej opóźniony.
W ocenie organu II instancji ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania ze zwolnienia od wydatkowania przez podatnika (w ściśle określonym czasie) środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na cele określone w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT. Przy czym, zawarte w tym przepisie wyliczenie tzw. wydatków mieszkaniowych, których realizacja powoduje zwolnienie z opodatkowania, ma charakter wyczerpujący (enumeratywny). Organ II instancji stwierdził, że ulga podatkowa z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, przysługuje w przypadku spełniła łącznie, następujących warunków: 1) przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; 2) wydatki na własne cele mieszkaniowe zostaną poniesie począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości; 3) wydatki na własne cele mieszkaniowe zostaną udokumentowane. Natomiast art. 21 ust. 25a ustawy o PIT doprecyzował pojęcie "własny cel mieszkaniowy" stanowiąc, że wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a)-c), uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowej jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a)-c), w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Tak więc organ II instancji przyjął, że ustawowy termin na wydatkowanie środków z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego rozpoczął się 18 grudnia 2019 r. i upływał z dniem 31 grudnia 2022 r., bowiem aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2019 roku strona dokonała odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, które nabyła 19 listopada 2015 roku w drodze darowizny (akt| notarialny Rep. nr [...]). Następnie 7 stycznia 2020 r. na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] strona zawarła umowę deweloperską/ na podstawie której deweloper w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego zobowiązał się do wybudowania nieruchomości oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia na nabywcę prawa własności tego lokalu do 30 września 2020 roku. Wskazanego w umowie deweloperskiej terminu przeniesienia na nabywcę prawa własności deweloper jednak nie dotrzymał. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności strona podpisała z deweloperem 23 października 2023 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]).