W skardze do tut. Sądu skarżący zażądał w szczególności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postepowania. Jako podstawę tych wniosków powołano następujące zarzuty naruszenia:
1) art. 122 w zw. z art. 180 w zw. z art. 188 w zw. z art. 240 § 1 ust. 5 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez skarżącego we wniosku z 17 marca 2022 r. mających na celu wykazać istnienie dowodów i okoliczności, których NUS nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2020 r. świadczących o posiadaniu przez spółkę majątku na zaspokojenie zobowiązań podatkowych i tym samym bezzasadności wydawania decyzji o odpowiedzialności solidarnej skarżącego, co jest równoznaczne z niepodjęciem przez DIAS wszelkich niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie tego, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 ust. 5 Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją było wydanie przez DIAS decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji NUS, kiedy organ drugiej instancji rozpoznając odwołanie powinien był zbadać, czy wskazywane przez skarżącego wnioski dowodowe z 17 marca 2022 r. mogły świadczyć o nowych okolicznościach i dowodach, które były nieznane NUS w chwili wydania decyzji wymiarowej, czego konsekwencją po tak rozpoznanych i przeprowadzonych dowodach powinno być wydanie, na podstawie art. 245 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej decyzji o uchyleniu decyzji wymiarowej i orzeczenie co do istoty sprawy;
2) art. 123 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie przez DIAS decyzji utrzymującej w mocy decyzję NUS w zakresie w jakim odmawia uchylenia decyzji z [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej skarżącego wraz ze spółką i uznanie, że nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej umożliwiająca uchylenie tej decyzji z uwagi na niezawiniony udział strony w postępowaniu przy jednoczesnym niedostrzeżeniu przez organ pierwszej instancji, ze skarżący nie mógł brać czynnego udziału z uwagi na to, że NUS nie zapewnił mu tego poprzez zaniechanie ustalenia na podstawie rejestru PESEL danych adresowych strony, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, utrzymaniem w moc decyzji NUS oraz pozostawiło w obrocie decyzję wymiarową z [...] grudnia 2020 r., kiedy to organ powinien był dostrzec, że strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu w sposób niezawiniony, gdyż NUS wydając decyzję wymiarową mając wiedzę o tym, że korespondencja kierowana do strony była awizowana i nieodebrana, powinien powziąć uzasadnione wątpliwości co do aktualnego adresu skarżącego, aby umożliwić mu czynny udział w postępowaniu w taki sposób, co powinno prowadzić do podjęcia przez NUS czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego adresu strony na podstawie rejestru PESEL, który wymienia dane z rejestrem skarbowy SERCE, czego skutkiem byłoby zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu wymiarowym i umożliwienie przedstawienia dowodów mających merytoryczny wpływ na określenie odpowiedzialności solidarnej skarżącego, czego konsekwencją procesową powinno być uchylenie decyzji NUS w zakresie wznowienia postępowania, a następczo zmianę treści decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2020 r. nakładającej na stronę solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe wraz ze spółką;
3) art. 243 § 2 w zw. z art. 240 § 1 ust. 4 i 5 w zw. z art. 116 § 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 180 §1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez:
a) prowadzenie postępowania po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu jedynie w zakresie co do przesłanek wznowienia i nie prowadzenia tego postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy polegające na nierozpoznaniu dowodów wnioskowanych przez stronę, a mających na celu wykazanie okoliczności stanowiących przesłanki wyłączenia odpowiedzialności solidarnej członka zarządu ujętych w art. 116 § 1 ust. 1 i 2 Ordynacji podatkowej i stanowiących jednocześnie o niemożliwości orzeczenia tejże odpowiedzialności decyzją z [...] grudnia 2020 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z [...] marca 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z [...] grudnia 2020 r. oraz utrzymania jej w mocy przez DIAS, kiedy to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w tym przesłanki z art. 240 § 1 ust. 5 Ordynacji podatkowej, tj. nowe okoliczności w sprawie, czego konsekwencją powinno być rozpoznanie wniosków dowodowych strony zmierzających do wykazania okoliczności, które nie wynikały z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, zaś wnioski te powinny zostać rozpoznane zgodnie z art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej nakładające na organ obowiązek rozpoznania tych wniosków i wyjaśnienia zgłaszanych przez stronę, a które to miały na celu wykazanie, że decyzja z [...] grudnia 2020 r. została wydana z naruszeniem art. 116 § 1 ust. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, albowiem w chwili wydania tejże decyzji istniały okoliczności wyłączające istnienie odpowiedzialności solidarnej strony jako członka zarządu wraz ze spółką, czego skutkiem prawnym była niedopuszczalność wydania decyzji NUS i podtrzymania tejże decyzji decyzją DIAS, a w konsekwencji powinno było to prowadzić do uznania, że NUS wydając swoją decyzję nie wypełnił dyspozycji z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania i orzeka co do istoty sprawy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie z uwagi na to, że DIAS w żaden sposób nie przeprowadził czynności mających na celu sprawdzenie, czy dowody wnioskowane przez skarżącego mogą wpłynąć na decyzję wymiarową z [...] grudnia 2020 r., a jeśli mogą to w jakim zakresie i czy na tej podstawie istnieje konieczność uchylenia decyzji wymiarowej;
b) całkowite pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącego, z których to wynikało, że:
- odchodząc ze spółki, skarżący nie miał wiedzy aby istniały jakieś należności podatkowego względem organu;
- skarżący nie miał świadomości prowadzonego postępowania;
- NUS kierował korespondencję na adres, pod którym skarżący nie mieszkał i z którego się wymeldował, co potwierdza zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w D. z 30 listopada 2018 r.;
- NUS nie podjął wówczas żadnych obiektywnych działań, poza sprawdzeniem swojego wewnętrznego rejestru, w celu ustalenia aktualnego adresu skarżącego;
- skarżący dowiedział się o wydanej decyzji dopiero z chwilą zapoznania się z aktami sprawy, co nastąpiło na skutek doręczenia skarżącemu wezwania do zapłaty na aktualny adres skarżącego;
co powinno skutkować przyjęciem, że skarżący w sposób niezawiniony nie brał udziału w postępowaniu oraz, że są to nowe dowody i okoliczności, które były nieznane NUS przy wydawaniu decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2020 r., czego konsekwencją powinno być orzeczenie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 ust. 4 i 5 Ordynacji podatkowej i na podstawie art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. na podstawie art. 245 § 1 ust. 1 uchylenie decyzji wymiarowej i ponowne orzeczenie co do istoty sprawy;
4) art. 191 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, tj. zaświadczenia o wymeldowaniu z 30 listopada 2018 r. oraz informacji z systemu SERCE oraz rejestru PESEL stanowiących dowód na to, że NUS w dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2020 r. z urzędu, za pośrednictwem rejestrów dysponował aktualnym adresem strony, co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym polegającym na przyjęciu, że adres strony został zgłoszony dopiero 8 kwietnia 2021 r. i strona nie spełniała przesłanki z art 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej, tj. brak udziału w postępowaniu w sposób niezawiniony, kiedy to strona 30 listopada 2018 r. wymeldowała się z miejsca zamieszkania w D., a od 2017 r. była zameldowana na pobyt czasowy w K., zaś dane te na podstawie art. 8 ust. 17 ustawy o ewidencji ludności są gromadzone w rejestrze PESEL, a na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników dane te pozyskiwane przez SERCE, którym posługuje się organ i na które to dane z systemu powołuje się organ, co przy prawidłowo dokonanej ocenie całego materiału dowodowego powinno być ustalenie, że strona w sposób niezawiniony nie brała udziału w postępowaniu, albowiem przy prawidłowym posłużeniu się danymi z rejestru, strona otrzymałaby decyzję adresowaną na adres tymczasowego zameldowania, który już wówczas był i jest nadal aktualnym adresem skarżącego, co powinno skutkować ustaleniem przez NUS, że brak jest winy strony, stanowiącą pozytywną przesłankę przemawiającą za wznowieniem postępowania, a w konsekwencji wydaniem rozstrzygnięcia od skarżonej decyzji, tj. uchylenie decyzji wymiarowej i dalszego prowadzenia postępowania w tym zakresie;
5) art. 240 § 1 ust. 4 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie przez DIAS, że nie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania ujęta w art. 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej i ustalenie, że to strona ponosi winę za brak swojego udziału w postępowaniu, kiedy to z okoliczności sprawy wynikało, że NUS posłużył się fikcją doręczenia ujętą w art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej mając świadomość tego, że korespondencja kierowana do skarżącego jest w sposób ciągły nieodbierana i awizowana, co powinno wzbudzić po stronie NUS uzasadnione wątpliwości wykluczające posłużenie się fikcją doręczenia, która to powinna być stosowana w sposób wyjątkowy i niebudzący wątpliwości, co powinien dostrzec organ drugiej instancji, że NUS działał wbrew dyspozycji przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nakładającego na organy podatkowe sposób działania budzący zaufanie do nich, czego konsekwencją i skutkiem powinno było być stwierdzenie przez organ drugiej instancji, że postępowanie wymiarowe przez wzgląd na niewłaściwe posłużenie się fikcją doręczenia decyzji wymiarowej było prowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, a więc w sposób niebudzący zaufania z uwagi na odebranie skarżącemu prawa do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, czego następstwem powinno być uznanie przez DIAS, że wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej i strona nie brała udziału w postępowaniu z nieswojej winy.
Skarżący nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań:
a) skarżącego na okoliczności związane z brakiem jego winy w zakresie wniesienia odwołania po pierwotnym terminie, brakiem wiedzy o toczącym się postępowaniu; pozyskaniu wiedzy o toczącym się postępowaniu na skutek otrzymania wezwania z Urzędu Skarbowego i następczego zapoznania się z aktami postępowania podatkowego;
b) I. I. na okoliczności związane z tym, że skarżący nie posiadał wiedzy o należności spółki względem Urzędu Skarbowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do istoty ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji (s. 12 i n. odpowiedzi na skargę).
Postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe ze względu na toczące się przed WSA w Warszawie postępowanie o sygn. akt III SA/Wa 992/22 w sprawie skargi na postanowienie DIAS z dnia [...] stycznia 2022 r. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie ww. sprawy ma prejudycjalne znaczenie dla sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2768/22, bowiem kwestia będąca przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 992/22, tj. uznanie skuteczności lub bezskuteczności doręczenia decyzji z [...] grudnia 2020 r., jest kluczowa do przesądzenia okoliczności dotyczących wniesionego odwołania od ww. decyzji i przywrócenia terminu do jego wniesienia, a w dalszej kolejności do oceny kwestii wznowienia postępowania dotyczącego opisanej decyzji czyli istoty rozpatrywanej obecnie sprawy.
Postanowieniem z [...] czerwca 2025 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
Na rozprawie przed tut. Sądem nikt się nie stawił.
Postanowieniem wydanym w toku rozprawy Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek dowodowy zgłoszony w skardze o przesłuchanie skarżącego i świadka I. I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Istotą sporu w sprawie jest kwestia wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania na żądanie skarżącego zgłoszone pismem z 16 listopada 2021 r., dotycząca decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu ze spółką za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. Jako podstawę do wznowienia postępowania skarżący wskazał, że wszelka korespondencja w sprawie kierowana była na niewłaściwy, nieaktualny adres, pod którym skarżący nie zamieszkuje od listopada 2018 r., co uniemożliwiło branie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. W sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż brak jest w obrocie prawnym decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, którego wniosek o wznowienie dotyczy. Fakt braku skutecznego doręczenia decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r. został potwierdzony wyrokami WSA w Warszawie z 29 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 992/22 i NSA z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 644/23.
Wskazać należy, że NUS a za nim DIAS wadliwie uznali, że decyzja NUS z [...] grudnia 2020 r w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze spółką za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. została prawidłowo wprowadzona do obrotu i jest ostateczna, co uzasadniać miało wszczęcie postępowania wznowieniowego.
Tymczasem jak wyżej wskazano kwestia braku skutecznego doręczenia decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r. została rozstrzygnięta wyrokami WSA w Warszawie z 29 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 992/22 i NSA z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 644/23.
WSA w Warszawie w wyroku z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 992/22 rozstrzygał w sprawie zainicjowanej przez skarżącego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. oraz odmowy jego przywrócenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie DIAS z [...] stycznia 2022 r. i uznał, że narusza ono:
- art. 148 § 1 w zw. z art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, że decyzja NUS z [...] grudnia 2020 r. została skarżącemu doręczona;
- art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez błędne stwierdzenie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy termin ten się jeszcze nie otworzył, ponieważ decyzja NUS nie została skarżącemu doręczona.
Jednocześnie WSA w Warszawie nakazał DIAS w ponownie prowadzonym postępowaniu uznanie odwołania skarżącego za niedopuszczalne jako wniesione przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia (art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). WSA w Warszawie uznał, że decyzja NUS powinna zostać doręczona pod rzeczywisty adres miejsca zamieszkania skarżącego. Skarga kasacyjna organu drugiej instancji od opisanego wyroku została oddalona wyrokiem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 644/23, w którym NSA w całości podzielił stanowisko prezentowane przez Sąd pierwszej instancji.
Powyższymi prawomocnymi wyrokami, na mocy art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany jest Sąd rozstrzygający sprawę. Wobec powyższego ocena prawna wyrażona w wyrokach WSA w Warszawie z 29 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 992/22 i NSA z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 644/23 odnosząca się do kluczowej dla podstaw wznowienia postępowania kwestii ostateczności decyzji NUS wiąże sąd rozstrzygający sprawę.
Uznać więc należało w ślad za przywołanymi prawomocnymi orzeczeniami wydanymi już wobec skarżącego, że brak skutecznego doręczenia decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r. skarżącemu spowodował, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego.
Tymczasem stosownie do treści art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach zakończonych decyzją ostateczną tj. taką, od której nie służy odwołanie. Skoro decyzja, co do której skarżący żąda wznowienia postępowania, nie weszła do obrotu prawnego, to znaczy, że nie została spełniona podstawowa przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania podatkowego, nie mamy bowiem do czynienia z postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną.
Reasumując, NUS wznawiając postępowanie postanowieniem z [...] stycznia 2022 r., w sytuacji gdy prowadzenie postępowania wznowieniowego nie było dopuszczalne, naruszył art. 240 § 1, art. 243 § 1- § 3 Ordynacji podatkowej, a prowadząc postępowanie i wydając w jego toku decyzje naruszył również art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenia te wadliwie zaakceptował DIAS.
Powyższe uzasadniało uchylenie decyzji obu instancji wydanych w toku wadliwe wznowionego postępowania, a także umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego postanowieniem z [...] stycznia 2022 r.
Wobec dostrzeżenia naruszeń prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniały uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, Sąd uznał za bezprzedmiotowe odnoszenie się do zarzutów skargi koncentrujących się wokół zagadnienia oceny wpływu przesłanek do wznowienia postępowania na prawidłowość wydanej przez DIAS decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z [...] grudnia 2020 r.
Sąd odmówił przeprowadzenia żądanych w skardze dowodów, gdyż na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może przeprowadzić jedynie dowody z dokumentów, tymczasem strona oczekiwała od Sądu przesłuchania skarżącego i świadka I. I. w toku postępowania sądowo administracyjnego, co wykracza poza regulację uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu.
Biorąc pod uwagę niedopuszczalność wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, w rozumieniu art. 243 Ordynacji podatkowej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak też na podstawie art. 135 ww. ustawy uchylił poprzedzającą ją decyzję NUS z dnia [...] marca 2022 r., a ponadto w oparciu o art. 145 § 3 tej ustawy umorzył postępowanie administracyjne (wznowieniowe).
Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzona kwota 200 zł odpowiada kwocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.