2. Nie zgadzając się z postanowieniem DIAS Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu. W skardze ponownie podniósł kwestię utraty ważności operatu szacunkowego oraz wadliwego szacowania wartości nieruchomości. Zdaniem Skarżącego, działania po dniu 2 czerwca 2024 r. w sprawie licytacji nieruchomości mogły być prowadzone w oparciu o nowy operat szacunkowy zgodny ze stanem faktycznym nieruchomości.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
4.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
4.3. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie DIAS z [...] października 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nieruchomości.
4.4. Zgodnie z art. 110z u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji.
Przesłankami uzasadniającymi wniesienie skargi mogą być: naruszenie przepisów określających sposób oraz termin sporządzenia publicznego obwieszczenia o licytacji lub nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom.
Zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej, (art. 110w § 1 u.p.e.a.).
Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, (art. 110w § 2 u.p.e.a.).
Na podstawie art. 110w § 3 u.p.e.a., o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:
1) termin i miejsce licytacji;
2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;
3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;
4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;
5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;
6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;
7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;
8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.
W myśl art. 110w § 4 u.p.e.a., obwieszczenie o licytacji doręcza się: uczestnikom postępowania; właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.
Obwieszczenie o licytacji wywiesza na tablicy ogłoszeń organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję z nieruchomości oraz zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ, co najmniej na 30 dni przed terminem licytacji (art. 110w § 5 u.p.e.a.).
4.5. Jak już wskazywano, przedmiotem skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. mogą być: a) naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji,
b) nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom, a określenia: "naruszenie" lub "nieprawidłowości" odnoszą się do zachowań będących działaniem lub zaniechaniem, jeśli ich konsekwencją będzie spowodowanie naruszeń lub nieprawidłowości.
W ramach skargi nie można zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. W ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności.
DIAS, w wyniku analizy akt postępowania stwierdził, że NUS dokonując obwieszczenia o pierwszej licytacji dochował wymogów określonych w art. 110w w związku z art. 114 u.p.e.a. Sąd pogląd ten podziela.
Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny wyznaczył licytację na dzień 23 października 2024 r., czyli po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości .
Oceniając obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości w świetle przepisów art. 110w § 3 u.p.e.a., stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, że zawiera ono wszystkie wymagane elementy.
Obwieszczenie zawierało również pouczenie o prawie wniesienia skargi, zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, zasadnie DIAS nie stwierdził również nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia podmiotom określonym w art. 110w § 4 u.p.e.a. tj.: uczestnikom postępowania i wierzycielowi. Ponadto organ egzekucyjny wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. oraz Urząd Miasta i Gminy C. do zgłoszenia, najpóźniej w dniu licytacji, zestawienia podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji. Przy piśmie kierowanym do tych podmiotów organ przekazał również obwieszczenie o licytacji.
Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny uczynił zadość także wymogom art. 110w § 5 u.p.e.a., bowiem obwieszczenie o licytacji nieruchomości zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego w M. oraz zamieszczone w Biuletynie informacji Publicznej IAS w W.
4.6. Co kluczowe w przedmiotowym obwieszczeniu NUS określił wartość szacunkową nieruchomości zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 1 czerwca 2023 r.
Należy zauważyć, że kwestia prawidłowości wyceny nieruchomości była oceniana w ramach zarzutu do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zgłoszone zarzuty oddalono. Postępowanie w tym zakresie zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu oddającym skargę na postanowienie DIAS z [...] listopada 2023 r. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2788/23).
Skarżący obecnie podnosi, że operat szacunkowy utracił ważność, ponieważ
operat może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia (przestał obowiązywać 2 czerwca 2024 r.).
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że:
Po pierwsze, brak aktualnego operatu szacunkowego, nie może być przedmiotem skargi na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a., czyli skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o licytacji (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4510/21).
Po drugie, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. wyrok z dnia 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1072/22) powtórzyć można, że wprawdzie zgodnie z treścią art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12. miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Na podstawie art. 156 ust. 4 powołanej ustawy, po upływie tego okresu operat szacunkowy może być wykorzystywany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12. miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Jak natomiast wynika z treści art. 156 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy ust. 3 i 4 nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów odrębnych. Zatem jeśli w przepisach odrębnych dla określonych potrzeb lub warunków kwestie te zostały uregulowane inaczej, to te inne przepisy należy traktować jako lex specialis w stosunku do przepisów art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. Ewa Bończak – Kucharczyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, s. 1183).
W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisami regulującymi uwzględnienie w opisie i oszacowaniu istotnych zmian w stanie nieruchomości, a przez to potrzebę aktualizacji opisu i oszacowania oraz wykonania dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości są przepisy art. 110u § 2 u.p.e.a. oraz art. 111k § 2 u.p.e.a. Przywołane regulacje są przepisami odrębnymi, różnymi w stosunku do powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tworzą one całościową i odrębną od art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami regulację zagadnienia czasowego wykorzystania operatu szacunkowego. Na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., jeżeli w stanie nieruchomości pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania a wyznaczonym terminem licytacji zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie nieruchomości. Organ egzekucyjny, na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., działa na wniosek lub z urzędu, jeżeli zajdą wskazane powyżej zmiany w stanie nieruchomości. O zmianach tych organ dowiaduje się z realnych, ukonkretnionych danych wniosku o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania lub na podstawie własnych informacji, z tym że polemizując z ewentualną bezczynnością organu w tym przedmiocie zainteresowany powinien rzeczywiście, nie tylko hasłowo, przedstawić – chociażby uprawdopodobnić, że organ taką wiedzę posiada.
Ponowne dokonanie opisu i oszacowania należy traktować jako wyjątek w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego powodu ustawodawca wprowadza kwantyfikator supremacji zmian, bowiem wyłącznie zmiany istotne mogą prowadzić do ponownego opisu i oszacowania. Użyte w przepisie sformułowanie "zajdą istotne zmiany" ma charakter ocenny – w granicach swobodnej oceny zgromadzonego w tym przedmiocie materiału dowodowego. Organ dokonując oceny w szczególności bada, na ile zmiana w stanie nieruchomości miała wpływ na prawa uczestników postępowania (por. K. Kucharski w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, praca zbiorowa pod redakcją R. Hausera i W. Wierzbowskiego, s. 733). Jeżeli na podstawie posiadanych informacji organ egzekucyjny oceni, że nastąpiły zmiany w stanie nieruchomości, oraz że są to zmiany istotne, uzasadnione staje się wydanie postanowienia o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania. W literaturze przedmiotu podkreśla się natomiast, że sam upływ czasu nie powoduje potrzeby dodatkowego opisu i oszacowania, jeżeli nie wywołał on istotnych zmian w stanie nieruchomości. Ponadto, przez zwrot "w stanie nieruchomości zajdą istotne zmiany", zawarty w art. 110u § 2 u.p.e.a., powinno się rozumieć istotne zmiany wartości rynkowej nieruchomości, niezależnie od tego z jakich przyczyn wynikają (por. R. Hauser, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, s. 533 – 534; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I CKN 639/97). W administracyjnej egzekucji z nieruchomości odnośnie do czasu możliwości wykorzystania opisu i oszacowania nie stosuje się zatem przepisów art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zastosowanie posiadają natomiast regulacje prawne wynikające z art. 110u § 2 i art. 111k § 2 u.p.e.a.
Dodać należy, że Skarżący nie podał żadnych istotnych okoliczności wskazujących, że wartość nieruchomości wynikająca z operatu szacunkowego z dnia 1 czerwca 2023 r. na dzień obwieszczenia o licytacji, nie odpowiadała wartości rynkowej. Skarżący nie wykazał, aby w stanie spornej nieruchomości zaszły jakiekolwiek zmiany.
4.7. Reasumując, w skardze o obwieszczeniu licytacji nie kwestionuje się wartości oszacowania, bada się jedynie formalną prawidłowość dokonanej czynności. Etap ten nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo obwieszczenie o licytacji, w szczególności zarzuty te nie mogą wkraczać w materię już zakończonych etapów egzekucji, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
4.8. Zauważyć należy, że Skarżący w skardze nawiązuje także do innych okoliczności, które pozostają bez wpływu na wynik tej sprawy. Okoliczności związane z jego stanem zdrowia, przekonaniem, że w sposób nieuprawniony otworzono drzwi do domu czy odwołaniem pierwszej licytacji nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości zaskarżanego postanowienia.
4.9. Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.