Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("skarżąca", "spółka") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("organ II instancji", "DIAS") z dnia [...] października 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ("NUS", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z akt sprawy wynika, że NUS wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej między innymi na podstawie tytułu wykonawczego z 8 września 2011 r., wystawionego przez Burmistrza W. ("wierzyciel"), obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za okresy l-IV/2007 r. w łącznej kwocie należności głównej 31.441 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 17.072 zł.
Zawiadomieniem z 28 listopada 2011 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego w Banku B. Zawiadomienie doręczono do banku 1 grudnia 2011 r., zaś spółce zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono 27 grudnia 2011 r. W wyniku realizacji zajęcia przez Bank 5 grudnia 2011 r. zobowiązania zostały uregulowane w całości.
Pismem z 2 stycznia 2012 r. spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na brak doręczenia zobowiązanemu orzeczenia/decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., stanowiącej podstawę prawną dochodzonej należności (art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015, dalej: "u.p.e.a.")); 2) niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego z uwagi na niewskazanie przez wierzyciela w tytule wykonawczym środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych; 3) niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów: a) brak w poz. 71 informacji czy pobiera się odsetki oraz określenia rodzaju pobieranych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.); b) brak informacji, czy należności pieniężne zostały zabezpieczone (art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a.); c) brak wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.).
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. NUS przekazał zarzuty do Burmistrza W., celem pozyskania stanowiska wierzyciela w zakresie wniesionych zarzutów.
Postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów toczyło się przed wierzycielem od 2012 r. ze względu na to, że wydawane przez wierzyciela postanowienia były przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchylane i przekazywane do ponownego rozpoznania.
Wierzyciel, postanowieniem z [...] grudnia 2023 r., sprostował oczywistą omyłkę między innymi w tytule wykonawczym nr [...] w pozycjach: 9, 17, 30, 71, 76, 81 i 83.
Postanowieniem z [...] marca 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.: 1) uchyliło postanowienie organu I instancji w części dot. pozycji nr 30 tytułów wykonawczych i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji w całości; 2) uchyliło postanowienie organu I instancji w części dot. pozycji nr 83 tytułów wykonawczych i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy poprzez sprostowanie omyłki pisarskiej zawartej w tej pozycji w ten sposób, że zamiast "Data (dzień-miesiąc-rok)" wpisać "[...]r."; 3) w pozostałym zakresie utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r. wierzyciel uznał wniesione zarzuty za zasadne w części dotyczącej niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na brak doręczenia zobowiązanemu orzeczenia/decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., stanowiącej podstawę prawną dochodzonej należności i oddalił w całości pozostałe zarzuty.
Wierzyciel, postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r., uzupełnił postanowienie z [...] sierpnia 2024 r., w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie, po ponownym wysłaniu, doręczono spółce 10 marca 2025 r.
W odpowiedzi na zapytanie NUS, wierzyciel w piśmie z 25 października 2024 r. poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. uprawomocniło się 19 września 2024 r., natomiast postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. uprawomocniło się 5 października 2024 r.
NUS, postanowieniem z [...] listopada 2024 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione pismem z 2 stycznia 2012 r.
Postanowieniem z [...] marca 2025 r. DIAS uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W rozstrzygnięciu wskazał, że w piśmie z 20 marca 2025 r. Burmistrz W. przesłał potwierdzenie odbioru postanowienia z [...] sierpnia 2024 r., doręczonego spółce 10 marca 2025 r. i jednocześnie stwierdził, że postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. uzupełnione postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r. nie jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania, ponieważ spółka wniosła zażalenie na postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. Wobec powyższego organ uznał, że postanowienie NUS zostało wydane z naruszeniem ww. art. 34 § 4 u.p.e.a.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, przy piśmie z 10 lipca 2025 r. wierzyciel przesłał do organu egzekucyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] maja 2025 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, tj. zażalenia na postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. wraz z informacją, że na postanowienie doręczone spółce 21 maja 2025 r., spółka nie wniosła skargi do WSA w Warszawie i SKO zwróciło akta 4 lipca 2025 r.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2025 r. NUS uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione pismem z 2 stycznia 2012 r.
Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podniosła, że w identycznym stanie faktycznym i prawnym organ egzekucyjny w postanowieniach z [...] marca 2014 r. uznał za uzasadnione zarzuty dotyczące tytułów wykonawczych nr [...] i [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne. Wniosła o zajęcie stanowiska w tej kwestii.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2025 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...] sierpnia 2025 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, DIAS w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało miejsce 14 września 2011 r. (data wpływu tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego), zatem w sprawie wniesionych zarzutów pismem z 2 stycznia 2012 r., zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Następnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie, trwającej od 2012 r., na obecnym etapie nie odnaleziono kopert, potwierdzających datę wniesienia zarzutów z 2 stycznia 2012 r., doręczonych do urzędu 5 stycznia 2012 r. wobec powyższego organy uznały, że zarzuty wniesione zostały z zachowaniem siedmiodniowego terminu. DIAS podkreślił, że przy rozpoznawaniu zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a., podlega ocenie zasadność żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie ma podstaw do wszczynania odrębnego postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepisy art. 59 u.p.e.a. W przypadku uznania zarzutów za zasadne organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne w trybie powołanego powyżej art. 34 § 4 u.p.e.a.
Dalej wyjaśnił, że z art. 34 u.p.e.a. wynika, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, to organ egzekucyjny rozstrzyga co do wniesionych zarzutów i dalszych skutków prawnych w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli uzna zarzuty za uzasadnione. Przy czym podkreślić należy, że zgodnie z ww. art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Natomiast, w zakresie pozostałych zarzutów w oparciu o art. 33 pkt 6-10 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wniesienia), ustawodawca umożliwił zajęcie stanowiska przez wierzyciela, ale to na organ egzekucyjny nałożył obowiązek i wyłączne kompetencje do ich rozpatrzenia. Wobec powyższego DIAS stwierdził, że zarówno NUS jak i tutejszy organ, w postępowaniu zażaleniowym, nie są związani stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a. i posiadają kompetencje do wydania odmiennego rozstrzygnięcia.
DIAS uznał, że NUS, w ramach posiadanych, ustawowych kompetencji, zasadnie oddalił zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na brak doręczenia zobowiązanemu orzeczenia/decyzji z [...] stycznia 2006 r., stanowiącej podstawę prawną dochodzonej należności, wniesiony w oparciu o art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Wyjaśnił, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Niedopuszczalność ta ma więc charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego.
Organ II instancji wskazał, że podziela wykładnię, opartą na orzecznictwie sądowym, że egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także wówczas, gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Drugi przypadek występuje, gdy przedmiotem egzekucji jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej lub gdy tytuł wykonawczy zostaje wystawiony przez nieuprawniony podmiot. Wskazany przepis dotyczy zatem wyłącznie niedopuszczalności, która wynika z przepisów prawa, całkowicie i bezwarunkowo wyłączających realizację obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Dalej wyjaśnił, że do zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej i na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podlegają one egzekucji administracyjnej, zatem istniejące przepisy prawa sankcjonują dopuszczalność egzekucji zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. Zgodnie z aktami sprawy spółka 20 sierpnia 2010 r. złożyła do wierzyciela deklarację roczną za 2007 r., w której wykazała podatek od nieruchomości w kwocie łącznej 94.321 zł. Złożona deklaracja zawierała pouczenie, że w przypadku niewpłacenia w obowiązujących terminach i ratach kwoty podatku z pkt. 22 w części D deklaracji lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, niniejsza deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami u.p.e.a. Upomnieniem z 30 maja 2011 r. nr [...] wierzyciel wezwał spółkę do uregulowania między innymi podatku od nieruchomości za okresy l-XII/2007 r. (7.861 za 1/2007 r. i po 7.860 zł za ll-XII/2007 r.), w wysokości łącznej 94.321 zł, zgodnie zatem z wykazanym w deklaracji przez spółkę podatkiem za 2007 r. Informując jednocześnie, że w razie niewpłacenia należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia tych należności w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienie doręczono na adres spółki 7 lipca 2011 r. Organ II instancji ocenił, że spółka, składając deklarację, miała pełną wiedzę jakie zobowiązania wobec Burmistrza W. wykazała, i że złożona deklaracja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w przypadku niewpłacenia zadeklarowanego podatku. Natomiast odbierając upomnienie posiadła wiedzę, że nieuregulowanie zadeklarowanych zobowiązań spowoduje wszczęcie egzekucji administracyjnej celem ich wyegzekwowania. DIAS podkreślił także, że spółka nigdy nie podważała istnienia obowiązku uregulowania przedmiotowych należności z tytułu podatku od nieruchomości. Wobec powyższego stwierdził, że egzekucja przedmiotowych zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości za okresy l-IV/2007 r. była dopuszczalna wobec spółki, jako zobowiązanej do uregulowania podatku wobec wierzyciela - Burmistrza W.. Wskazano także, że niedopuszczalność egzekucji spółka wywodzi wyłącznie z faktu błędnego wskazania w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej należności "orzeczenie/decyzja z dnia 2010.01.[...] Nr [...]:". DIAS, wobec utrwalonej w orzecznictwie wykładni przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a. stoi na stanowisku, że błędy zawarte w tytule wykonawczym nie stanowią o niedopuszczalności egzekucji.