Wyrok WSA z dnia 22 października 2025, sygn. III SA/Wa 2854/24

Z tych względów SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i określiło wysokość opłaty - za okres od stycznia 2022 r. do października 2022 r. w wysokości 3793,56 zł miesięcznie, - za okres od listopada 2022 do lipca 2023 w wysokości 3708,56 zł miesięcznie, - za okres od sierpnia 2023 r. do września 2024 r. w wysokości 3623,56 zł miesięcznie, - za okres od października 2024 r. do września 2025 r. w wysokości 2823,56 zł miesięcznie, a za okres od października 2025 r. w wysokości 3623,56 zł miesięcznie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie na powyższą decyzję SKO Skarżąca wniosła o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie

- art. 210 § 1 pkt 6) Ordynacji podatkowej poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych przede wszystkim z gospodarowanie odpadami komunalnymi przez [...], i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego,

- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie w postępowaniu strony - [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności określenia Skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od stycznia 2022 r. do października 2022 r., - od listopada 2022 do lipca 2023 r., - za okres od sierpnia 2023 r. do września 2024 r., za okres od października 2024 r. do września 2025 r. oraz za okres od października 2025 r. na podstawie art. 6 o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399 – zwanej dalej u.c.p.g.).

W ocenie organów zostały spełnione wszelkie przewidziane prawem przesłanki określenia tej opłaty. Odmiennego zdania jest Skarżąca.

Rację w tym sporze należy przyznać organom, które prawidłowo w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Jak wynika z akt sprawy Wspólnota 29 kwietnia 2022 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jednak nie objęła nią całości nieruchomości, pominęła bowiem część niezamieszkaną, zajmowaną przez [...]. Organ kilkukrotnie wzywał Skarżącą do korekty deklaracji, jednak bezskutecznie. Zasadnie zatem organ wszczął postępowanie, oszacował wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o porównywalne podmioty ([...], [...]) i wydał decyzję określającą wysokość tej opłaty. Prawidłowo też organ określił stronę postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 3. u.c.p.g. jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. W przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.c.p.g. podatnikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej jest wspólnota mieszkaniowa. Zgodnie ze wskazanym art. 6o ust. 1 ww. ustawy tylko wobec osoby zobowiązanej do złożenia deklaracji (w niniejszej sprawie wspólnoty mieszkaniowej) może zostać wydana decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, gdy deklaracja nie została w ogóle złożona lub zadeklarowane dane budziły wątpliwości. Wspólnota mieszkaniowa jest podatnikiem, a więc podmiotem zobowiązanym samodzielnie do deklarowania i wpłacania należnych opłat, z zastrzeżeniem rozliczeń z właścicielami wyodrębnionych lokali zgodnie z art. 2 ust. 3a u.c.p.g. Tym samym, wbrew twierdzeniom Skarżącej, [...], czy też podmiotowi prowadzącego działalność teatralną pod szyldem [...] nie przysługiwał przymiot Strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej w postępowaniu dotyczącym określenia Skarżącej wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podmiot ten nie był też uczestnikiem postępowania.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie została poddana decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Jak wynika z treści art. 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał powody uchylenia decyzji organu I instancji. Wskazał, że na etapie rozpatrywania sprawy przez SKO w dniu 6 czerwca 2024 r. weszła w życie uchwała nr V/101/2024 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 6 czerwca 2024 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2024 r. poz. 641). Zgodnie z przepisem § 1 pkt. 1 wskazanej uchwały w okresie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 30 września 2025 r. stawka opłaty od gospodarstwa domowego w nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym ustalona została w wysokości 60,00 zł. Organ wyjaśnił ponadto, że z uwagi na czasowy charakter przepisu art. § 1 pkt. 1 uchwały nr V/101/2024 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 6 czerwca 2024 r., stawka opłaty od gospodarstwa domowego w nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym od dnia 1 października 2025 r. wynosić będzie 85.00 zł., tj. zgodnie z przepisem § 1 ust. 2a uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVI/1749/2021 z dnia 18 listopada 2021 r. W związku z powyższym SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i określiło wysokość opłat za wskazane okresy. Zauważenia wymaga, że tego typu decyzja, jak ta wydana w niniejszej sprawie odnosi również skutek na przyszłość. Sytuacja taka została bowiem wprost przewidziana przez ustawodawcę w art. 6o u.c.p.g. W ust. 3 tego artykułu przewidziano, iż po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. Organ określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi czyni to również na przyszłość. (por. wyrok NSA z 9.12.2021 r., sygn. akt III FSK 4527/21).

Podkreślić też należy, że opłata za gospodarowanie opadami ma charakter powszechny, tak jak powszechne jest wytwarzanie odpadów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. II FSK 36/20 podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają zatem swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty.

Bez znaczenia dla obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami jest zawarcie przez podatnika cywilnoprawnej umowy z prywatnym podmiotem zajmującym się odbiorem odpadów. Wpływu na ten publiczny obowiązek nie mają inne nie wymienione w ustawie lub właściwej uchwale samorządowej okoliczności, a w tym korespondencja mailowa z jedną z komórek organizacyjnych w urzędzie miasta.

Sąd nie dopatrzył się również w rozpoznawanej sprawie sygnalizowanych przez Skarżącą naruszeń prawa procesowego.

Przedmiotowa decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, jej treść posiadała uzasadnienie faktyczne i prawne oraz spełniało wymogi określone przepisami prawa. Organ opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, a prawne uzasadnienie decyzji, wbrew zarzutom skargi spełnia wymogi art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), obowiązane są ponadto do udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 1 O.p.). Dodatkowo ciąży na nich obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), zaś rozstrzygnięcie powinno wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 124). Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy w odpowiedni sposób uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Dokonano wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie w sposób wyczerpujący, odnosząc się do istoty sprawy, wyjaśniając przy tym zasadność przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, a także badając materiał dowodowy, który miał zastosowanie w sprawie.

W związku z tymi okolicznościami, kierując się ramami wyznaczonymi przez art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Orzeczenie wskazane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.