Wyrok WSA z dnia 28 maja 2025, sygn. III SA/Wa 745/25

W skardze do tut. Sądu strona zażądała uchylenia ww. interpretacji indywidualnej, a także zwrotu kosztów postępowania, podnosząc zarzut błędnej wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 30e ust. 1-2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, że przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie ze zobowiązania wynikającego z umowy kredytu hipotecznego odpowiadającego udziałowi skutkuje powstaniem dochodu podatkowego i rodzi obowiązek zapłaty podatku, stosownie do ww. regulacji, podczas gdy rynkowa wartość przenoszonego udziału przekracza wartość odpowiadającej mu części kredytu hipotecznego.

W motywach skargi strona podtrzymała stanowisko, że organ pominął w swojej ocenie, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym nie powstanie dochód podatkowy, bowiem przychód z odpłatnego zbycia udziału we własności lokalu wyniesie 70 tys. zł, tzn. będzie to kwota niższa, aniżeli poniesiony koszt uzyskania przychodu (odpowiadająca udziałowi cena nabycia lokalu w 2019 r.) (s. 4 i n. skargi).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Organ podkreślił w szczególności, że wnioskodawca nie sformułował pytania w sposób wskazujący na to, czy w prezentowanym stanie faktycznym powstanie dochód do opodatkowania (por. zwłaszcza s. 9).

Na rozprawie przed tut. Sądem nikt się nie stawił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Organ wprawdzie trafnie ripostuje w replice, że skarżący zapytał nie tyle o powstanie zobowiązania podatkowego, ile obowiązku podatkowego (s. 9 odpowiedzi); ten zaś może mieć miejsce również w sytuacji zbycia udziału we współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. Innymi słowy, zasadnie twierdzi organ, że przejęta wartość kredytu, który pozostawał do spłaty, w części odpowiadającej udziałowi skarżącego, może być postrzegana jako cena nabycia (s. 6 i n. interpretacji).

Wskazanej okoliczności skarżący jednakże nie podważał wywodząc, że wartość rynkowa przedmiotu umowy ów przychód pomniejsza (i zarazem przewyższa), co w rezultacie generuje stratę, a nie dochód podatkowy (s. 4 interpretacji). Tej tezy organ w istocie nie kwestionował wskazując, że cena zapłacona przez skarżącego za udział we współwłasności nieruchomości (przypadająca na niego część ceny za lokal mieszkalny) stanowi koszt pomniejszający ww. przychód (s. 8 interpretacji). Potwierdzono to również w odpowiedzi na skargę.

Odpowiedź organu jest tym samym niejednoznaczna, bowiem sugeruje zarazem, że strona będzie musiała zapłacić podatek dochodowy w związku z przedmiotowym zwolnieniem z długu w zamian za zbycie udziału w nieruchomości (zob. zwłaszcza s. 7 interpretacji). Komunikacja między organem interpretacyjnym a wnioskodawcą powinna być tymczasem efektywna, zwłaszcza jeżeli uwzględnić gwarancyjne i informacyjne znaczenie poddanego kontroli aktu administracyjnego (vide np. wyrok NSA o sygn. I FSK 1160/20, CBOSA). Zdaniem Sądu wniosek skarżącego należało odczytać zgodnie z jego intencją, tj. czy ma zapłacić podatek we wskazanej we wniosku sytuacji, w której (co pośrednio przyznaje sam organ) koszty nabycia udziału w nieruchomości przewyższają przychód związany ze zwolnieniem z długu kredytowego. W to miejsce udzielono odpowiedzi nieczytelnej, podważającej sens interpretacji indywidualnej, skoro jak zauważono organ zdaje się potwierdzać poprawność stanowiska skarżącego o braku dochodu podatkowego, tyle że w sposób, który przez niego mógł zostać odczytany "na opak", co sugeruje też treść rozstrzygnięcia (stwierdzenie, że stanowisko wnioskodawcy jest "nieprawidłowe").

Odczytując pytanie wnioskodawcy w sposób funkcjonalny (zgodnie z intencją strony) nie sposób natomiast pomijać utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiotowym zakresie, na które zresztą wskazał sam skarżący. Wynika z tegoż, że przeniesienie własności nieruchomości w warunkach takich, jak opisane w przedmiotowym wniosku, nie stanowi jej odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ przenoszący własność nie uzyskuje żadnego przysporzenia w rozumieniu art. 9 ust. 1-2 ww. ustawy, tj. nie uzyskuje przyrostu majątku powiększającego jego aktywa; zmianie ulega jedynie struktura aktywów zbywającego (spośród licznych por. np. wyrok NSA o sygn. II FSK 2798/20, CBOSA i powołane tam orzecznictwo). W omawianej sytuacji nie może być więc mowy o dochodzie podatkowym w rozumieniu art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Trafnie zarzucono wobec tego w skardze błędną wykładnię, jak również ocenę co do zastosowania ww. przepisu.

Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpatrując wniosek interpretacyjny organ uwzględni zgodnie z normatywnym obowiązkiem wywodzonym z art. 14e § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ocenę prawną sytuacji opisanej przez wnioskodawcę wynikającą z utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o treść art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.