Sprzedaż nastąpiła ze względu na wysokie zobowiązania kredytowe zaciągnięcie na ich zakup - poprzez ich sprzedaż Wnioskodawca mógł spłacić zadłużenie, jednocześnie koncentrując swoją działalność rolniczą na nieruchomościach dających najlepsze możliwości produkcji.
Nieruchomości nie były udostępniane innym osobom na podstawie umów najmu, dzierżawy ani innej umowy i podobnym charakterze.
2) W 2014 r. Wnioskodawca sprzedał gospodarstwo rolne, na które składało się pięć niezabudowanych działek gruntu, dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste, położonych w miejscowości W. i M..
Wyżej wymienione działki zostały zakupione na podstawie umowy sprzedaży z 17 października 2008 r.
Wskazane wyżej działki zostały zakupione celem prowadzenia działalności rolniczej i w ten sposób były wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży. Sprzedaż nastąpiła ze względu na wysokie zobowiązania kredytowe zaciągnięte na ich zakup - poprzez ich sprzedaż Wnioskodawca mógł spłacić zadłużenie, jednocześnie koncentrując swoją działalność rolniczą na nieruchomościach dających najlepsze możliwości produkcji.
Nieruchomości nie były udostępniane innym osobom na podstawie umów najmu, dzierżawy ani innej umowy o podobnym charakterze.
3) W 2017 r. Wnioskodawca sprzedał lokal mieszkalny położony w P.
Wyżej wymieniony lokal został nabyty na podstawie umowy sprzedaży zawartej w 2014 r.
Nieruchomość była wykorzystywana do celów mieszkaniowych.
Sprzedaż nastąpiła z uwagi na chęć zmiany miejsca zamieszkania w związku z nowymi planami życiowymi Wnioskodawcy.
Lokal nie był udostępniany innym osobom na podstawie umów najmu, dzierżawy ani innej umowy o podobnym charakterze.
Dodatkowo Wnioskodawca nadmienia, że w 2016 r. wniósł tytułem wkładu niepieniężnego do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzone przez siebie gospodarstwo rolne składające się z dwóch działek gruntu zabudowanych trzema budynkami gospodarczymi. Gospodarstwo zostało nabyte w drodze przetargu ustnego przeprowadzonego 6 kwietnia 2011 r., na podstawie umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki z 27 kwietnia 2011 r. Wnioskodawca jest udziałowcem oraz członkiem zarządu spółki, do której wniósł wyżej wymieniony aport. Gospodarstwo było zakupione celem prowadzenia działalności rolniczej i w ten sposób było wykorzystywane od momentu wejścia w jego posiadanie do chwili wniesienia do spółki. Aktualnie gospodarstwo rolne prowadzone jest przez spółkę. Gospodarstwo nie było udostępniane innym osobom na podstawie umów najmu, dzierżawy ani innej umowy o podobnym charakterze.
W obecnej chwili Wnioskodawca nie planuje - poza działkami objętymi wnioskiem - przeznaczać żadnych innych nieruchomości stanowiących Jego własność do sprzedaży.
W związku z powyższym opisem Skarżący zadał pytanie:
Czy sprzedaż Działek przez Wnioskodawcę powinna być kwalifikowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), dalej jako ustawa o VAT, a w rezultacie Wnioskodawca, będzie każdorazowo działał w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy w odniesieniu do planowanej transakcji sprzedaży Działek a nie będzie działał w charakterze podatnika VAT.
Skarżący argumentował, że działki od momentu nabycia były i są przez niego wykorzystywane rolniczo, jako część prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, co świadczy o braku zakładanej przez Wnioskodawcę cezury czasowej, w trakcie której miałby uzyskać zysk z "inwestycji". Natomiast pierwszy podział nieruchomości na Działki został dokonany m.in. w celu wydzielenia drogi wewnętrznej, która w roku 2021 została przekazana na rzecz Gminy P.. Nie były to więc "przygotowania" do sprzedaży, tym bardziej, że po tym podziale Działki były wykorzystywane rolniczo przez Wnioskodawcę.
Według Skarżącego ciąg okoliczności, tj. złożenie wniosku o uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, planowany podział zgodny z planem i sprzedaż Działek, nie jest wystarczający do stwierdzenia, że planowana sprzedaż będzie dokonana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu Ustawy VAT. Wnioski o uchwalenie lub zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są też przecież niejednokrotnie składane przez podmioty prywatne i nie są niczym niezwykłym w realiach, w których na znacznym obszarze kraju wciąż brak planów miejscowych bądź też obowiązujące zostały uchwalone na tyle dawno, że wymagają aktualizacji. Z kolei fakt poniesienia kosztów opracowania projektu planu też jest często "przerzucany" na wnioskodawcę, bowiem gminy niejednokrotnie po prostu nie dysponują odpowiednimi środkami finansowymi.
Skarżący wskazał, że wniosek o zmianę MPZP został złożony po konsultacjach z Wójtem Gminy P. odbytych w 2021 r. przy okazji omawiania szczegółów przekazania na rzecz Gminy P. drogi wewnętrznej. W trakcie spotkania zasugerowano Wnioskodawcy, że ze względu na zamiar opracowania planu zagospodarowania przestrzennego dla innych miejscowości, jest to dobry moment na ewentualne wnioski o zmianę aktualnie obowiązujących aktów planistycznych. W poprzednio obowiązujących dokumentach Działki były przeznaczone m.in. na budowę gazociągu, która to inwestycja została ostatecznie zaniechana. Intencją Wnioskodawcy było uzyskanie możliwości zabudowania Działek na własne potrzeby (budowa domu mieszkalnego), przy czym aktualna sytuacja ekonomiczna Wnioskodawcy nie umożliwia realizacji planowanej wcześniej inwestycji. Wniosek o sporządzenie MPZP nie stanowił zatem czynności zmierzającej do sprzedaży Działek z zyskiem. Wnioskodawca podniósł, że nie dokonywał i nie planuje dokonywać działań marketingowych w związku z planowaną sprzedażą, nie uzbraja Działek, a Jego działania w zakresie sprzedaży nieruchomości nie mają cech powtarzalności.
W interpretacji indywidualnej z 29 stycznia 2025 r. DKIS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu stwierdził, że z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika taka aktywność Strony, która wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W ocenie DKIS podejmowane przez Skarżącego czynności świadczą o takiej aktywności, która przybiera formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną.
Organ podniósł, iż TSUE w wyroku w sprawach połączonych C-180/10) oraz C-181/10) pośród przesłanek wskazujących, że podmiot dokonujący sprzedaży działek występuje w charakterze podatnika wymienił m.in. wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, czy też wystąpienie o opracowanie - w przypadku Skarżącego o zmianę - planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie w stosunku do planowanej dostawy 29 działek powstałych w wyniku podziału Działek Skarżący podjął ciąg działań w celu ich sprzedaży. Ponadto, na przestrzeni krótkiego okresu czasu Skarżący dokonał zakupu i sprzedaży oraz wniesienia aportem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest udziałowcem oraz członkiem zarządu, kilku gospodarstw rolnych.
Zdaniem DKIS przedstawione okoliczności sprawy wskazują na aktywność Strony, która jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. W rezultacie powyższego DKIS uznał, że planowana sprzedaż 29 działek powstałych w wyniku podziału Działek będzie dostawą dokonywaną przez Skarżącego jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a więc przez podatnika podatku od towarów i usług. W ocenie Organu nie można uznać, aby w tej konkretnej sytuacji dostawa ta stanowiła realizację prawa do rozporządzania Skarżącego majątkiem osobistym.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił:
1. błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT polegającą na przypisaniu planowanej przez Skarżącego sprzedaży działek charakteru działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i w konsekwencji uznaniu go za podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a w wyniku tego niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, skutkującą błędnym uznaniem, że Skarżący w odniesieniu do planowanej sprzedaży Działek jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wykonującym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, podczas gdy planowana sprzedaż Działek przez Skarżącego nie będzie wykraczała poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym;
2. błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie, że czynności związane z planowaną sprzedażą działek podejmowane przez Skarżącego świadczą o jego aktywności, która przybiera formę zawodową (profesjonalną), zorganizowaną i powtarzalną, co przesądza o jego uznaniu w odniesieniu do planowanej sprzedaży Działek za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, podczas gdy czynności wykonane oraz planowane do wykonania opisane we wniosku nie wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 14b § 3, art. 14c § 1 i 2 oraz art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 111; dalej: "O.p.") - poprzez:
a) przyjęcie w Interpretacji - wbrew opisowi zdarzenia przyszłego wskazanemu przez Skarżącego we wniosku o wydanie Interpretacji - że czynności podjęte przez Skarżącego zostały dokonane w celu sprzedaży Działek, podczas gdy - jak wynika z wniosku - nabył on Działki w celu powiększenia areału zajętego na prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz wybudowania na nich domu mieszkalnego, pierwotnego podziału dokonał w celu poprawy dojazdu do Działek oraz nieruchomości sąsiednich, natomiast udział w opracowaniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego był nakierowany na uzyskanie możliwości zabudowania Działek na własne potrzeby,
b) wewnętrzną sprzeczność Interpretacji co do uznania aktywności Skarżącego za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT na podstawie stwierdzenia przez Organ wystąpienia tylko niektórych okoliczności niestanowiących zorganizowanego ciągu zdarzeń gospodarczych, pomimo wskazania przez Organ w innym miejscu, że na działalność gospodarczą musi wskazywać ciąg przytoczonych przez Organ okoliczności, a nie stwierdzenie wystąpienia jedynie pojedynczych z nich.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę DKIS podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na zadane przez Skarżącego pytanie, czy sprzedaż Działek (opisanych we Wniosku o interpretację) powinna być kwalifikowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT a Skarżący będzie każdorazowo działał w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy rację należy przyznać Skarżącemu. Sprzedaż Działek nie powinna być więc kwalifikowana jako działalność gospodarcza i Skarżący nie działa w tym zakresie w charakterze podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.
Wyraźnie zatem należy podkreślić, że organ naruszył art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przywoływany zarówno przez organ jak i Skarżącego wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 września 2011 r. C-180/10 w którym stwierdzono, że "Osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112 kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112, należy uznać ją za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. Okoliczność, iż osoba ta jest rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, jest w tym zakresie bez znaczenia.
Sąd w niniejszym składzie podziela również pogląd, że zbycie nawet kilkunastu działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego, nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdy brak przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym - niemającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. (wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 czerwca 2024 r. I SA/Ke 219/24).
Ponadto, jak zasadnie stwierdził Sąd w przywołanym wyroku, dokonując kwalifikacji działalności związanej z obrotem nieruchomościami w celu oceny możliwości zaliczenia jej do działalności gospodarczej, należy uwzględnić, że przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować działania przygotowawcze, np. wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają podstaw do zakwalifikowania, że są one typowe dla działań "handlowca", a więc podatnika podatku VAT.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, podzielić należy zarzut skargi, że Skarżący w opisie zdarzenia przyszłego nie wskazał, aby podejmował działania marketingowe, uzbrajał działki, utwardzał drogę wewnętrzną czy załatwiał formalności związane z zabudową (inne niż zmiana miejscowego planu). Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że działalność Skarżącego ma profesjonalnych charakter.
Zauważyć również należy, że Skarżący pomimo, że jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i prowadzi działalność gospodarczą, to jednak działki objęte Wnioskiem nie zostały przez niego zaliczone do majątku związanego z tą działalnością. Nie zostały zaliczone do środków trwałych prowadzonej przez Skarżącego firmy oraz nie były wykorzystywane w działalności przedsiębiorstwa.
Ponadto jak wyjaśnił we Wniosku Skarżący, brał udział w opracowaniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, tj. złożył - po konsultacjach z Wójtem Gminy P. odbytych w 2021 r. - wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz poniósł koszty sporządzenia projektu planu przez firmę zewnętrzną w celu uzyskania możliwości zabudowana Działek na własne potrzeby, tj. na budowę domu mieszkalnego. Powyższe było niemożliwe w związku z nieaktualnym przeznaczeniem w planie Działek na budowę gazociągu. Ze skarżonej interpretacji nie wynika dlaczego organ nie daje wiary powyższemu wyjaśnieniu i przyjmuje, że celem Skarżącego była wyłącznie profesjonalna sprzedaż Działek.
Zdaniem Sądu stanowisko organu, że podejmowanie przez Stronę zorganizowanych działań, takich jak nabycie Działek, następnie dokonanie ich podziału na 29 działek, w tym wydzielenie drogi wewnętrznej, czynny udział w uchwaleniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla podzielonych działek, poniesienie kosztów sporządzenia projektu MPZP przez firmę zewnętrzną stanowią ciąg następujących po sobie zdarzeń świadczących o działaniu Skarżącego w charakterze "handlowca" (podatnika VAT) wykonującego działalność gospodarczą (profesjonalną sprzedaż działek) - jest błędne.
Skarżący nie podejmował powyższych działań w celu uzyskanie możliwości "profesjonalnej" tj. w ramach działalności gospodarczej sprzedaży Działek. Organ nie uwzględnił przede wszystkim wyjaśnień Skarżącego zawartych we Wniosku, przykładowo: Skarżący nabył Działkę w celu poszerzenia areału upraw, uczestniczył w uchwaleniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu możliwości wybudowania własnego domu itd. To, że Skarżący zaniechał budowy domu i podjął decyzję o sukcesywnej sprzedaży Działek nie świadczy, wbrew stanowisku organu, że majątek ten przestał być majątkiem prywatnym Skarżącego. W ramach zarządu majątkiem prywatnym również można dążyć do maksymalizacji zysku z jego sprzedaży. Sprzedaż majątku prywatnego nie oznacza, że Sprzedający ma nie wykorzystywać "okazji" zwiększenia zysku. Pominięcie wyjaśnień Skarżącego w zakresie przyczyn podejmowania poszczególnych działań doprowadził organ do błędnej konstatacji, że działania Skarżącego są przejawem ściśle profesjonalnej i zorganizowanej aktywności, których celem jest ich uatrakcyjnienie i sprzedaż w celu osiągnięcia korzyści finansowej.
Zwrócić należy uwagę, że organ nie uwzględnił również czynnika czasu, co w efekcie doprowadziło do wskazania przez organ "ciąg następujących po sobie zdarzeń", gdy tymczasem powyższe zdarzenia podejmowane przez Skarżącego następowały na przestrzeni 10 lat. Trudno zatem uznać, że wystąpił "ciąg następujących po sobie zdarzeń" mających na celu "profesjonalną" sprzedaż Działek. Działki zostały nabyte przez Skarżącego 10.03.2014 r., wydzielenie drogi wewnętrznej w 2021 r. a 21.09.2023 r. weszła w życie uchwała rady Gminy P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ciąg tych zdarzeń podejmowanych w odległych okresach czasu nie świadczy o procesie inwestycyjnym Skarżącego mającym na celu profesjonalną sprzedaż Działek.
Sąd w opisanych działaniach Skarżącego i przyjmując przedstawione wyjaśnienia nie dostrzega zorganizowanej i profesjonalnej aktywności w celu sprzedaży Działek. Skarżący nie prowadził zatem w tym zakresie działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku VAT.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację w zaskarżonej części. O kosztach postępowania orzeczono natomiast stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.