Możliwość stosowania koncepcji look-through w stosunku do dywidend potwierdza orzecznictwo. Stąd, zdaniem Strony, konsekwencje podatkowe wypłaty przez Wnioskodawcę dywidend, w tym z perspektywy spoczywających na Wnioskodawcy obowiązków płatnika, należy oceniać w odniesieniu do podmiotów mających status rzeczywistego właściciela tych dywidend, a nie w odniesieniu do pozbawionego tego przymiotu bezpośredniego odbiorcy. Reasumując, jeżeli Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend a K. nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend, Wnioskodawca ma prawo zastosować zasadę look-through i w konsekwencji określać skutki podatkowe, w tym swoje obowiązki płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 3 i 4
Jak wskazano w uzasadnieniu do stanowiska w zakresie pytania nr 2, powyżej, na Wnioskodawcy ciążą obowiązki płatnika w zakresie podatku u źródła od dywidend wypłacanych do K., a jednocześnie, Wnioskodawca powinien określać skutki podatkowe w odniesieniu do rzeczywistych właścicieli tych płatności.
Bezpośrednie posiadanie udziałów Wnioskodawcy przez Inwestorów dla potrzeb rozliczeń podatkowych
Pytania nr 3 i 4 dotyczą sytuacji, w której rzeczywistymi właścicielami wypłacanych przez Wnioskodawcę do K. dywidend są Inwestorzy, a więc T. oraz A. (pytanie 3) oraz T., A. i W. (pytanie 4). T. i W. są rezydentami podatkowymi USA, a A. rezydentem podatkowym Holandii.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy do pytania nr 2 (powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych), dla celów podatkowych należy uznać że rzeczywisty właściciel dywidendy posiada udziały bezpośrednio w podmiocie wypłacającym, nawet jeżeli na gruncie przepisów prawa handlowego bezpośrednim udziałowcem/akcjonariuszem jest inny podmiot, nie posiadający jednak przymiotu rzeczywistego właściciela dywidendy.
W odniesieniu do konkretnej sytuacji, której dotyczy niniejszy wniosek, K. posiada 100% udziałów wnioskodawcy, a Z. posiada 100% udziałów w K.. Z uwagi na transparentność podatkową Z., należy jednak jako na podatników patrzeć na Inwestorów. I tak, w odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 (pytanie nr 3) Inwestorami byli A. posiadająca 68,33% udziału w zysku Z. oraz T. posiadająca 31,67% udziałów w zysku Z. Należy więc przyjąć, że zarówno A. jak i T. posiadają bezpośrednio dla celów podatkowych po ponad 10% udziałów we Wnioskodawcy (odpowiednio: A. posiada 68,33% udziałów a T. posiada 31,67% udziałów).
W odniesieniu do dywidend wypłacanych po dacie niniejszego wniosku (pytanie nr 4), kiedy Inwestorami są A., T. oraz W. a przysługujący im udział w zysku Z. wynosi odpowiednio 67,90%, 31,47%, oraz 0,63%, należy uznać, że dla celów podatkowych A. oraz T. posiadają bezpośrednio po ponad 10% udziałów (odpowiednio: A. posiada 67,90% udziałów a T. 31,47%, udziałów) natomiast W. dla celów podatkowych posiada bezpośrednio jedynie 0,63% udziałów we Wnioskodawcy.
Obowiązki Wnioskodawcy jako płatnika
Jak wyjaśniono już powyżej w niniejszym wniosku, na Wnioskodawcy, zgodnie z art. 26 ust 1 u.p.d.o.p., ciąży obowiązek poboru podatku u źródła, o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. (tutaj: podatek u źródła od dywidend). Jednocześnie, zgodnie z art. 22a u.p.d.o.p. , przepisy art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, a zgodnie z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., w określonych przypadkach (opisanych poniżej) zastosowanie znajduje zwolnienie na podstawie wprowadzonych do polskiej ustawy podatkowej przepisów dyrektywy o w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (PSD).
PL/US UoUPO
Zgodnie z art. 11 ust. 1 PL/US UoUPO, dywidendy, które płaci spółka mająca siedzibę na terytorium jednego Umawiającego się Państwa (w tym przypadku w Polsce) osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa (w tym przypadku w USA) mogą być opodatkowane przez drugie Umawiające się Państwo. Zgodnie z art. 11 ust. 2 PL/US UoUPO, dywidendy te mogą być opodatkowane w tym państwie i według prawa tego Umawiającego się Państwa, na terytorium którego spółka ma swoją siedzibę; podatek ten nie może jednak przekroczyć:
a) 5% kwoty dywidendy brutto, jeżeli odbiorca jest osobą prawną rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu osoby prawnej, wypłacającej dywidendy,
b) 15% kwoty dywidendy brutto we wszystkich innych przypadkach.
Jak wynika z opisu stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, T. oraz W. są rezydentami podatkowymi USA, przy czym, jak wskazano powyżej, dla celów podatkowych T. posiadała i posiada bezpośrednio ponad 10% udziałów we wnioskodawcy, a W. posiada bezpośrednio mniej niż 10% udziałów wnioskodawcy. W konsekwencji, w miejsce wymaganej przepisami krajowymi (art. 20 ust. 1 u.p.d.o.p.) stawki 19%, zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. PL/US UoUPO w zw. z art. 22a u.p.d.o.p. , zastosowanie powinna mieć stawka wynikająca z PL/US UoUPO: 5% w przypadku T. oraz 15% w przypadku W..
Zgodnie z opisem stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca dysponuje i będzie dysponował certyfikatem rezydencji podatkowej T. oraz W., czyli będzie spełniał określony w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. warunek formalny do zastosowania zwolnienia z podatku wynikającego z PL/US UoUPO.
PL/NL UoUPO
Analogicznie, zgodnie art. 10 ust. 2 PL/NL UoUPO, dywidendy mogą być opodatkowane także w Umawiającym się państwie, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę (w tym przypadku w Polsce) i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli rzeczywisty beneficjent dywidend ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie (tutaj w Holandii), to podatek tak ustalony nie może przekroczyć:
a) 0% kwoty dywidend brutto, jeżeli rzeczywistym beneficjentem jest uznawany fundusz emerytalny drugiego Umawiającego się Państwa, który jest co do zasady zwolniony z podatku w tym drugim Państwie;
b) 5% kwoty dywidend brutto, jeżeli rzeczywistym beneficjentem dywidend jest spółka (inna niż spółka osobowa), która posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% kapitału spółki wypłacającej dywidendy;
c) 15% kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach.
Jak wynika z opisu stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, A. jest rezydentem podatkowym Holandii oraz holenderskim funduszem emerytalnym, podlegającym zwolnieniu z podatku dochodowego w Holandii (co potwierdza odpowiedni certyfikat rezydencji podatkowej).
W konsekwencji, w miejsce wymaganej przepisami krajowymi (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.) stawki 19%, zastosowanie powinno mieć zwolnienie z opodatkowania wynikające z art. 10 ust. 2 lit. a) PL/NL UoUPO, stosowanego w związku z art. 22a u.p.d.o.p. .
Wnioskodawca dysponuje i będzie dysponował certyfikatem rezydencji podatkowej A., czyli będzie spełniał określony w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. warunek formalny do zastosowania zwolnienia z podatku wynikającego z PL/NL UoUPO.
Art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. , zwalnia się od podatku podatników posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego prowadzących program emerytalny, w zakresie dochodów związanych z gromadzeniem oszczędności na cele emerytalne, którzy spełniają łącznie następujące warunki:
a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,
b) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym mają siedzibę,
c) ich działalność podlega nadzorowi właściwych władz państwa, w którym mają siedzibę, d) posiadają depozytariusza prowadzącego rejestr aktywów tych podatników,
e) przedmiotem ich działalności jest wyłącznie gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę uczestnikom programu emerytalnego po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, A. spełnia powyższe warunki.
Art. 26 ust 2e u.p.d.o.p.
Należy wspomnieć, że zgodnie z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotu powiązanego, przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwotę 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę 2.000.000 zł. Zadane przez Wnioskodawcę pytanie adresuje konieczność zastosowania tego przepisu w przypadku wystąpienia ujętych w nim przesłanek.
Podsumowanie
W konsekwencji, jeżeli rzeczywistymi właścicielami wypłacanej przez Wnioskodawcę do K. 12 października 2022 dywidendy były T. oraz A. a dla przyszłych dywidend będą to T., A. oraz W. (okoliczność, której dotyczą pytania 2 i 3), Wnioskodawca stosując zasadę look-through powinien zastosować PL/US UoUPO w odniesieniu do T. oraz W. a także PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. [winno być: pkt 11a]) w odniesieniu do A.. W konsekwencji: W odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 , jeżeli rzeczywistymi właścicielami byli T. oraz A., z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T. oraz A., powinien był zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. [winno być: pkt 11a]) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (68,33% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,67% kwoty dywidendy). W okresie od dnia złożenia niniejszego Wniosku, jeżeli rzeczywistymi właścicielami wypłacanych przez Wnioskodawcę do K. dywidend będą T., A. oraz W., z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T., A. oraz W., powinien zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. [winno być: pkt 11a]) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (67,90% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,47% kwoty dywidendy) oraz 15% od tej części dywidendy, która przypada na W. (0,63% kwoty dywidendy).
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako Dyrektor), interpretacją z 20 lutego 2025 r., znak 0114-KDIP2-1.4010.670.2024.2.DK, na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako O.p.)., uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Dyrektor powołał się na art. 3 ust. 2, ust. 3 pkt 5, ust. 5, art. 6 ust. 3, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 22 ust. 4, ust. 4a, ust. 4b, ust. 4d, ust. 6, art. 22c ust. 1, art. 26 ust. 1, w szczególności - ust.1 pkt 11a , ust. 2e u.p.d.o.p. Za przedmiot wątpliwości w zakresie pytania nr 1 Dyrektor uznał ustalenie, czy Skarżąca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidendy dokonując wypłaty dywidendy na rzecz K. i stosując przepisy art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p. jeżeli wypłata dywidendy nie jest przejawem praktyk stanowiących oszustwo lub nadużycie. Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. , podatnicy tego podatku uzyskujący określone w art. 7b ust. 1 pkt 1 tej ustawy przychody (dochody) z dywidend oraz inne przychody (dochody) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium RP podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym, którego stawka wynosi 19% uzyskanego przychodu (dochodu). Przepis dotyczy przychodów (dochodów) uzyskiwanych zarówno przez podatników podatku u.p.d.o.p. będących rezydentami, jak i będących nierezydentami. Jednocześnie, podmioty krajowe (w tym spółki), które dokonują wypłaty należności z powyższego tytułu są obowiązane jako płatnicy pobierać w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od wypłacanych należności (zdanie pierwsze art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p.
). W drodze odstępstwa od wskazanych zasad, polski ustawodawca - treścią art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. - przewiduje zwolnienie z opodatkowania podatkiem wskazanym w art. 22 ust. 1 tej ustawy spółek uzyskujących takie przychody (otrzymujących dywidendę), które podlegają w Polsce, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (dalej: UE), innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (dalej: EOG) oraz w Szwajcarii, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Warunki stosowania tego zwolnienia określa art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p. Obowiązywanie powyższego zwolnienia jest następstwem implementacji do polskiego porządku prawnego Dyrektywy Rady 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich, zmienionej Dyrektywą Rady 2003/123/WE z dnia 22 grudnia 2003 r. oraz przekształconej Dyrektywą Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (dalej: Dyrektywa PS).Cel Dyrektywy PS, jakim jest zwolnienie m.in. dywidendy od podatku potrącanego u źródła dochodu i tym samym eliminacja podwójnego opodatkowania takiego dochodu na poziomie spółki dominującej realizują regulacje wprowadzone do polskiego porządku prawnego. Za niezgodną z tym celem należy uznać sytuację, w której następuje wypłata dywidendy takiej spółce, która jedynie pośredniczy w jej przekazaniu do kolejnej spółki mającej siedzibę poza obszarem UE (EOG) i związku z tym nie jest na tym obszarze opodatkowana. W takim przypadku, w miejsce eliminacji podwójnego opodatkowania nastąpiłoby zjawisko podwójnego nieopodatkowania. Dyrektywa PS zawiera postanowienia antyabuzywne (art. 1 ust. 2), co oznacza, że nie wyklucza ona stosowania regulacji krajowych lub postanowień umownych mających na celu zapobieganie oszustwom i nadużyciom. Za taki szczególny przepis krajowy mający na celu zapobieganie oszustwom i nadużyciom uznaje się art. 22c u.p.d.o.p., zgodnie z którym art. 22 ust. 4 ustawy u.p.d.o.p. i wynikającego z niego zwolnienia nie stosuje się, jeżeli:
• skorzystanie przez podatnika ze zwolnienia określonego w tych przepisach było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub z celem tego zwolnienia, lub
• skorzystanie przez podatnika ze zwolnienia było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.
Jednocześnie, jak wynika z art. 26 ust. 1 zdanie trzecie i czwarte u.p.d.o.p. , przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 22 ust. 1, zwolnienia od podatku lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności.
Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter, skalę działalności prowadzonej przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. płatnika z podatnikiem. Występujące na gruncie u.p.d.o.p. określenie rzeczywisty właściciel zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 29 ustawy u.p.d.o.p. Dyrektor wskazał, że nałożenie na płatnika w przepisach krajowych obowiązku dokonania weryfikacji statusu podatnika odpowiada celom Dyrektywy PS, tj. zapobiega nadużyciu przepisów służących eliminowaniu podwójnego opodatkowania. Bez znaczenia dla przyjętej oceny pozostaje to, że ani w Dyrektywie PS, ani w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. nie został zawarty wymóg badania beneficial owner tj. rzeczywistego właściciela - zatem wypłata dywidendy dokonana bez pobrania podatku u źródła powinna być traktowana jako nadużycie prawa. Warunek badania statusu rzeczywistego właściciela, mimo niewyrażenia go wprost w Dyrektywie PS, stanowi element konstrukcyjny koncepcji nadużycia prawa unijnego. W ocenie Dyrektora, wynikający z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. obowiązek weryfikacji przez płatnika - w ramach należytej staranności - warunków stosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. , w tym istnienia lub braku zaistnienia negatywnych przesłanek stosowania zwolnienia wynikających z art. 22c tej ustawy w praktyce oznacza, że płatnik powinien badać, czy odbiorca dywidendy spełnia warunki pozwalające na uznanie go za rzeczywistego właściciela takiej należności. W świetle powyższego, ustalenie statusu rzeczywistego właściciela jest niezbędne do dokonania całościowej oceny, czy struktura prowadząca do wypłaty dywidendy nie jest strukturą sztuczną przez co zastosowanie preferencji w podatku u źródła zostałoby wykluczone. W związku z Skarżąca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidend dokonując wypłaty dywidendy na rzecz K. stosując przepisy art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p. Tym samym stanowisko Skarżącej w zakresie pytanie nr 1 Dyrektor uznał za nieprawidłowe.
Dyrektor wskazał, że wątpliwości w zakresie pytań nr 2, 3 oraz 4 dotyczą ustalenia czy:
• jeżeli K. nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend, to czy mają Państwo prawo zastosować zasadę look-through i w konsekwencji określać skutki podatkowe, w tym swoje obowiązki płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend, oraz
• w odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 r., jeżeli Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend i rzeczywistymi właścicielami byli T. oraz A., czy, z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T. oraz A., powinien był zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. ) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (68,33% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,67% kwoty dywidendy)
• jeżeli Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend i rzeczywistymi właścicielami wypłacanych przez Wnioskodawcę do K. dywidend będą T., A. oraz W., czy, z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T., A. oraz W., powinien zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. ) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (67,90% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,47% kwoty dywidendy) oraz 15% od tej części dywidendy, która przypada na W. (0,63% kwoty dywidendy).
Dyrektor zauważył, że dla ustalenia możliwości zastosowania preferencyjnych warunków opodatkowania wynikających z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie osoby podatnika. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych podlega bowiem podatnik osiągający przychody na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i to w stosunku do tego podatnika mogą znaleźć zastosowanie warunki takiej umowy. W ocenie Dyrektora, wypłacona przez Skarżącą dywidenda stanowi dochód (przychód) wymieniony w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. Osoba podatnika, niebędącego rezydentem przesądza o tym, czy i jaka umowa międzynarodowa znajdzie zastosowanie w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania. Tym samym, o tym wobec kogo powstał obowiązek podatkowy, a więc kto jest podatnikiem, rozstrzygają przepisy u.p.d.o.p. W świetle tych przepisów, za podatnika należy uznać osobę, która osiągnęła przychód, co wynika z wyżej powołanego art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. Skarżąca będzie występować w roli płatnika w związku z wypłatą dywidendy, zaś wypłata dywidendy będzie następować do K. B.V. (K.) - spółki prawa holenderskiego posiadającej wszystkie udziały Skarżącej. K. nie będzie rzeczywistym właścicielem otrzymywanych od Skarżącej dywidend, gdyż rzeczywistymi właścicielami wypłacanych do K. dywidend w odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 r. byli T. (T.) oraz A. (A.), natomiast w okresie od 6 marca 2023 r. rzeczywistymi właścicielami wypłacanych dywidend są T., A. oraz W., Inc. (W.). Zatem to oni, wg wskazania Skarżącej, spełniają definicję rzeczywistego właściciela z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. w odniesieniu do dywidend wypłacanych przez Spółkę. Jak potwierdzają posiadane przez Skarżącą certyfikaty rezydencji, T. oraz W. są rezydentami podatkowym w USA, a A. jest holenderskim rezydentem podatkowym.
Kwestia do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się więc do ustalenia, czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym zastosowanie może mieć koncepcja look-through approach, polegająca na ustaleniu rzeczywistego właściciela wypłacanych dywidend, w sytuacji gdy wypłata dywidend dokonywana jest na rzecz K., natomiast rzeczywistym właścicielem tych dywidend są inne podmioty. Zdaniem Dyrektora, w dniu dokonania wypłaty wskazanych we wniosku dywidend po stronie Skarżącej, jako dokonującego ich wypłaty, powstanie obowiązek poboru podatku u źródła. W szczególności, wypłata dywidend dokonywana była i będzie na rzecz K., którego należy uznać za podatnika zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., bowiem to właśnie on otrzymuje od Skarżącej dywidendę. Jednak nie jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych dywidend, bowiem byli nimi w odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 r. T. oraz A., natomiast od 6 marca 2023 r. są nimi T., W. i A. (okoliczność wynikająca z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, kwestia badania statusu rzeczywistego właściciela nie jest przedmiotem niniejszego wniosku). Przy czym te podmioty nie są podatnikami w związku z wypłacanymi dywidendami. O tym, że T., W. i A. nie są w analizowanej sprawie podatnikami decyduje fakt, że to nie na ich rzecz Skarżąca wypłaca dywidendy, bowiem są one wypłacane na rzecz K.. Podatnikiem jest bowiem podmiot, który uzyskuje przychód z tytułu dywidendy, nie zawsze będąc rzeczywistym beneficjentem/właścicielem należności.
W związku z tym, że w omawianej sprawie, T., W. - rezydenci podatkowi USA, oraz A. - będący rezydentem podatkowym Holandii, nie działają w charakterze podatników, to dla oceny sposobu opodatkowania w Polsce dywidend wypłacanych przez Państwa do K., nie będą miały wbrew twierdzeniu Skarżącej zastosowania postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania odpowiednio: Umowy zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów, podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31 poz. 178; dalej: UPO PL-US), a także Konwencji podpisanej w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r. między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, (Dz. U. z 2003 r. nr 216 poz. 2120; dalej: UPO PL-NL) oraz podpisanego w Warszawie dnia 29 października 2020 r. Protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów o zmianie Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanego w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r., który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. Obowiązki w zakresie podatku u źródła powinny być przez Skarżącą jako płatnika identyfikowane względem podmiotu, który występuje jako podatnik wobec otrzymywanych dywidend. W ocenie Dyrektora, preferencyjne zasady opodatkowania wynikające m. in. z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie w odniesieniu do podatnika, z kolei o statusie podatnika decyduje fakt uzyskiwania przez dany podmiot przychodów np. z tytułu dywidend (czy odsetek) a nie posiadanie statusu beneficial owner wobec danej należności. W przypadku przychodów z dywidend podatnikiem jest ten podmiot, który uzyskuje przychód z tego tytułu, nie zawsze będąc rzeczywistym beneficjentem/właścicielem należności. Ustalenie faktycznego beneficjenta ma wpływ wyłącznie na ustalenie prawa do zwolnienia przychodów od opodatkowania, nie zaś ustalenie statusu podatnika.
Zgodnie z wyżej powołanym art. 22a u.p.d.o.p. , przepisy art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Skoro Skarżąca dokonała i będzie dokonywać wypłat dywidend do K., rezydenta podatkowego w Holandii, to na mocy art. 10 ust. 1 Konwencji podpisanej w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r. między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, (Dz. U. z 2003 r. nr 216 poz. 2120; dalej: UPO PL-NL) oraz podpisanego w Warszawie dnia 29 października 2020 r. Protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów o zmianie Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanego w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r., który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., Dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Umawiającym się Państwie osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Dyrektor przywołał także treść art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 3, art. 10 ust. 4, art. 10 ust. 5, art. 10 ust. 6, art. 10 ust. 7 UPO PL-NL i wskazał, że przywołane przepisy art. 10 UPO PL-NL operują wprost pojęciem rzeczywistego beneficjenta dywidend (ang. beneficial owner). W konsekwencji postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie określającym niższe stawki podatku od stawki podstawowej przewidzianej w u.p.d.o.p. albo upoważniające do niepobierania tego podatku mogą znaleźć zastosowanie tylko w stosunku do rzeczywistego beneficjenta dywidend i to status tej osoby powinien determinować prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad przewidzianych w zapisach UPO PL-NL. Dlatego, zdaniem Dyrektora, podatnikiem wobec wypłacanych przez Spółkę dywidend jest K. będący rezydentem podatkowym Holandii, który nie posiada jednak statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymywanych od Państwa dywidend. W konsekwencji nie znajdzie zastosowania UPO PL-NL, a tym samym nie znajdą zastosowania preferencje wynikające z tej umowy dla dywidend wypłacanych do K.. Dlatego Skarżąca była i jest zobowiązana pobierać jako płatnicy podatek u źródła od wypłacanych do K. dywidend. W konsekwencji, aby rozpatrywać preferencyjne zasady opodatkowania wypłacanych dywidend, wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania konieczne oprócz statusu rzeczywistego właściciela jest posiadanie statusu podatnika względem tych należności. Z kolei o statusie podatnika decyduje fakt uzyskiwania przychodów (dochodów) a nie posiadanie statusu rzeczywistego właściciela. Tym samym, fakt posiadania jedynie statusu rzeczywistego właściciela względem wypłacanych należności nie uprawnia do zastosowania preferencyjnych zasad opodatkowania z pominięciem podmiotu otrzymującego należności, niebędącego jednak ich faktycznym właścicielem.
Z kolei w odniesieniu do możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. w stosunku do dywidend, które będą pośrednio przekazywane przez K. do A. należy podkreślić, że podatnikiem wobec wypłacanych przez Spółkę dywidend jest K. będący rezydentem podatkowym Holandii, który nie posiada jednak statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymywanych od Państwa dywidend. Nadto, art. 6 ust. 1 pkt 11a w zw. z art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p. łącznie warunkują możliwość zastosowania przez płatnika zwolnienia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. do podatnika prowadzącego program emerytalny w zakresie dochodów związanych z gromadzeniem oszczędności na cele emerytalne. Art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. wprowadza zwolnienie podmiotowe dla zagranicznych podatników, prowadzących program emerytalny, w zakresie dochodów związanych z gromadzeniem oszczędności na cele emerytalne. Zwolnienie z opodatkowania przysługuje, jeżeli zostaną spełnione wszystkie wymienione w ww. przepisie przesłanki i istnieje podstawa do uzyskania przez polski organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma siedzibę (art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p.). Ww zwolnienie ma zastosowanie do podatnika prowadzącego program emerytalny w zakresie dochodów związanych z gromadzeniem oszczędności na cele emerytalne. W przedmiotowej sprawie podatnikiem jest K., ponieważ to jemu Skarżąca dywidendy, nie zaś A.. Stąd, w stosunku do dywidend wypłacanych przez Skarżącą do K., których część będzie przekazana dalej do A. nie może Skarżąca zastosować zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p.
Z tych powodów stanowisko Skarżącej w zakresie pytań nr 2,3 oraz 4, według którego:
• jeżeli K. nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend a Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend, czy Wnioskodawca ma prawo zastosować zasadę look-through i w konsekwencji określać skutki podatkowe, w tym swoje obowiązki płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend - jest nieprawidłowe,
• w odniesieniu do dywidendy wypłaconej 12 października 2022 , jeżeli Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend i rzeczywistymi właścicielami byli T. oraz A., czy, z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p., Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T. oraz A., powinien był zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. ) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (68,33% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,67% kwoty dywidendy) - jest nieprawidłowe
• w okresie od dnia złożenia niniejszego Wniosku, jeżeli Wnioskodawca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend i rzeczywistymi właścicielami wypłacanych przez Wnioskodawcę do K. dywidend będą T., A. oraz W., czy, z zastrzeżeniem postanowień art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. , Wnioskodawca, posiadając certyfikaty rezydencji podatkowej T., A. oraz W., powinien zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO (ewentualnie art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. ) i nie powinien pobierać podatku u źródła od tej części dywidendy, która przypada na A. (67,90% kwoty dywidendy) oraz pobrać 5% podatku od tej części dywidendy, która przypada na T. (31,47% kwoty dywidendy) oraz 15% od tej części dywidendy, która przypada na W. (0,63% kwoty dywidendy) - jest nieprawidłowe.
Strona, skargą z 28 lutego 2025 r. zakwestionowała interpretację indywidualną z 20 lutego 2025 r. znak: 0114-KDIP2-1.4010.670.2024.2.DK w całości wnosząc o uchylenie Interpretacji oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego tj.
1. art. 22c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania, w sytuacji gdy wypłata dywidendy nie jest przejawem praktyk stanowiących oszustwo lub nadużycie (co wynikało bezpośrednio z pytania zadanego przez Wnioskodawcę),
2. art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. , poprzez jego błędną wykładnię, zgodnie z którą płatnik przy stosowaniu zwolnienia z art. 22 ust. 4-6 miałby być zobowiązany do weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidend, pomimo, że przepisy nie uzależniają zastosowania tego zwolnienia od statusu odbiorcy dywidend jako ich rzeczywistego właściciela,
3. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 1 u.p.d.o.p. przez niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania, poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym opisanych we wniosku o wydanie Interpretacji status podatnika uzyskującego przychód z dywidend będzie posiadała spółka K. B.V. (dalej jako K.), nie uzyskująca trwałego przysporzenia majątkowego, zamiast, zgodnie z ustaloną interpretacją tego przepisu przypisać ten status podmiotom uzyskującym trwałe przysporzenie (w tym przypadku: rzeczywistym właścicielom płatności), co w konsekwencji skutkowało niewłaściwą oceną odnośnie zastosowania powołanych przepisów w sprawie Spółki,
4. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 1 u.p.d.o.p. , poprzez błędną rozszerzającą wykładnię stanowiącego część definicji przychodu pojęcia otrzymanych pieniędzy lub wartości pieniężnych i uznanie, iż w zakresie tego pojęcia mieszczą się nie tylko środki otrzymane definitywnie przez ich odbiorcę ale również środki nie stanowiące trwałego przysporzenia K., ale przekazywane przez ten podmiot ich beneficjentom (Inwestorom),
5. art. 11 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (dalej jako PL/US UolIPO) oraz art. 10 ust. 2 pkt a) konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r., zmienionej protokołem z dnia 29 października 2020 r, (dalej jako PL/NL UoUPO) w związku z art. 22a, art. 22 ust. 1 i art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. , poprzez niewłaściwą ocenę do co ich zastosowania poprzez odmowę uwzględnienia wynikającego z tych przepisów zwolnienia z podatku, a w konsekwencji zwolnienia z obowiązku pobrania podatku u źródła przez Spółkę jako płatnika,
6. art. 22a w zw. z art. 22 ust. 1 i art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. , przez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania poprzez przyjęcie, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie Interpretacji, Spółka jako płatnik nie może zastosować PL/US UoUPO oraz PL/NL UoUPO do określenia właściwej stawki lub zwolnienia z podatku u źródła
7. art. 6 ust. 1 pkt 11a u.p.d.o.p. , poprzez niewłaściwą ocenę do co jego zastosowania poprzez odmowę uwzględnienia wynikającego z tego przepisów zwolnienia z podatku, a w konsekwencji zwolnienia z obowiązku pobrania podatku u źródła przez Spółkę jako płatnika w odniesieniu do dywidendy wypłaconej w 2022 r. w części przypadającej na A.;
II. przepisów postępowania tj.
1. art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14r § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa przez niedostateczne uzasadnienie prawne oceny stanowiska Spółki przedstawionego we Wniosku o wydanie Interpretacji, przez brak odniesienia się do meritum pytania Spółki tj. możliwości zastosowania koncepcji look-through w przedstawionym Organowi zdarzeniu przyszłym.
Na wstępie Strona Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania.
W części opisu sprawy, który - co do zasady - stanowi podstawę wydania interpretacji, Skarżąca przytoczyła pytanie z innej sprawy złożonej przez tego samego Pełnomocnika, niż to wynikające z wniosku, który legł u podstaw wydania spornej interpretacji znak: 0114-KDIP2- 1.4010.670.2024.2.DK. Z tego też względu, udzielając odpowiedzi na zarzuty skargi, organ odniósł przedstawianą w pkt 3 niniejszej odpowiedzi argumentację do faktycznej treści zadanych pytań, a nie do pytań przedstawionych w skardze.
Następnie Skarżąca przedstawiła uzasadnienie stawianych zarzutów poprzez następującą argumentację.
Dyrektor, w odpowiedzi na skargę, zwrócił się o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną interpretacji podatkowych w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., sąd nie może wykraczać poza zarzuty skargi oraz powołaną w skardze podstawę prawną. Stosownie bowiem do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdanie drugie tego przepisu wprowadza zasadę związania sądu zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa.
Kwestie sporne w sprawie dotyczyły: 1) wymogu weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela przy stosowaniu preferencji podatkowej w zakresie podatku u źródła od dywidend, o której mowa w art. 22 ust. 4-6 ustawy o CIT, oraz w przypadku stwierdzenia obowiązku takiej weryfikacji 2) prawa spółki do zastosowania zasady look-through tzn. określania skutków podatkowych, w tym obowiązków płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend, a wreszcie, w przypadku uznania że spółka ma prawo zastosować powyższe podejście, tego 3) czy spółka powinna zastosować umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i tym samym nie pobierać podatku u źródła od wskazanych części dywidendy lub pobrać ten podatek wg obniżonej stawki. Sąd nie podzielił na tym tle zapatrywania skarżącej w zakresie pierwszej kwestii, zaaprobował stanowisko spółki wyrażone w ramach drugiego zagadnienia i za przedwczesne uznał rozważanie trzeciego z nich (co do meritum).
Sąd w składzie niniejszym uzasadniając kierunek rozstrzygnięcia powoła się na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 797/25 z uwagi na podobieństwo obu spraw.
Ad 1. Jako chybione Sąd postrzega w pierwszym rzędzie zarzuty naruszenia art. 22c oraz art. 26 ust. 1 ustawy o CIT. Sąd nie podziela bowiem stanowiska skarżącej, zgodnie z którym dokonując wypłaty dywidendy nie ma ona obowiązku weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidend. Spółka, chcąc skorzystać ze zwolnienia podatkowego określonego we wspomnianym art. 22 ust. 4 i n. ustawy o CIT musi spełnić łącznie wszystkie wymienione w nim przesłanki. Skład orzekający dostrzega na tym tle argumenty systematyczne wywiedzione przez spółkę, w tym zwłaszcza wskazujące na różnice wynikające z regulacji art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o CIT dotyczącego zwolnienia z podatku u źródła dla odsetek i należności licencyjnych oraz art. 22 ust. 4 w zw. z art. 22c ustawy o CIT dotyczących zwolnienia z podatku u źródła dywidend. W odróżnieniu od warunków brzegowych zwolnienia z podatku u źródła dla odsetek i należności licencyjnych, ostatnio wymienione przepisy nie przewidują wprost obowiązku badania przez płatnika statusu odbiorcy dywidend, jako ich rzeczywistego właściciela. Argumenty te wybrzmiewają notabene w judykaturze (zob. np. wyrok NSA o sygn. II FSK 562/22, CBOSA). Zdaniem Sądu prowadzą one jednakże do trudnych do zaakceptowania konsekwencji; w szczególności tej, że znacząco ograniczona zostałaby odpowiedzialność płatnika za prawidłowe obliczenie i pobór podatku. Stąd podzielić należało pogląd wyrażony w wyroku NSA o sygn. II FSK 1081/22 (CBOSA). Sąd kasacyjny wskazał tamże, że w celu prawidłowego wypełniania swoich obowiązków wynikających z art. 8 Ordynacji podatkowej płatnik ma obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w takim zakresie, jaki jest niezbędny do obliczenia podatku obciążającego podatnika, jego poboru i wpłacenia go na rachunek bankowy organu podatkowego. Jeżeli płatnik nie pobiera podatku ze względu na zastosowanie zwolnienia podatkowego, wówczas powinien zweryfikować przesłanki takiego zwolnienia oraz wskazać okoliczności temu towarzyszące. Dla prawidłowego zastosowania zwolnienia płatnik zobowiązany jest więc do ustalenia, czy w sprawie zaistniały nie tylko formalne przesłanki zastosowania zwolnienia, tj. posiadania przewidzianych w art. 26 ust. 1, ust. 1c i ust. 1f ustawy o CIT dokumentów (certyfikatu rezydencji oraz oświadczenia, że w stosunku do wypłacanych należności spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 22 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT), ale także do prawidłowej identyfikacji wypłacanego świadczenia i jego kwalifikacji do określonego źródła przychodów. Postępowanie takie prowadzić powinno do prawidłowego wykonania obowiązków związanych z odprowadzeniem podatku (zaliczki na podatek) na rachunek właściwego organu podatkowego. W konsekwencji płatnik podatku u źródła jest zobowiązany do zbadania rzeczywistego stanu faktycznego oraz weryfikacji, czy podmiot uzyskujący dywidendę będzie jej właścicielem oraz innych warunków zwolnienia. Konieczne jest również ustalenie, czy wypłacana dywidenda nie stanowi dochodu otrzymanego lub osiąganego w związku ze sztuczną strukturą organizacyjną podmiotu. Wniosek ten potwierdza także wynikający z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT obowiązek weryfikacji przez płatnika – w ramach należytej staranności – warunków stosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, w tym istnienia lub braku wystąpienia negatywnych przesłanek stosowania zwolnienia wynikających z art. 22c tej ustawy (zob. np. wyrok NSA o sygn. II FSK 1664/24, CBOSA). Zasadniczo więc skład orzekający przyznał w ramach analizowanego pytania spółki pierwszeństwo względom natury systemowej, odwołującym się w zakresie instytucji płatnika tak do ogólnych regulacji Ordynacji podatkowej (art. 8, art. 30), jak i lex specialis (ww. art. 26 ust. 1 ustawy o CIT), przed argumentami opierającymi się na literalnym i systematycznym odczytaniu unormowań ustawy o CIT. Jak zauważył przy tym NSA w przywołanym wyroku w sprawie II FSK 1081/22, "nie można zaakceptować poglądu, że odrębnie i niezależnie unormowano warunki zwolnienia od podatku w zależności o tego, czy sprawa dotyczy podatnika, czy też płatnika". Skład orzekający w tej sprawie to zapatrywanie podziela, nie dostrzegając na tym tle również powodów do różnicowania w omawianym zakresie sytuacji wyszczególnionych w art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, skoro w jednym i w drugim przypadku chodzi w istocie o transfer środków za granicę. Stąd brak uregulowania explicite w treści art. 22 ust. 4 ustawy o CIT warunku takiego, jak wymieniony w art. 21 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, traktować należy jako przeoczenie prawodawcy. Nie jest w konsekwencji tak, jak twierdzi skarżąca, że zawarcie w opisie zdarzenia przyszłego uwagi o braku nadużycia lub oszustwa automatycznie wykluczało możliwość przyjęcia, że płatnik zobowiązany jest do badania statusu odbiorcy dywidendy. Ustalenie statusu rzeczywistego właściciela poprzedza bowiem dokonanie całościowej oceny, czy struktura prowadząca do wypłaty dywidendy nie jest strukturą sztuczną przez co zastosowanie preferencji w podatku u źródła zostałoby wykluczone. W tym względzie stanowisko spółki obarczone jest błędem petitio principii, bowiem zakłada istnienie przesłanki, która dopiero może zostać wykazana przez określenie statusu odbiorcy dywidendy. W związku z tym prawidłowo organ uznał, że spółka ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela odbiorcy dywidend dokonując wypłaty dywidendy na rzecz K. i stosując w tym zakresie przepisy art. 22 ust. 4-6 ustawy o CIT.
Ad 2. W zakresie drugiego z pytań, dotyczącego stosowania formuły look-through, Sąd podzielił natomiast argumenty przedstawione w skardze, tzn. uznano że w sytuacji, w której skarżąca ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela dywidend, a K. nie jest tymże, ma prawo zastosować podejście look-through i w konsekwencji określać skutki podatkowe, w tym swoje obowiązki płatnika, w odniesieniu do sytuacji podatkowej podmiotu lub podmiotów będących rzeczywistym właścicielem dywidend. Jest to poniekąd funkcjonalna (instrumentalna) konsekwencja wspomnianego wymogu; normatywny warunek ustalenia rzeczywistego odbiorcy środków powinien bowiem nie tylko zapobiegać zastosowaniu preferencji wobec podmiotu niebędącego podatnikiem (o czym poniżej), lecz również umożliwiać skorzystanie z niej w przypadku gdy rzeczywisty właściciel spełnia warunki zwolnienia. Skoro bezpośredni odbiorca płatności nie uzyskuje rzeczywistego przysporzenia, bo przekazuje środki dalej, to podatnikiem będzie ktoś inny i to wobec tego innego podmiotu należy badać warunki preferencji. Abstrahując już w tym miejscu od uwag natury metodycznej, tj. krytyki braków uzasadnienia spornej interpretacji, pomijającej orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie przedmiotowego zagadnienia, zauważyć należy, że możliwość zastosowania podejścia look-through approach jest generalnie akceptowana w judykaturze. Przykładowo w wyroku o sygn. akt II FSK 1588/20 (CBOSA) Sąd kasacyjny wskazał, że "preferencja podatkowa dopuszczalna w sytuacji, w której co prawda wypłata dywidendy nie odbywa się na rzecz jej rzeczywistego beneficjenta, jednakże stosowana jest zasada look-through approach. Koncepcja ta pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania, w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest co prawda poprzez pośrednika – podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany." Podobnie w piśmiennictwie wskazuje się, że formuła look-through to ugruntowany instrument służący właściwemu stosowaniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, mający oparcie w zasadzie ograniczonego obowiązku podatkowego (art. 3 ust. 2 ustawy o CIT) (zob. m.in. I. Krzemińska, W. Majkowski, Zastosowanie tzw. look-through approach przez polskiego płatnika podatku u źródła (WHT), Przegląd Podatkowy 2021, nr 2, s. 30 i n.). Powyższe stanowisko skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, aprobując również argument spółki zasadzający się na treści art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, tj. nawiązujący do konstrukcji podatku dochodowego i akcentujący element trwałości przysporzenia, którego u K. brak. Przepis ten, innymi słowy, należało zastosować w odniesieniu do inwestorów, tzn. rzeczywistych właścicieli wypłacanych przez spółkę dywidend, u których warunek trwałości przychodu został w opisie zdarzenia przyszłego zachowany; te bowiem podmioty otrzymywały przysporzenie dla własnej korzyści i nie przekazywały go dalej (w przeciwieństwie do pośrednika, tj. K.). Za przedstawioną w skardze wykładnią art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ustawy o CIT, a jednocześnie przeciw traktowaniu jako podatnika (uzyskującego przychód podatkowy) podmiotu będącego bezpośrednim odbiorcą płatności (K.), lecz nie dla własnej korzyści ale w celu przekazania go kolejnym podmiotom, przemawiają również m.in. wyroki NSA o sygn. II FSK 2225/13, II FSK 82/14, II FSK 3107/14 (CBOSA). Pomimo że orzeczenia te zostały wydane w odniesieniu do należności z tytułu odsetek, to w kwestii identyfikacji podatnika pozostają aktualne w odniesieniu do innych rodzajów przychodów, w tym z tytułu dywidend. W rezultacie uznać zatem trzeba, że w opisanym zdarzeniu przyszłym brak statusu rzeczywistego właściciela w przypadku K. oznacza, że nie należy traktować tego podmiotu jako podatnika w stosunku do otrzymywanych od skarżącej dywidend. Wynika to m.in., z braku trwałości przysporzenia po stronie K. i pełnienia przez ten podmiot jedynie funkcji pośrednika. Jednocześnie w tej sytuacji płatnik (skarżąca) jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do ustalenia rzeczywistych właścicieli dywidendy i rozważenia zastosowania preferencji wobec tychże.
Ad 3. Organ podważył zastosowanie podejścia look-through do wymienionych we wniosku podmiotów o rezydencji amerykańskiej i holenderskiej w oparciu o błędne ustalenie, że podatnikiem jest K.. W konsekwencji a limine wykluczono zastosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajami, których rezydentami są rzeczywiści właściciele i nie przeanalizowano postanowień tych umów w powiązaniu ze stosowanymi przepisami ustawy o CIT. W tym stanie rzeczy przedwczesna okazała się, na obecnym etapie postępowania, merytoryczna ocena zarzutów naruszenia praw materialnego, wskazanych w pkt e) i f) petitum skargi, a to poprzez przyjęcie, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku spółka jako płatnik nie może zastosować stosownych unormowań umów o unikaniu opodatkowania do określenia właściwej stawki lub zwolnienia z podatku u źródła.
W rezultacie ponownie rozpatrując sprawę organ powinien po pierwsze uwzględnić ww. ocenę co do możliwości zastosowania formuły transparentności (look-through approach) w odniesieniu do wskazywanych przez wnioskodawcę rzeczywistych właścicieli wypłacanych dywidend, a po drugie przeanalizować na tle opisanego zdarzenia przyszłego wskazane umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajami, których rezydentami są rzeczywiści właściciele, tj. odpowiedzieć na pytanie nr 3, i nt 4 uwzględniając możliwość zastosowania formuły look-through.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 ww. ustawy.