Wyrok WSA z dnia 17 września 2025, sygn. III SA/Wa 916/25

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji (por. zwłaszcza s. 7 i n.).

Na rozprawie przed tut. Sądem nikt się nie stawił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Sąd nie podzielił zapatrywania skarżącej odnośnie do dotrzymania terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Stanowisko strony, zgodnie z którym termin określony w tym przepisie biegł dopiero od momentu przelania ostatniej transzy, tj. całkowitej kwoty darowizny, jest nie do pogodzenia z treścią art. 6 ust. 1a ww. ustawy. Skarżąca odczytuje ust. 1 pkt 4 wskazanego artykułu (regulującego co do zasady moment powstania obowiązku podatkowego przy darowiźnie wynikającej z zawartej umowy) akontekstowo, tzn. nie uwzględnia przepisu modyfikującego ogólną regułę w postaci ww. ust. 1a. Ten ostatni przepis wyklucza możliwość przyjęcia w okolicznościach sprawy, że dopiero spełnienie całego świadczenia powoduje powstanie obowiązku podatkowego, stanowiąc wprost, że "jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części". W odniesieniu do środków pieniężnych przekazanych skarżącej przelewem z 20 maja 2021 r. organ trafnie więc ustalił, że nastąpiło naruszenie 6-miesięcznego terminu do zgłoszenia nabycia tej części darowizny (skoro zgłoszenie wpłynęło do organu 2 grudnia 2021 r.).

Skład orzekający przychylił się natomiast do stanowiska strony skarżącej, że we wskazanej sytuacji (uchybienia terminu) organ powinien był skorzystać z procedury jego przywrócenia przewidzianej w art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID. Nie jest w tym kontekście sporne, że naruszenie terminu miało miejsce w czasie, w którym obowiązywał w stan epidemii; stan ten ogłoszono bowiem 20 marca 2020 r. (zob. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. poz. 491), a odwołano w dniu 16 maja 2022 r. (por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz. U. poz. 1027). Organ twierdzi jednak, że ww. przepis ten nie znajduje zastosowania do regulacji podatkowych, lecz do instytucji ogólnego prawa administracyjnego, z czym strona się nie zgadza. Jednocześnie obie strony sporu przywołują na poparcie swojego stanowiska szereg orzeczeń sądów administracyjnych (vide s. 3 skargi, s. 10 odpowiedzi na skargę). Argumenty przemawiające na rzecz przeciwstawnych poglądów są zatem stronom znane, toteż niecelowe jest powielanie ich w tym miejscu; spór ma w istocie charakter post-interpretacyjny w tym sensie, że kolejne przypadki rozstrzygnięć przedmiotowego zagadnienia nie są już w zasadzie przypadkami interpretacyjnymi, lecz decyzyjnymi (wyborem jednego z konkurencyjnych wariantów wykładni).

Skład orzekający, dostrzegając pewną chwiejność stanowiska judykatury w zakresie przedmiotowego zagadnienia, uwzględnił pogląd korzystny dla podatnika. Skarżąca trafnie odwołała się w powyższym kontekście do przekrojowej zasady in dubio pro tributario (s. 3 ab initio skargi). Tę normatywną dyrektywę wykładni prawa podatkowego należy bowiem odnosić właśnie do sytuacji, w której na tle orzecznictwa "nie udaje się ukształtować jednego rozumienia przepisu" (szerzej por. A. Bielska-Brodziak, M. Suska, Węzeł gordyjski, czyli o in dubio pro tributario na tle klasyfikacji dyrektyw wykładni oraz pojęcia momentu interpretacyjnego, Państwo i Prawo 2020, nr 8, s. 76 i n.). Stąd, zdaniem Sądu, przywołany art. 15zzzzzn[2] ustawy COVID, wbrew ocenie wyrażonej w spornej decyzji, znajduje zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem i do prawa podatkowego, w tym do art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (tak również w aktualnym orzecznictwie Sądu kasacyjnego, m.in. w wyroku NSA o sygn. III FSK 94/25, CBOSA).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID, który konstytuuje normatywny obowiązek umożliwienia z urzędu przez organ administracji podatkowej ubiegania się o przywrócenie terminu. Rozpatrując ponownie sprawę skarżącej organ powinien zatem wyznaczyć jej termin 30-tu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia części darowizny nabytej 20 maja 2021 r. Naturalnie nie będzie to równoznaczne z przywróceniem terminu, o którym mowa w ww. art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Rzeczą skarżącej będzie wykazanie niezależnych od niej przyczyn wskazujących na to, że przekroczyła ww. 6-miesięczny termin bez swojej winy.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku, mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi orzeczono mając na względzie art. 200 ww. ustawy.