Zdaniem Wnioskodawcy, rozważana sprzedaż działek powstałych w wyniku podziału gospodarstwa rolnego nabytego przez Wnioskodawcę w latach 1986-1994 nie będzie transakcją realizowaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług i - jako taka - nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Celem nabycia nieruchomości (a także okoliczności nabycia, tj. nabycie gospodarstwa rolnego, na którym posadowione było siedlisko, wyremontowanie tego siedliska a następnie wykorzystywanie go przez niemal 40 lat w celach mieszkaniowych) było zamieszkiwanie w nim oraz prowadzenie gospodarstwa sadowniczo - ogrodniczego na własne potrzeby, co faktycznie miało miejsce przez blisko czterdzieści lat. Dopiero ze względu na - spowodowany wiekiem - brak sił do dbania o całość nieruchomości Wnioskodawca podjął decyzję o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa i sprzedaży części nieruchomości (działek).
W analizowanym stanie faktycznym, z całą pewnością Wnioskodawca nie angażował środków podobnych do wykorzystywanych przez handlowców. W szczególności nie angażował zawodowo/profesjonalnie, środków niezbędnych do kupna nieruchomości, które następnie, po dokonaniu podziału i uzyskaniu warunków zabudowy ma zamiar zbyć, uzyskując z takiego przedsięwzięcia wymierny dochód. Naturalnym jest też, iż - nie będąc podatnikiem podatku od towarów i usług - Wnioskodawca nie dokonywał żadnych zakupów związanych z nieruchomością, które uprawniałyby go do odliczenia podatku naliczonego. Realizował natomiast czynności wchodzące w zakres pojęcia zarządu majątkiem prywatnym, do realizacji których był niejako zmuszony w związku ze - spowodowanym wiekiem oraz sytuacją życiową - niemożliwością kontynuowania prowadzenia gospodarstwa.
Zdaniem organu interpretacyjnego, istotna jest ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca podejmował działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta, powinna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.
Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy, w świetle przywołanych regulacji prawnych prowadzi do stwierdzenia, że planowana przez Wnioskodawcę dostawa 9 działek gruntu nie nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym, lecz stanowić będzie sprzedaż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Za uznaniem Wnioskodawcy za profesjonalny podmiot gospodarczy przemawia całokształt wykonywanych czynności, których Wnioskodawca dokonał w celu sprzedaży działek. Podział geodezyjny działek po uprzednim scaleniu nabytych działek. W dalszej kolejności w odniesieniu do obu działek o nr ewidencyjnych nr [...] i [...] wystąpił Wnioskodawca do Burmistrza Miasta i Gminy Konstancin J. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domków jednorodzinnych i decyzję taką Wnioskodawca uzyskał, oraz zlecił wykonanie przyłącza wodno-kanalizacyjnego z uwzględnieniem minimalizacji kosztów. Podjęcie szeregu działań skierowane było w celu stworzenia warunków pod zabudowę domków jednorodzinnych wraz z komunikacją - w postaci wydzielenia dwóch działek drogowych, aby w końcowym etapie skorzystać z profesjonalnych usług podmiotu zajmującego się pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości.
W związku z przedstawionymi okolicznościami sprawy, zdaniem organu, uznać należy, że rodzaj podjętych przez Wnioskodawcę działań (podział gruntu na mniejsze działki, wydzielenie dróg wewnętrznych, zakup działki w celu scalenia działek, a następnie ich podziału, wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i uzyskanie takiej decyzji przed podziałem i sprzedażą, uzbrojenie w przyłącze wodno-kanalizacyjne, skorzystanie z usług profesjonalnego podmiotu) świadczy o zorganizowanym charakterze sprzedaży i powoduje, że planowana sprzedaż działek przybiera formę zawodową (profesjonalną) w zakresie obrotu nieruchomościami. Działania Wnioskodawcy wykraczają poza zakres zarządu majątkiem prywatnym i należy je uznać za działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Aktywność podejmowana przez Wnioskodawcę w przedmiocie zbycia opisanych nieruchomości jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju czynnościami.
W konsekwencji, w stosunku do sprzedanych działek, nie będzie Wnioskodawca korzystał z przysługującego Jemu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując sprzedaży wskazanych działek wystąpi Wnioskodawca w charakterze osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Tym samym, przy sprzedaży ww. działek będzie Wnioskodawca występował w charakterze podatnika , o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym, sprzedaż ww. działek będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym kwestia zwolnienia od podatku nie była przedmiotem rozpatrzenia interpretacji.
Tym samym stanowisko Wnioskodawcy organ uznał za nieprawidłowe.
Na interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku od towarów i usług z 4 lutego 2024 r. Pełnomocnik Skarżącego złożył skargę z 6 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z powodu jej niezgodności
z prawem.
Zaskarżonej interpretacji Strona zarzuca naruszenie
• art. 15 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: "ustawa o \/AT" - w brzmieniu obowiązującym na dzień zdarzenia opisanego w stanie faktycznym, będącym przedmiotem skarżonej Interpretacji - poprzez niewłaściwą ocenę, co do zastosowania norm wywiedzionych z ww. przepisów i, w konsekwencji uznanie, że Skarżący spełnia warunki do objęcia Jego dyspozycją tej normy, tj. uznania Skarżącego za podatnika podatku od towarów i usług w związku z realizacją czynności opisanych jako zdarzenie przyszłe we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej;
• art. 15 ust. 2 ustawy o VAT - poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że Skarżący, realizując czynności opisane jako zdarzenie przyszłe we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będzie wykonywał działalność gospodarczą w rozumieniu ww. przepisu;
• art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżący, realizując czynności opisane jako zdarzenie przyszłe we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będzie wykonywał działalność gospodarczą w rozumieniu ww. przepisu;
• art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak podjęcia przez organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez dokonanie oceny zgromadzonych dowodów w sposób dowolny i wybiórczy, które doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że skarżący strona prowadzi profesjonalną działalność w zakresie obrotu nieruchomościami, podczas gdy ż całokształtu okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że działalność ta nie wykroczyła poza zarząd majątkiem prywatnym.
W związku z powyższym Strona wnosi o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej,
2. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na zadane przez Skarżącego pytanie, czy sprzedaż Działek (opisanych we Wniosku o interpretację) powinna być kwalifikowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT a Skarżący będzie każdorazowo działał w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy rację należy przyznać Skarżącemu. Sprzedaż Działek (11) nie powinna być kwalifikowana jako działalność gospodarcza i Skarżący nie działa w tym zakresie w charakterze podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.
Wyraźnie zatem należy podkreślić, że organ naruszył art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 września 2011 r. C-180/10 w którym stwierdzono, że "Osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112 kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112, należy uznać ją za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. Okoliczność, iż osoba ta jest rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, jest w tym zakresie bez znaczenia.
Sąd w niniejszym składzie podziela również pogląd, że zbycie nawet kilkunastu działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego, nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdy brak przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym - niemającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. (wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 czerwca 2024 r. I SA/Ke 219/24).
Ponadto, jak zasadnie stwierdził Sąd w przywołanym wyroku, dokonując kwalifikacji działalności związanej z obrotem nieruchomościami w celu oceny możliwości zaliczenia jej do działalności gospodarczej, należy uwzględnić, że przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować działania przygotowawcze, np. wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają podstaw do zakwalifikowania, że są one typowe dla działań "handlowca", a więc podatnika podatku VAT.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że w tego rodzaju sprawach kluczowa jest ocena, czy sprzedawca dokonując sprzedaży działek podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców (profesjonalistów), jak wskazał TS w przywołanym wyroku. Ocena owa musi także uwzględniać, że dokonując sprzedaży składników mienia niewątpliwie prywatnego sprzedawca również może podejmować działania mające na celu uzyskanie korzystnej ceny.
W ocenie Sądu organ interpretacyjny powinien zatem dokonując oceny, czy ewentualne sprzedaż działek stanowić będzie działalność gospodarczą a Wnioskodawca będzie podatnikiem podatku VAT – w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT kierować się przede wszystkim biznesowymi parametrami danych transakcji. A więc ocenić, czy i jakie działania marketingowe, reklamowe, promocyjne będzie podejmował Wnioskodawca, czy i w jakich okolicznościach możliwe jest upust ceny nieruchomości, jakie środki finansowe Wnioskodawca zaangażuje w celu efektywnej sprzedaży nieruchomości, na przestrzeni jakiego okresu czasu planowane jest sprzedaż nieruchomości. Organ powinien również ocenić stopień zaangażowania Wnioskodawcy w sprzedaż nieruchomości a więc jakie aktywne działania podjął Wnioskodawca, aby sprzedaż nieruchomości była w ogóle możliwa, czy te działania są nadzwyczajne. Wreszcie nie bez znaczenia dla tego rodzaju spraw jest także motywacja Wnioskodawcy co do sprzedaży nieruchomości.
W rozstrzyganej sprawie przede wszystkim należy wrócić uwagę na oś czasu w jakim następowały poszczególne zdarzenia. Wnioskodawca 5 sierpnia 1986 r. nabył, składającą się wówczas z dwóch działek zabudowaną siedliskiem, nieruchomość rolną o powierzchni 2,88 ha. Następnie, aktem notarialnym z 16 czerwca 1994 r., Wnioskodawca - w celu faktycznego scalenia nabytych w 1986 r. działek, nabył kolejną działkę o powierzchni 3 000 m2. Wnioskodawca, w dniu 7 marca 2017 r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ) dla inwestycji polegającej na budowie na opisanej powyżej nieruchomości osiedla domów jednorodzinnych (łącznie 9 budynków jednorodzinnych wraz z infrastrukturą drogową oraz przyłączami - wodą, kanalizacją, gazem i energią elektryczną). W 2020 r. na podstawie tej wydanej decyzji o warunkach zabudowy Wnioskodawca dokonał podziału nieruchomości, w momencie podziału działek, z mocy prawa, wygasła decyzja o warunkach zabudowy. W 2021 r. dla obszaru, na którym znajduje się gospodarstwo Wnioskodawcy, uchwalono Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), który zmienił przeznaczenie tego obszaru na budownictwo jednorodzinne. W 2024 r., Wnioskodawca zlecił wykonanie przyłącza wodno - kanalizacyjnego również do działek będących jego własnością.
Trudno w tych warunkach uznać, że Wnioskodawca prowadził aktywny proces inwestycyjny zmierzający do sprzedaży nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że organ w wydanej interpretacji pomija właśnie czas w jakim Wnioskodawca podejmował wskazane działania.
Organ stwierdza, że "W związku z przedstawionymi okolicznościami sprawy, uznać należy, że rodzaj podjętych przez Pana działań (podział gruntu na mniejsze działki, wydzielenie dróg wewnętrznych, zakup działki w celu scalenia działek, a następnie ich podziału, wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i uzyskanie takiej decyzji przed podziałem i sprzedażą, uzbrojenie w przyłącze wodno-kanalizacyjne, skorzystanie z usług profesjonalnego podmiotu) świadczy o zorganizowanym charakterze sprzedaży i powoduje, że planowana sprzedaż działek przybiera formę zawodową (profesjonalną) w zakresie obrotu nieruchomościami". Organ nie zauważa, że podział gruntu na mniejsze działki, wydzielenie dróg wewnętrznych nastąpił w 2018 r. zakup działki w celu scalenia działek w roku 1994 r. nie można zatem podzielić konstatacji organu, że celem scalenia nieruchomości był podział działek, uzbrojenie w przyłącze wodno-kanalizacyjne w roku 2024 r. Pominięcie aspektu czasowego w istocie może prowadzić do konstatacji, że nawet osoba fizyczna sprzedająca na przestrzeni 30 lat trzy nieruchomości prowadzi w tym zakresie działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT.
Skarżący niewątpliwie podjął działania mające na celu podział nieruchomości na działki ale tego rodzaju działania podjęłaby każda racjonalnie działająca osoba. Działania te nie wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym a nieruchomość nie była wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej.
Również w ocenie Sądu okoliczność ewentualnego zaangażowania profesjonalisty w sprzedaż nieruchomości nie wskazuje na rozpoczęcia działalności gospodarczej przez Skarżącego w charakterze podatnika VAT w zakresie obrotu nieruchomościami. Sąd przekonuje argumentacja pełnomocnika, że ze względu na wiek Skarżący chce w ten sposób uzyskać pewność co do prawidłowego przebiegu transakcji.
Reasumując, Sąd w opisanych działaniach Skarżącego i przyjmując przedstawione wyjaśnienia nie dostrzega zorganizowanej i profesjonalnej aktywności w celu sprzedaży Działek. Skarżący nie prowadził zatem w tym zakresie działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku VAT.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację w zaskarżonej części. O kosztach postępowania orzeczono natomiast stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.