b) art. 21 ust. 1 P.g.k. i oparcie swojej decyzji na danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, mimo, że w międzyczasie trwa spór Spółki ze Starostą [...] w zakresie przywłaszczenia części nieruchomości na poczet drogi;
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez pobieżną, wybiórczą i jednostronną ocenę przez Organ II Instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego, co uchybia zasadzie prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przed wydaniem decyzji w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
d) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem istotnych w sprawie dowodów;
e) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne decyzji, które zawierać powinno w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz przekonywania stron do wydawanych rozstrzygnięć.
Zdaniem Spółki powyższe uchybienia miały charakter istotny, w tym sensie, że gdyby organ II instancji nie naruszył przepisów postępowania wskazanych powyżej, i ustalił prawidłowy stan faktyczny w sprawie, to nie zostałaby wydana zaskarżona decyzja.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) P.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kontrola zaskarżonej decyzji SKO przeprowadzona w zakreślonych wyżej granicach prowadzi do wniosku, że decyzja ta – wbrew stanowisku Skarżącej - odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość ustalenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego za 2023 r. od nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...]. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 P.g.k. poprzez oparcie decyzji na danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, mimo, że w międzyczasie trwa spór w zakresie przywłaszczenia części nieruchomości na poczet drogi. Wskazała jednocześnie, że w 2020 r. Starostwo Powiatowe [...] nie powiadomiło skutecznie Spółki o prowadzonym postępowaniu i w konsekwencji wydaniu decyzji w zakresie zezwolenia na realizację inwestycji i przewłaszczenie części działki należącej do Spółki. W konsekwencji powyższego, Spółka nie zgadza się z wskazywaną powierzchnią działki, jakoby miała ona 1.748 m2 oraz miała oznaczenie [...]. Skarżąca wobec decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r., ustalającej odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w powiecie [...], oznaczonej jako działka ewid. Nr [...], obręb [...] o powierzchni 0,0035 ha powstałej z podziału działki nr [...], która na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] roku z dnia [...] marca 2020 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji, wniosła odwołanie do Wojewody [...].
Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że stosownie do art. 2 ust. 1-3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, nieruchomości będące własnością państw obcych lub organizacji międzynarodowych albo przekazane im w użytkowanie wieczyste, przeznaczone na siedziby przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i innych misji korzystających z przywilejów i immunitetów na mocy ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych (pod warunkiem wzajemności), grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich oraz pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.
W myśl art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem. Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego (...).
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa.
Przy ustalaniu powierzchni gruntów na potrzeby podatku od nieruchomości brane są pod uwagę dane wynikające z ewidencji gruntów prowadzonej dla konkretnej miejscowości. Podstawę opodatkowania stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto korespondują one z przepisami P.g.k., która w art. 21 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dla potrzeb podatku od nieruchomości, jak Sąd wcześniej wskazał, podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do wielkości gruntu. Tym samym istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są bowiem tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Na podkreślenie zasługuje to, iż nie jest rolą organów podatkowych badanie zgodności prowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe wykonują wyłącznie zadanie zmierzające do określenia wysokości podatku od nieruchomości uwidocznionych w powyższej ewidencji. Przyjąć zatem należy, iż organy podatkowe są związane danymi zawartymi w urzędowym wykazie nieruchomości.
Zaznaczyć jednocześnie należy, że określona w art. 21 ust. P.g.k. norma może być traktowana jako domniemanie prawne usuwalne (wzruszalne) w procesach dowodowych ustalania faktów w ramach postępowań prowadzonych w sprawach wymienionych w tym przepisie, w tym określania podstawy i wysokości należnych podatków i świadczeń. Tak rozumiane materialne domniemanie prawne zapisane w art. 21 P.g.k., można tym samym uznać za ustanowiony przez ustawodawcę nakaz wnioskowania a priori przez organy stosujące prawo w dziedzinach i zakresach wymienionych w tej normie, na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, bez potrzeby przeprowadzenia ich dowodu w procesie stosowania prawa. Od ustanowionej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że dopóki informacje te nie zostaną zmienione w ustalonym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru i wysokości podatku (por. D. Felcenloben [w:] Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Warszawa 2024, art. 21). Tak więc ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądowoadministracyjnym organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2025 r., III FSK 1220/23, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem w ocenie Sądu dopóki w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe [...] oraz z księgi wieczystej nieruchomości ([...]) zawarty jest wpis, że Skarżąca jest właścicielem działki numer [...] o powierzchni 1.748 m2, to niezależnie od ewentualnej wskazywanej w skardze wadliwości zmian dokonanych w ewidencji gruntów, opodatkowanie tego gruntu musi obejmować ww. powierzchnię. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą bowiem stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądu administracyjnego w sprawie podatkowej. Chcąc zakwestionować prawidłowość powierzchni posiadanego gruntu, która została ujawniona w ewidencji gruntów, współwłaścicielom nieruchomości przysługują inne instrumenty prawne, przy pomocy których mogą doprowadzić do zgodności stanu wynikającego z ewidencji ze stanem faktycznym. Dopiero ewentualne przeprowadzenie stosownego postępowania i zmiana zapisu w ewidencji co do powierzchni działki, skutkować będzie przyjęciem do opodatkowania innej, zmienionej (w tym przypadku zwiększonej) powierzchni.
Sąd odnosząc się do kwestii prowadzonego postępowania przez Starostwo Powiatowe [...] w zakresie zezwolenia na realizację inwestycji i przywłaszczenia części działki należącej do Spółki zgodził się z twierdzeniem organu, że Spółka, po podziale działki ew. nr [...] dokonanym przez Starostę [...] decyzją (zrid) nr [...] jest obecnie właścicielem działki nr [...] o pow. 1.748 m2, natomiast nowo powstała działka nr [...] o pow. 35 m2 jest własnością Gminy Miasta Z. Tym samym Spółka ujawniając w deklaracji podatkowej za rok 2023 r. działkę nr [...] o pow. 1.783 m2, dokonała tego niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym powstałym po podziale.
W zaistniałej sytuacji kwestia rozpatrywania odwołania Spółki od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] wydanej w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest prawnie obojętna dla przedmiotowego postępowania podatkowego. Decyzja zrid nr [...] jest bowiem ostateczna, a jej skutki zostały już ujęte w stosownych ewidencjach, a także w księdze wieczystej. Zasadnie zatem organ podatkowy oparł się o wiążące go dane z ewidencji gruntów i przyjął do opodatkowania działkę nr [...] o pow. 1.748 m2, a nie działkę nr [...] o pow. 1.783 m2.
Sąd dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że nie narusza ona podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez poczynienie błędnych, niepełnych ustaleń faktycznych oraz błędnej i arbitralnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Zdaniem Sądu, organy zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy i poddały go swobodnej ocenie, czyniąc ustalenia niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia. Wypełnione zostały więc wymogi określone w art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 O.p. Poddały też ocenie zebrane dowody w trybie art. 191 O.p. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wzorcowi z art. 210 § 4 O.p., a przedstawiona argumentacja wskazuje przesłanki dokonanej przez organy prawnopodatkowej kwalifikacji spornej powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei posiadane uaktualnione zapisy z ewidencji gruntów i budynków uprawniały do ustalenia wskazanej w decyzji wymiarowej wielkości podatku od nieruchomości za 2023 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania podatkowego i na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.