Wyrok WSA z dnia 30 października 2025, sygn. III SA/Wr 265/25

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił oddalić wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrolowana decyzja wydana została w oparciu o art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorca ubiegający się o udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej jest obowiązany przedstawić: 1) kartę ubezpieczenia zdrowotnego - w przypadku ubezpieczonego oraz osób, do których stosuje się art. 67 ust. 4-7; 2) dokument, o którym mowa w art. 54 ust. 1 - w przypadku świadczeniobiorcy innego niż ubezpieczony. W myśl art. 50 ust. 2 ustawy oświadczeniach przedstawienie przez świadczeniobiorcę dokumentów, o których mowa w ust. 1, nie jest wymagane, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1) świadczeniobiorca potwierdzi swoją tożsamość przez okazanie dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy, legitymacji szkolnej albo przy użyciu dokumentu mObywatel, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. poz. 1234); legitymacja szkolna może być okazana jedynie przez osobę, która nie ukończyła 18. roku życia; 1a) w przypadku osób uprawnionych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy wskazanej w art. 12 pkt 13, osoba uprawniona może potwierdzić swoją tożsamość także przez okazanie dokumentu potwierdzającego tożsamość innego niż wymieniony w pkt 1; 2) świadczeniodawca lub niebędąca świadczeniodawcą osoba uprawniona w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji uzyska potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby ubiegającej się o udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej w sposób określony w ust. 3. Świadczeniodawca udzielający świadczeń opieki zdrowotnej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności może potwierdzać tożsamość świadczeniobiorcy, na podstawie danych przekazanych przez tego świadczeniobiorcę za pośrednictwem tych systemów. W razie niepotwierdzenia prawa świadczeniobiorcy do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób określony w ust. 1 lub 3, świadczeniobiorca może złożyć oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej także za pośrednictwem systemów, o których mowa w zdaniu pierwszym. Przepisy ust. 7, 8 i 9 stosuje się odpowiednio (art. 50 ust. 2a ustawy o świadczeniach). Potwierdzenie tożsamości świadczeniobiorcy oraz złożenie przez niego oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić przy wykorzystaniu elektronicznego konta pacjenta utworzonego w wyniku potwierdzenia jego tożsamości osobiście lub w sposób określony w art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Przepisy ust. 7, 8 i 9 stosuje się odpowiednio (art. 50 ust. 2b ustawy o świadczeniach). Stosownie do art. 50 ust. 3 ustawy o świadczeniach prawo do świadczeń opieki zdrowotnej może zostać potwierdzone na podstawie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, sporządzonego, na podstawie numeru PESEL, przez Fundusz dla świadczeniodawcy lub niebędącej świadczeniodawcą osoby uprawnionej w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji i przesłanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) z zapewnieniem integralności i poufności zawartych w nim danych oraz uwierzytelnieniem stron uprawnionych do przetwarzania tych danych. Zgodnie z art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach w przypadku niepotwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób określony w ust. 1 lub 3 świadczeniobiorca po okazaniu dokumentu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, może przedstawić inny dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a jeżeli takiego dokumentu nie posiada, złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. W myśl art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo 1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6, - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.

Podkreślić należy, że okolicznościami bezspornymi w sprawie jest, że skarżącemu udzielono następujących świadczeń opieki zdrowotnej: w dniu 11 czerwca 2020 r. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna zrealizowanych przez W. we W.1 w kwocie 38,76 zł; 2) w dniach: 9 sierpnia, 6 września oraz 13 grudnia 2023 r. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna zrealizowanych przez Z. Sp. z o.o. we W.1u w kwocie 656,89 zł oraz, że potwierdził on prawo do tych świadczeń składając każdorazowo stosowne oświadczenie u świadczeniodawcy.

W ocenie Sądu organ administracji słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach do nałożenia na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Podkreślić trzeba, że skarżący nie kwestionował faktu niezgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. W skardze do Sądu przyznał, że w spornym okresie pracował na podstawie umowy [...] i nie dokonał samodzielnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, tym samym nie opłacał składek na to ubezpieczenie. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca, mimo poinformowania jej w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o treści art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach nie dokonała tzw. "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego dni udzielonych jej świadczeń. Skarżący w toku postępowania nie wskazał na żaden tytuł do ubezpieczenia. Prezes NFZ ustalił natomiast, że we wskazanych w decyzji okresach skarżący nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie były odprowadzane składki na jej ubezpieczenie zdrowotne. Tym samym więc we wskazanych dniach skarżący był osobą nieubezpieczoną, a więc nie posiadał prawa do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej. Skoro więc skarżący nie miał w tym czasie statusu osoby ubezpieczonej, to spełnione zostały przesłanki do obciążenia go kosztami udzielonych świadczeń, określone w art. 50 ust.16 ustawy o świadczeniach. W konsekwencji okoliczności związane z chorobą, na którą cierpi skarżący i nagłymi dolegliwościami [...] nie miały wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tym samym należało oddalić zgłoszony na rozprawie wniosek dowodowy z historii zdrowia i choroby. W sprawie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne bowiem było to, że skarżący w spornym okresie nie posiadał żadnego tytułu do ubezpieczenia.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.