Wyrok WSA z dnia 25 czerwca 2026, sygn. III SA/Wr 33/26

Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia.

Dokonując oceny ww. działania organu w kontekście podniesionych przez skarżącą zarzutów, w pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności w postępowaniu administracyjnym, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy.

Wykładnia przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w tym przepisie, nie ma wpływu prawidłowość rozstrzygnięcia, lecz tylko to czy zostało ono faktycznie wydane (por. wyroki NSA z 15 lipca 2021 r., III OSK 1849/21 oraz z 13 marca 2012, II OSK 2676/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co istotne, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku Sąd nie bada ponownie sprawy, w której zapadł rzekomo niewykonany wyrok pod kątem jego zgodności z prawem a jedynie to, czy został wykonany przez zobowiązany organ zgodnie z jego treścią. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie.

Zastosowanie tej regulacji możliwe jest w sytuacji braku reakcji na zobowiązanie organu wyrokiem sądowym do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 23 lutego 2023 r., I OSK 1337/22).

W tym zakresie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581, dalej jako u.p.p.), pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.

Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 26 ust. 1 u.p.p.). Sposoby udostępniania dokumentacji medycznej wymienione zostały w art. 27 tej ustawy, a mianowicie są to:

1) wgląd w dokumentację w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych, z wyłączeniem medycznych czynności ratunkowych, albo w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, z zapewnieniem pacjentowi lub innym uprawnionym organom lub podmiotom możliwości sporządzania notatek lub zdjęć,

2) sporządzenie wyciągów, odpisów, kopii lub wydruku,

3) wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych, a także w przypadku gdy zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta,

4) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej,

5) na informatycznym nośniku danych.

Natomiast zgodnie z § 70 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 798 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie), dokumentację udostępnia się z zachowaniem jej integralności, poufności oraz autentyczności, bez zbędnej zwłoki (ust. 1), w przypadku gdy dokumentacja jest udostępniana w formie wydruku, osoba upoważniona przez podmiot potwierdza jego zgodność z dokumentacją i opatruje swoim oznaczeniem, zawierającym imię (imiona), nazwisko, stanowisko i podpis. Wydruk sporządza się w sposób umożliwiający identyfikację osoby udzielającej świadczeń zdrowotnych, zgodnie z § 10 pkt 3 (ust. 2), wydruk dokumentacji medycznej z SWD PRM nie wymaga potwierdzenia, o którym mowa w ust. 2 (ust. 2a), w przypadku udostępnienia dokumentacji w postaci papierowej w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pozostawia się kopię lub pełny odpis wydanej dokumentacji (ust. 3). Należy też wskazać na § 71 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowę przekazuje się w postaci elektronicznej albo papierowej, zgodnie z żądaniem uprawnionego organu lub podmiotu. W każdym przypadku wymagane jest podanie przyczyny odmowy.

Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że wyrokiem z 20 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 1/24 tut. Sąd m.in. w pkt III. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

WSA we Wrocławiu pismem z dnia 12 lutego 2026 r. przesłało organowi odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ od dnia otrzymania był zobowiązany do wykonania wyroku z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt III SAB/Wr 1/24 na podstawie przepisów. Termin na wykonanie wyroku wynosił 14 dni.

Skarżący zdecydował się jednak na wniesienie wezwania i skargi przed otrzymaniem przez organ ww. akt sprawy. Jak bowiem wynika z akt, wezwaniem z dnia 5 stycznia 2026 r. (doręczonemu organowi w dniu 8 stycznia 2025 r.) strona skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku, a następnie pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. (doręczonym organowi w dniu 12 stycznia 2026 r.) skarżący wniósł skargę do Sądu na niewykonanie wyroku WSA. Skarga została nadana 8 stycznia 2026 r.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że na dzień wniesienia przedmiotowej skargi bieg terminu do wykonania wyroku przez organ nie rozpoczął się. Nie można w tej sytuacji zarzucić organowi, że pozostawał w zwłoce, skoro na dzień wezwania do wykonania wyroku oraz na dzień wniesienia skargi nie zaczął jeszcze biec termin, w jakim organ powinien podjąć działania w celu wykonania wyroku. Z tego względu skarga podlega zatem oddaleniu.

Dodatkowo Sąd nadmienia, że powyższe nie neguje co do zasady możliwości rozważań, w ramach skargi wnoszonej na podstawie art. 154 p.p.s.a., na temat oceny stopnia wykonania przez organ wyroku. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 133 § 1 Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, natomiast oceny wykonania wyroku dokonuje zawsze na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17, internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych, CBOSA). Z uwagi na wniesienie w przedmiotowej sprawie skargi przed zakończeniem terminu do wykonaniu wyroku, takie rozważania byłyby więc aktualnie przedwczesne.

Ponadto, w nawiązaniu do podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu dotyczącego tego, iż skarżący nie wie czy organ wykonał wyrok w sposób całkowity i czy została przesłana całość dokumentacji, trzeba w tym zakresie stwierdzić, że pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej i treści w niej zawartych, dotyczących jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych, nie zaś prawo do dokumentacji. Dokumentacja nie stanowi własności pacjenta, choć jest on jej podmiotem (E. Bielak-Jomaa, M. Ćwikiel [w:] Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta. Komentarz, red. D. Karkowska, Warszawa 2021, art. 23).

W tej sytuacji uznać należało, iż w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do niewykonania przez ten organ wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a.

Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.