Wyrok WSA z dnia 22 kwietnia 2026, sygn. III SA/Wr 46/26

Dalej organ odwoławczy przedstawił powody, dla których w pozostałym zakresie stwierdził brak podstaw do uwzględnienia zarzutu. Odniósł się do zarzutu nieistnienia obowiązku postawionego przez skarżącego i wyjaśnił, że nie można uznać go za nieistniejący, bowiem z materiału dowodowego wynika, że spełnione zostały przesłanki pobrania opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania bez opłaty. Skarżący był właścicielem pojazdu, okres parkowania przekroczył czas, za który skarżący uiścił opłatę. Zgodnie więc z ustawą o drogach publicznych oraz Uchwałą RM, skarżący był zobowiązany do wniesienia opłaty dodatkowej w ustalonej w Uchwale RM wysokości. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że zapisy w Uchwale RM uznające dzień wpływu należności na rachunek organu za termin zapłaty należności Kolegium stwierdziło, że nie jest organem uprawnionym do badania zgodności konkretnego aktu prawa miejscowego z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, takie uprawnienie posiadają sądy administracyjne. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły, a ze względu na fakt, że nie stwierdzono nieważności Uchwały RM w zakresie § 9 ust. 1, to należało przyjąć, że treść tego przepisu jest zgodna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W skardze na postanowienie z 7 listopada 2025 r. nr SKO/EA-428/7/2025 skarżący wniósł o uchylenie punktu 2 postanowienia w części oddalającej zarzut nieistnienia obowiązku w pozostałym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu ponownie wskazał argumenty podniesione w zażaleniu. Podkreślił, że § 9 ust. 1 Uchwały RM jest niezgodny z przepisami rangi ustawowej, bowiem zgodnie z Ordynacją podatkową oraz z ustawą o finansach publicznych terminem uiszczenia opłaty dodatkowej – jako należności publicznoprawnej – jest dzień obciążenia rachunku bankowego zobowiązanego do jej uiszczenia. Dodatkowo wskazał, że na niezgodność § 9 Uchwały RM wskazuje również różnicowanie kwoty wysokości opłaty dodatkowej w zależności od godziny jej uiszczenia, bowiem cyt.: "żadne przepisy dotyczące zapłaty należności publicznoprawnych nie posługują się oznaczeniem terminów za pomocą jednostek czasu mniejszych niż dzień".

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sąd ma możliwość odmowy zastosowania przepisu rangi podustawowej, co powinien uczynić w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd posiada zatem uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Według art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2025 r. poz. 132 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 p.p.s.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Następnie wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Sąd rozpoznając skargę na postanowienie organu o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w ramach swojej kognicji, dokonuje oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.

Trzeba mieć na uwadze, że przedmiotem zarzutu nie jest indywidualny akt administracyjny w postaci decyzji czy postanowienia, lecz prawidłowość postępowania polegającego na zastosowaniu przymusu państwowego lub groźby jego użycia dla urzeczywistnienia treści stosunku prawnego wynikającego z orzeczenia albo wprost z przepisu prawa. Przy rozpoznawaniu zarzutu badaniu podlega legalność działań zmierzających do wykonania obowiązku, a nie aktu, z którego obowiązek ten wynika (cyt.: M. Darmosz, Zasady rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ST 2021, nr 4, s. 35-47, LEX).

Odwołując się wiec do argumentacji skarżącego dotyczącej zastosowania przez Sąd w niniejszej sprawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jako podstawy uznania § 9 Uchwały RM za niezgodny z prawem, przede wszystkim należy wiec wskazać, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie dokonuje kontroli legalności § 9 Uchwały RM. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego obowiązującym na obszarze gminy, która ją uchwaliła. Na mocy upoważnienia ustawowego (art. 13f u.p.d.) jej treść określa zarówno wysokość stawek opłat jak i sposób ich pobierania. W związku z tym, z przepisów Uchwały RM wynika wprost obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Sąd, będą związany treścią art. 134 § 1 p.p.s.a rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie organu o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, dokonuje oceny prowadzonego postępowania egzekucyjnego czyli w tym przypadku zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.

Skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Sąd podziela pogląd utrwalony w judykaturze, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim takie sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 11 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 4499/22) – wyrok ten, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu jest dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej: "CBOSA"). W związku z tym, zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Krakowie z 27 października 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 723/20 i Gorzowie Wielkopolskim z 10 marca 2022r., sygn. akt I SA/Go 110/21 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22).

Treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Z kolei rozpatrzenie zarzutu odbywać się powinno wyłącznie w zakresie złożonego zarzutu i w jego granicach, nie zaś jak co do zasady odbywa się to w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, w granicach całej sprawy. Zatem złożenie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na jednej z podstaw wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a., legitymuje organ administracyjny do rozpatrzenia zarzutu wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że kwestia sporna w rozpatrywanej sprawie sprowadza się głównie do stwierdzenia, czy egzekwowany obowiązek istniał i czy był wymagalny. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

W sprawie bezspornym jest fakt, że w dniu 20 września 2022 r. pojazd będący własnością skarżącego znajdował się w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie (przekroczony opłacony czas postoju). Bezspornym jest również, że w wyniku otrzymanego wezwania z dnia 20 września 2022 r. do uiszczenia opłaty dodatkowej skarżący dokonał zapłaty kwoty 20 zł na rachunek bankowy wskazany w wezwaniu w dniu 21 września 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, dodatkowa opłata wpłynęła na rachunek bankowy organu w dniu 22 września 2022 r. Zgodnie z § 9 Uchwały RM, jeżeli opłata dodatkowa wpłynie na rachunek bankowy organu w tym samym dniu, w którym wystawiono wezwanie lub do godziny 14:00 dnia następnego, to jej kwota wynosi 20 zł, jednakże jeżeli przekroczy ten termin, do kwota wzrasta do 30 zł. Skoro więc wpłata skarżącego dokonana 21 września 2022 r. wpłynęła na rachunek bankowy organu w dniu 22 września 2022 r., to zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 Uchwały RM, powinna wynosić 30 zł.

Z powyższych względów nie można uznać, że skarżący dokonał wpłaty w pełnej kwocie określonej dla opłaty dodatkowej uiszczonej w dniu wystawienia wezwania do zapłaty lub dnia następnego do godziny 14:00. Zatem egzekwowany tytułem wykonawczym obowiązek istniał i był wymagalny. Błędnie natomiast organ I instancji określił kwotę zobowiązania. Wskazać więc należy, że SKO prawidłowo rozpoznało wniesiony zarzut. Słusznie uchyliło postanowienie z 9 września 2025 r. nr DK4.253.65146.2025 i orzekło w sprawie w uchylonym zakresie. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.