2) art 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy postanowienie organu i instancji zostało wydane z naruszeniem prawa i winno podlegać zmianie lub uchyleniu;
3) art. 7, art 77 k.p.a. i art 80 k.p.a. przez niepodjęcie z urzędu przez organ II instancji wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę tych dowodów. Skarżący czyni zarzut, że organ II instancji powinien samodzielnie ustalić fakty w oparciu o dokumenty źródłowe (a nie twierdzenia/wyjaśnienia wierzyciela}, a następnie dokonać oceny prawidłowości doręczenia decyzji DDWUP stanowiącej podstawę wszczęcia i prowadzenia wobec Spółki egzekucji;
4) art. 6, art. 8, art 11 oraz art 107 §3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przy nieuwzględnieniu zasady ochrony interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Odpowiadając na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy dodał, że dostrzega niekonsekwencje w działaniu Kolegium i DDWUP, jednakże w postępowaniu dot. kosztów egzekucyjnych, ani organ egzekucyjny ani organ nadzoru nie miał możliwości badania zasadności i prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez powyższe organy.
W wyniku rozpoznania skargi na decyzję SKO z 15 maja 2024 r. wyrokiem z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 291/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził jej nieważność oraz uchylił postanowienie SKO z 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4123/7/2024. W motywach ww. rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że decyzja DDWUP z 20 grudnia 2023 r. - na podstawie której wystawiono w dniu 26 lutego 2024 r. tytuł wykonawczy (nr [...]) - nie została doręczona stronie tj. nie weszła do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami art. 44 k.p.a. Tym samym SKO przywracając termin do wniesienia odwołania oraz rozpoznając odwołanie od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego i utrzymując tę decyzję w mocy, rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 27 maja 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 64cd § 1 u.p.e.a. jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, w szczególności jeżeli w chwili wyegzekwowania lub uzyskania kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania lub uzyskania do dnia obciążenia rachunku bankowego organu egzekucyjnego przekazywanymi środkami pieniężnymi.
Mając na względzie tak zakreślone ramy kontroli, orzekający w sprawie Sąd stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W wyniku badania przedmiotowej sprawy pod względem zgodności z przepisami mającymi zastosowanie w postępowaniu, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego przez organ I instancji.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zgodności z prawem odmowy zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 26 lutego 2024 r. nr [...].
W pierwszej kolejności, dokonując sądowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 291/24, stwierdził nieważność decyzji SKO z dnia 15 maja 2024 r., utrzymującego w mocy decyzję DDWUPW z 20 grudnia 2023 r., na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy z 26 lutego 2024 r. (nr [...]). Wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności z dniem 27 maja 2025 r. W związku z powyższym orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania Sądu rozstrzygnięciem oraz oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu, o których mowa w art. 170 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne mające związek z daną sprawą administracyjną. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok NSA z 14 maja 2024 r., I GSK 1361/20, LEX nr 3733536). Istota mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu - a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 141/20; z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4400/21; z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3060/21; z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2588/18; z dnia 1 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15; z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1474/15). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 p.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2025 r. (sygn. akt III SA/Wr 291/24) stwierdził nieważność decyzji SKO z 15 maja 2024 r., z uwagi na rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy w okolicznościach, kiedy decyzja DDWUP z 20 grudnia 2023 r. nie została doręczona skarżącej Spółce. W tym samym rozstrzygnięciu przesądzono także o uchyleniu postanowienia SKO z 16 kwietnia 2024 r. (nr 4123/7/2024), którym przywrócono stronie skarżącej termin do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyroku orzekający przytoczonej sprawie Sąd stwierdził, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami art. 44 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. Ponadto wskazano, że żadna ze stron tj. SKO oraz skarżąca Spółka, nie kwestionowała tego faktu w postępowaniu sądowo administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że z uwagi na brak doręczenia decyzji DDWUP z 20 grudnia 2023 r. nie rozpoczął się bieg do wniesienia środka odwoławczego, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., zatem w sposób oczywisty nie doszło też do jego uchybienia, czego organ odwoławczy nie dostrzegł i w konsekwencji błędnie, z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 k.p.a. postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. przywrócił Spółce termin do wniesienia odwołania. Dalej WSA we Wrocławiu uzasadnił, że Kolegium rozstrzygając w sprawie decyzji DDWUP z 20 grudnia 2023 r. nie zbadało w sprawie kwestii dotyczącej dopuszczalności odwołania, tym samym rozpoznając odwołanie od decyzji, która nie została doręczona, co jest równoznaczne z tym, że nie weszła ona do obrotu prawnego i utrzymując tę decyzję w mocy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając na uwadze rozważania poczynione w przytoczonym wyroku, orzekający w sprawie Sąd, obowiązany na mocy art. 170 p.p.s.a. jest przyjąć, że przesądzona została kwestia zasadności podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu dot. braku wejścia do obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Zatem wobec faktu, braku wejścia decyzji z 20 grudnia 2023 r. do obrotu prawnego, należy uznać, że wystawienie przez wierzyciela na jej podstawie tytułu wykonawczego w dniu 26 lutego 2024 r. - a co za tym idzie również prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec strony skarżącej - przebiegało bez podstawy prawnej.
W tym miejscu Sąd przypomina, że spór w niniejszej sprawie dotyczy odmowy stronie skarżącej zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego na jej wniosek. Wobec tego zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 64cd u.p.e.a. Jak już wcześniej Sąd wskazał, w myśl art. 64cd § 1 u.p.e.a. jeżeli po wyegzekwowaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu wyegzekwowane koszty egzekucyjne wraz z odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania. Zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z ustawowymi odsetkami dokonuje się na wniosek lub z urzędu niezwłocznie po dniu uzyskania przez organ egzekucyjny informacji o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego lub postanowienia o nadaniu temu orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 64cd § 2 pkt 3 u.p.e.a.).
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić poczynione przez Sąd rozważania. W szczególności wydać rozstrzygnięcie na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach, na które złożyła się kwota wpisu w wysokości 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.